Кіріспе
Гвинедтегі мұралық темір жол желісі. Бала көлінің темір жолы (Welsh: Rheilffordd Llyn Tegid) – Солтүстік Уэльстегі Гвинедтегі Бала көлінің оңтүстік жағалауындағы тар телімді темір жол. Ұзындығы шамамен километр болатын бұл желі 1965 жылы жабылған бұрынғы стандартты калибрлі Ruabon–Barmouth GWR бағытының бір бөлігінде салынған. Бұрынғы темір жолдың тағы бір бөлігін Лланголен темір жолы пайдаланады. 600 гаузелдік сақталған вагондарда жүретін Бала көлінің темір жолы, Уэльстің шағын ғажайып темір жолдарының мүшесі болып табылады. Аталған темір жолда Лидстегі Hunslet Engine Company компаниясымен Солтүстік Уэльстегі тақта тас өнеркәсібі үшін арнайы салынған тарихи тар телімді карьерлік локомотивтердің ең ірі коллекциясы бар.
The Bala Lake Railway (Welsh: Rheilffordd Llyn Tegid) is a narrow gauge railway along the southern shore of Bala Lake in Gwynedd, North Wales. The line, which is long, is built on a section of the former standard gauge Ruabon–Barmouth GWR route that closed in 1965. Another section of the former permanent way is used by the Llangollen Railway. The Bala Lake Railway, which runs on 600 gauge preserved rolling stock, is a member of the Great Little Trains of Wales. The railway now has the largest collection of historic narrow gauge quarry locomotives built specifically for the slate industry in North Wales by the Hunslet Engine Company in Leeds.
Стандартты өлшемі
Тар телімді Бала көл темір жолы бұрынғы стандартты телімді GWR Ruabon–Barmouth желісінің тұрақты жолын пайдаланады. 1868 жылы тамызда ашылған темір жолды Бала және Долгели темір жол компаниясы салды. Оның бастапқы 19 мильдік (31 км) жолы Corwen & Bala Railway және Cambrian Railways станциясы арасында жүрді. 1877 жылы ол Great Western (GWR) компаниясы басқаратын желіге қосылды. 1896 жылы өтпелі айналым және екінші платформа, кеңейтілген ғимарат және жаңа сигнал қорабы салынды. Бала айрығы арқылы жолаушылар қызметі 1965 жылғы 18 қаңтарда тоқтатылды, сол күні Ruabon мен Barmouth арасындағы желі жабылды. 1960 жылдардың басында Британ темір жолдарының Батыс аймағы дизельдендіруге жоспарлаған болса да, Бала–Barmouth желісі 1963 жылғы Бичинг баяндамасына енгізілді. Желідегі қозғалыс біртіндеп азайтылды және инфрақұрылым оңтайландырылды; соңғы жоспарланған транзиттік пойыз 1964 жылғы желтоқсанда Ruabon станциясынан шықты. Ұзақ қашықтыққа арналған демалыс чартерлік пойыздары және жүк тасымалы Камбриан магистралі арқылы бағытталды. Жүк тасымалы 1968 жылғы 1 қаңтарда Pontcysyllte филиалы жабылған кезде тоқтатылды.
