Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англия мен Уэльстің құқықтық жүйесі
Legal system of England and Wales
Англиялық құқық – Англия мен Уэльстің жалпы құқықтық жүйесі болып табылады және негізінен қылмыстық құқық және азаматтық құқықтан тұрады, олардың әрқайсысының өз соттары мен рәсімдері бар.
English law is the common law legal system of England and Wales, comprising mainly criminal law and civil law, each branch having its own courts and procedures.
Ағылшын құқығының негізгі элементтері
Жалпы құқық тарихи түрде ағылшын құқығының негізі және басты көзі болғанымен, ең беделді заң – бұл заң актілері, парламент актілері, ережелер және жарлықтар. Егер заң актісі болмаса, жалпы құқық, өзінің stare decisis принципімен, сот шешімдеріне, әдет-ғұрыпқа және қолданысқа негізделген қалдық құқық көзін құрайды. Жалпы құқық отырған судьялар арқылы жасалады, олар заң актілерін және бұрынғы шешімдердің негізінде туындаған белгіленген принциптерді қолданады. Әділеттілік – судьялар жасаған заңның тарихи көзі. Жалпы құқық Парламент тарапынан өзгертілуі немесе жойылуы мүмкін. Азаматтық құқық жүйесі болмағандықтан, оның толыққанды кодификациясы жоқ. Дегенмен, оның қылмыстық құқығының көп бөлігі, нақтылық пен қудалаудың жеңілдігі үшін, жалпы құқық негізінен кодификацияланған. Қазіргі уақытта кісі өлтіру қылмыстық құқықпен емес, жалпы құқықпен қылмыс болып саналады. Шотландия және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдіктің құрамына кіретін және Вестминстерді басты заң шығарушы орган ретінде бөлісетін болса да, олардың ағылшын құқығынан тыс дербес құқықтық жүйелері бар. Еуропалық Одақтың Рим шарты немесе Гаага-Висби ережелері сияқты халықаралық шарттар Парламент актісімен қабылданған және ратификацияланған жағдайда ғана ағылшын құқығында күшіне енеді. Қабылданған шарттар атқарушылық әрекет арқылы кейіннен денонсациялануы мүмкін, егер денонсациялау немесе кері қайтару Парламент қабылдаған құқықтарға әсер етпесе. Мұндай жағдайда, парламенттік егемендік доктринасының салдарынан атқарушылық әрекет қолданылмайды. Бұл принцип 2017 жылы R (Миллер) v Еуропалық Одақтан шығу жөніндегі Мемлекеттік хатшы ісінде бекітілді.
Although the common law has, historically, been the foundation and prime source of English law, the most authoritative law is statutory legislation, which comprises Acts of Parliament, regulations and by laws. In the absence of any statutory law, the common law with its principle of stare decisis forms the residual source of law, based on judicial decisions, custom, and usage. Common law is made by sitting judges who apply both statutory law and established principles which are derived from the reasoning from earlier decisions. Equity is the other historic source of judge made law. Common law can be amended or repealed by Parliament. Not being a civil law system, it has no comprehensive codification. However, most of its criminal law has been codified from its common law origins, in the interests both of certainty and of ease of prosecution. For the time being, murder remains a common law crime rather than a statutory offence. Although Scotland and Northern Ireland form part of the United Kingdom and share Westminster as a primary legislature, they have separate legal systems outside English law. International treaties such as the European Union's Treaty of Rome or the Hague Visby Rules have effect in English law only when adopted and ratified by Act of Parliament. Adopted treaties may be subsequently denounced by executive action, unless the denouncement or withdraw would affect rights enacted by Parliament. In this case, executive action cannot be used owing to the doctrine of parliamentary sovereignty. This principle was established in the case of R (Miller) v Secretary of State for Exiting the European Union in 2017.
Қылмыстық құқық және азаматтық құқық
Қылмыстық құқық – қылмыс және жаза туралы заң, онда мемлекет айыпталушыны сотқа береді. Азаматтық құқық – зиян келтіру, шарт, отбасы, компаниялар және тағы басқалармен айналысады. Азаматтық соттар басқа тарапқа талап етіп, өндіріп алуға құқылы тұлғаға өтемақы немесе мәлімдеме сияқты заңдық қорғау шараларын ұсыну үшін жұмыс істейді.
Criminal law is the law of crime and punishment whereby the Crown prosecutes the accused. Civil law is concerned with tort, contract, families, companies and so on. Civil law courts operate to provide a party who has an enforceable claim against another party with a remedy such as damages or a declaration.
Жалпы құқық және азаматтық құқық
Осы ретте, азаматтық құқық – Еуропада басымдылық құратын кодификацияланған заң жүйесі. Азаматтық құқық Рим құқығының қағидаларына негізделген. Ал ағылшын құқығы – сот шешімдеріне негізделген, классикалық прецеденттік құқық жүйесі.
In this context, civil law is the system of codified law that is prevalent in Europe. Civil law is founded on the ideas of Roman law. By contrast, English law is the archetypal common law jurisdiction, built upon case law.
