Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Этруск махаббат және құнарлылық құдайы Туран – этрусктердің махаббат, құнарлылық және денсаулық құдайы, сонымен қатар Вельч қаласының қамқоршысы.
Etruscan goddess of love and fertility
Turan was the Etruscan goddess of love, fertility and vitality and patroness of the city of Velch.
Сурет
Көркем өнерде Туран көбінесе жас қанатты қыз ретінде бейнеленген. Туран этрус қола айналарындағы киім ауыстыру сахналарында кездеседі. Ол ерте және кейінгі бейнелерде зәулім киіммен және әшекейлермен безендірілген, бірақ б.з.д. 3 және 2 ғасырлардағы грек өнерінің ықпалымен жалаңаш түрде суреттелген. Ол өзінің жас ғашығы Атунис (Адонис) пен бірге бейнеленіп, Париж сот эпизодында да көзге түседі.
In art, Turan was usually depicted as a young winged girl. Turan appears in toilette scenes of Etruscan bronze mirrors. She is richly robed and jeweled in early and late depictions, but appears nude under the influence of Hellenistic art in the 3rd and 2nd centuries BCE. She is paired with her young lover Atunis (Adonis) and figures in the episode of the Judgement of Paris.
Атрибуттары
Туран көбінесе нағыз көгершін, қаз және, ең бастысы, Тусна – "Туранның аққуы" сияқты құстармен байланысты болды. Оның ілесушілері Ласа деп аталды. Туран өте ерте заманнан келген болуы мүмкін, бірақ Пьяченца тізімінде де, Мартианның этруск құдайлары тізімінде де кездеспейді. Этрусктер шілде айын оның құрметіне атаған, бірақ бізге оның латынша атауы ғана – Traneus белгілі.
Turan was commonly associated with birds such as the dove, goose and above all the swan, Tusna, "the swan of Turan". Her retinue were called Lasas. Turan may be quite ancient but does not appear on the Piacenza list nor in Martianus list of Etruscan deities. The Etruscan month of July was named after her, although we only know the Latin word for it, Traneus.
Этимология
Тұран римдік Венера мен грек Афродитасына балама ретінде қарастырылды. Оның аты грек тіліне дейінгі "Тураннос" (абсолютті билеуші, тиран деген мағынада қараңыз) түбірі болып табылады, сондықтан Тұранды "Қарлыға" (үй иесі, билеуші әйел) деп қарастыруға болады. Тұранның грек әсерімен Таркиния қаласының порты – Гравискада киелі орны болған, онда оның аты жазылған құрбандық заттары табылған. Бір жазуда оны "Тұран ати" деп атаған, яғни "Тұран анасы" деп түсіндіріледі, бұл оны Венера Генетрикспен байланыстырады, ол Энейдің анасы және Юлий-Клавдий әулетінің арғы тегін бастаған.
Turan was seen as the equivalent to the Roman Venus and the Greek Aphrodite. Her name is the pre Hellenic root of "Turannos" (absolute ruler, see tyrant), so Turan can be viewed as “Mistress". Turan had a sanctuary in the Greek influenced Gravisca, the port for Tarquinia, where votive gifts inscribed with her name have been found. One inscription calls her Turan ati, "Mother Turan" which has been interpreted as connecting her to Venus Genetrix, Venus the mother of Aeneas and progenitor of the Julio Claudian lineage.
Мұра
Туран – Романьядан итальяндық фольклорға дейін жеткен этруск қарындастарының санатындағы сирек құдайлардың бірі. "Туранна" деп аталатын ол, махаббат пен бақыттың перисі, жандарға көмектеседі.
Turan is one of the few Etruscan goddesses who has survived into Italian folklore from Romagna. Called "Turanna", she is said to be a fairy, a spirit of love and happiness, who helps lovers.