Тар телімді
1969 жылы жол жойылып, алынып тасталды. Желіні тар теміржол ретінде қайта пайдалануға жергілікті инженер Джордж Барнс көл жағалауындағы бөліктің жергілікті және туристік қозғалыс үшін әлеуеті бар екенін байқағанда бастама берді. Мэрионет округі кеңесінің Қаржы комитетінің төрағасы Том Джонстың көмегімен олар Rheilffordd Llyn Tegid Ltd компаниясын құрды – Уэльсте тек уэльс тілінде тіркелген алғашқы компания. Бала көл темір жолы 1972 жылдың 13 тамызында ашылды. Алғашқы маусымында ол Ллануухллин мен Пентрепиод арасындағы учаскеде екі ашық вагондармен кішкентай өнеркәсіптік дизель локомотивін пайдаланды. Бұл кезеңде жергілікті бұрынғы British Rail қызметкерлерінің көмегімен кеңейту жұмыстары жалғасты. 1973 жылдың басына қарай желі Лланговерге дейін созылды. 1975 жылы желі Pant yr hen felin деген жаңа уақытша станцияға жетті. Келесі жылы желі қазір Бала (Пенибонт) деп аталатын Балаға (Ллин Тегид) жетті. 1981 жылға дейін желіні Бала қаласының орталығына дейін кеңейту жоспарлары болды, бірақ бұл жоспарлар сол жылдың басында тоқтатылды. Ллануухллин стансасының навесі 1979 жылы Пвлхеллидегі Cambrian Railways стансасы үшін жасалған тіректермен салынды, бірақ Пвлхелли стансасы көшірілген кезде 1907 жылы Абердоувиге орналастырылды. Желі бойындағы станциялар: Ллануухллин, негізгі ғимараттар, кафе, шеберханалар және теміржол кеңселері бар. Пентрепиод Хальт – қажет болған жағдайда тоқтауға рұқсат берілген станция. Глан Ллин Хальт – шектеулі қолданылатын станция, тек Хэллоуин және Санта арнайы пойыздары кезінде ашық. Лангоуэр – барлық пойыздар тоқтайтын маңызды аралық станция. Онда екі пойыздың өтуіне мүмкіндік бар. Bryn Hynod Halt – 2011 жылы жабылған (платформасы 2012 жылдың ақпан айында бұзылған) қажет болған жағдайда тоқтауға рұқсат берілген станция. Бала (Пенибонт) – Бала қаласының жанында орналасқан соңғы станция. Компанияда қазір Солтүстік Уэльстің тақта тас өнеркәсібі үшін арнайы West Yorkshire Hunslet Engine Company компаниясы жасаған тарихи тар теміржол карьерлік локомотивтерінің ең ірі коллекциясы бар.
Llanuwchllyn, includes the main buildings, cafe, workshops and railway offices. Pentrepiod Halt, an operational request stop. Glan Llyn Halt, a limited use station, open only during the Halloween and Santa Special train services. Llangower, principal intermediate station that all trains stop at. It has a passing loop for two train services. Bryn Hynod Halt, a request stop that closed in 2011 (platform demolished in February 2012). Bala (Penybont), terminus located near the town of Bala. The company now has the largest collection of historic narrow gauge quarry locomotives built by the West Yorkshire Hunslet Engine Company specifically for the North Wales' slate industry.
Ллануучлин мұралық орталығы
Ллануучллин мұражайы – бұл Ллануучллин темір жол станциясында орналасқан Уэльстің тар телімді темір жолының мұражайы. Ол 2020 жылы ерекше туристік тартымдылық үшін «Жележол мұрасы қауымдастығы» сыйлығын жеңіп алды. Көрмеге қойылған экспонаттардың ішінде «Ханслет» компаниясының «Неста» локомотиві және Лорд Пенриннің жеке вагонының көшірмесі бар, екеуі де Пенрин тас карьері темір жолынан. Жоспарларға жаңа локомотив депосы, келушілер орталығы, 2019 жылы аяқталған вагондар депосының қайта құрылысы және вагондардың жаңа жиынтығы кіреді. 2017 жылдың наурыз айында Траст жаңа темір жол терминалы үшін Бала қаласында қажетті жерді сатып алғанын хабарлады. 2019 жылдың қазан айында Траст желіні кеңейту үшін Бала регби клубынан жер сатып алды. 2022 жылы жаңа станция алаңына жақын жердің қосымша бөлігі сатып алынды және ол қосымша теміржол жолдары үшін пайдаланылатын болады. 2021 жылдың 12-13 маусым күндері Бала қаласындағы жаңа станция орнында «Bala Rerailed» іс-шарасы өтті, онда «Уинфрид» және Пенрин вагоны қолданылып, халыққа тегін саяхат ұсынылды. Сақталған темір жол 2022 жылы 50 жылдығын тойлады және түрлі шаралар ұйымдастырылды. Олардың ішінде: мамыр мерекесінде «Бала 50 жылда» атты шара, «Бала көлі темір жолы, алғашқы 50 жыл, 1972–2022» атты суреттер альбомының таныстырылымы және мерекелік сыра, 13 тамыздағы «50 жылдық мереке» және тамыз мерекесіндегі «Гала» шаралары бар.