Жалпы құқық және әділдік
Осы контексте, жалпы құқық – Корольдік соттың судьялар жасаған құқығын білдіреді; ал әділдік – (қазіргіде жойылған) Канцелярия сотының судьялар жасаған құқығы. Әділдік көбінесе трасттар және әділ өтемақылармен айналысады. Әділдік әдетте "әділдіктің қағидалары" деп белгілі қағидаларға сәйкес жұмыс істейді. 1880 жылдардағы сот жүйесін реформалау актілері соттарды заң мен әділдікті басқаруға бағытталған бір Жоғарғы сотқа біріктірді. Бұл реформаларды мерекелеу үшін Лондонның Странд аймағындағы неоготикалық Корольдік сот үйі көп ұзамай салынды.
In this context, common law means the judge made law of the King's Bench; whereas equity is the judge made law of the (now defunct) Court of Chancery. Equity is concerned mainly with trusts and equitable remedies. Equity generally operates in accordance with the principles known as the "maxims of equity". The reforming Judicature Acts of the 1880s amalgamated the courts into one Supreme Court of Judicature which was directed to administer both law and equity. The neo gothic Royal Courts of Justice in The Strand, London, were built shortly afterwards to celebrate these reforms.
Мемлекеттік құқық және жеке құқық
Қоғамдық құқық – жеке тұлғалар мен мемлекет арасындағы қатынастарды реттейтін заң. Жеке құқық жеке тұлғалар мен басқа жеке құқықтық тұлғалар арасындағы қатынастарды қамтиды (бірақ үкімет пен жеке құқықтық тұлғалар арасындағы "жеке" сипаттағы қатынастарды да қамтуы мүмкін).
Public law is the law governing relationships between individuals and the state. Private law encompasses relationships between private individuals and other private entities (but may also cover "private" relationships between the government and private entities).
Құқықтық шаралар
Құқық қорғау шарасы – "құқықты қалпына келтіру немесе оның бұзылуы үшін өтемақы алу үшін заңмен көзделген жол". Көбінесе құқық қорғау шараларын сот арқылы ғана алуға болады, бірақ кейбіреулері "өз бетінше шешу" шаралары болып табылады; мысалы, келісімшартты заңды түрде жоюға ниеттенген тарап соттың рұқсатынсыз оны жоюға құқылы; ал адам "жеке тұрмыстық қиындықтарды жою" үшін өз шараларын қабылдай алады. Бұрын, Жоғарғы соттағы зиян өтеу талаптарын қарастыратын азаматтық істердің көпшілігі патшайым атынан шығарылған сотқа шақыру арқылы басталатын. 1979 жылдан кейін сотқа шақырулар тараптардың сотқа келуін талап етті және енді тәж атынан шығарылмайды. 1999 жылғы Вулф реформасынан кейін, банкроттықпен байланысты емес, дерлік барлық азаматтық істер сотқа шақыру, бастапқы өтініш немесе шақыру орнына талап арыз толтыру арқылы басталады.
A remedy is "the means given by law for the recovery of a right, or of compensation for its infringement". Most remedies are available only from the court, but some are "self help" remedies; for instance, a party who lawfully wishes to cancel a contract may do so without leave; and a person may take his own steps to "abate a private nuisance". Formerly, most civil actions claiming damages in the High Court were commenced by obtaining a writ issued in the Queen's name. After 1979, writs have merely required the parties to appear, and writs are no longer issued in the name of the Crown. After the Woolf Reforms of 1999, almost all civil actions other than those connected with insolvency are commenced by the completion of a Claim Form as opposed to a writ, originating application, or a summons.
Жалпы құқық
Common law – Англияның құқықтық жүйесінде тарихи түбірі бар термин. Ең алдымен, бұл 1066 жылғы Гастингс шайқасынан кейін Англияда англосаксондық құқықты ығыстырып, оның орнына келген англо-нормандық құқықтық жүйені білдіреді. Кейінгі орта ғасырларда ағылшын құқығы судьялар жасаған заңдар мен прецеденттер арқылы жүйеленді. Бұл заңдар бүкіл елдегі Eyres қағидалары бойынша құрылған округтік соттардағы корольдік судьялардың іс жүргізуі кезінде қалыптасты (олардың өзі ерте орта ғасырлық саяхатшы соттардан дамыған). Осы құқықтық зерттеулер алғаш рет 19 ғасырдың соңында «Эдвард I заманына дейінгі ағылшын құқығының тарихы» деген атпен жарияланды, онда Поллок пен Мэтланд Коктың (17 ғасыр) және Блэкстоунның (18 ғасыр) еңбектерін кеңейтті. Нақтырақ айтқанда, заң Англияның Жалпы өтініштер сотында және басқа да common law соттарында дамыды, ол бастапқыда Англия коронасының, кейіннен Ұлыбританияның билігінде болған, АҚШ, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка, Сингапур, Үнді субконтиненті, Израиль және басқа да елдердегі отарлардың заңы болды. Бұл заң 1870 жылдары қабылданған Жоғарғы сот актілері арқылы Англиядағы соттарды қайта ұйымдастырғаннан кейін одан әрі дамыды. 1870 жылдарға дейін және кейін Ұлыбританиядан тәуелсіздік алғаннан кейін, АҚШ және басқа да юрисдикциялардың құқықтық жүйелерінде дербес дамыды. Бұл термин екінші рет Англиядағы басқа соттардың – Канцлер сотының, шіркеу соттарының және Адмиралтейство сотының юрисдикциясынан немесе бұрынғы юрисдикциясынан ерекшеленетін, колонияға дейінгі, колониялық және постколониялық кезеңдердегі осы соттар жасаған заңды белгілеу үшін қолданылады. Оксфорд ағылшын сөздігінде (1933) «common law» былай сипатталған: «Англияның жазба емес заңы, корольдік соттармен басқарылады, ежелгі дәстүрден шыққан деп есептеледі және ескі түсіндірмелер мен қысқартылған істердің есептерінде қамтылған». Бұл мағынада ол заңға қарсы, Канцлерлік пен ұқсас соттар басқаратын әділеттілікке, сондай-ақ шіркеу және адмиралтейство заңдары сияқты басқа жүйелерге қарама-қарсы келеді. АҚШ үшін бұл сипаттама «Англиядан қоныстанған және кейінірек олардан бөлінген немесе жаңадан құрылған барлық штаттарда қолданылатын заңның негізін құрайтын құқықтық доктриналар жиынтығы» болып табылады.
Common law is a term with historical origins in the legal system of England. It denotes, in the first place, the Anglo Norman legal system that superseded and replaced Anglo Saxon law in England following the Battle of Hastings in 1066. Throughout the Late Medieval Period, English law was codified through judge made laws and precedents that were created in the proceedings of Royal justices in the Circuit courts dictated by the Eyres throughout the country (these themselves evolving from the early medieval Itinerant courts). This body of legal scholarship was first published at the end of the 19th century, The History of English Law before the Time of Edward I, in which Pollock and Maitland expanded the work of Coke (17th century) and Blackstone (18th century). Specifically, the law developed in England's Court of Common Pleas and other common law courts, which became also the law of the colonies settled initially under the Crown of England or, later, of the United Kingdom, in United States, Canada, Australia, New Zealand, South Africa, Singapore, Indian Subcontient, Israel and elsewhere. This law further developed after those courts in England were reorganised by the Supreme Court of Judicature Acts passed in the 1870s. It developed independently, in the legal systems of the United States and other jurisdictions, after their independence from the United Kingdom, before and after the 1870s. The term is used, in the second place, to denote the law developed by those courts, in the same periods, pre colonial, colonial and post colonial, as distinct from within the jurisdiction, or former jurisdiction, of other courts in England: the Court of Chancery, the ecclesiastical courts, and the Admiralty court. In the Oxford English Dictionary (1933) "common law" is described as "The unwritten law of England, administered by the King's courts, which purports to be derived from ancient usage, and is embodied in the older commentaries and the reports of abridged cases", as opposed, in that sense, to statute law, and as distinguished from the equity administered by the Chancery and similar courts, and from other systems such as ecclesiastical law, and admiralty law. For usage in the United States the description is "the body of legal doctrine which is the foundation of the law administered in all states settled from England, and those formed by later settlement or division from them".
Ықтимал исламдық шығу тегі
Профессор Джон Макдисидің "The Islamic Origins of the Common Law" атты мақаласында Солтүстік Каролина құқығы туралы еңбекте, ағылшын ортақ құқығына орта ғасырлық ислам құқығының әсер еткені айтылған. Макдиси "қарыз бойынша сот ісі арқылы қорғалған корольдік ағылшын шарты" мен "Исламдық Ақд", "жаңа иеліктен айырылу бойынша ағылшын assize" (1166 жылы Кларендон соттарында қабылданған шағын сот) және "Исламдық Istihqaq", сондай-ақ "ағылшын қазылар алқасы" мен "Исламдық Лафиф" арасындағы ұқсастықтарды көрсетті. Макдиси Англиядағы "Inns of Court" деп аталатын құқық мектептерінің медреселерге параллель екенін, және олардың ислам құқығынан пайда болғанын айтты. Моника Гаудиоси, Гамал Мурси Бадр және А. Хадсон сияқты басқа да құқық ғалымдары, крестшілер әкелген ағылшын сенім және агенттік институттарының, Таяу Шығыста кездескен исламдық Вақф және Хавала институттарынан бейімделген болуы мүмкін екенін дәлелдеді. Пол Брэнд Вақф пен Уолтер де Мертонның, Тамплиерлер орденімен байланысы бар, Мертон колледжін құру үшін қолданған трасттар арасындағы параллельдіктерді атап өтті. Ағылшын ортақ құқығының алғашқы ғасырларында судьялар мен сот төрешілері күнделікті қажеттіліктерге сәйкес сот өкімдерін бейімдеуге жауапты болды, ішкі үйлесімді құқық жүйесін құру үшін бұрынғы сот шешімдері мен салауаттылықты қолданды. Мысалы, "Pie Powder" соттарынан туындаған Саудагерлер құқығы, француз тіліндегі "pieds poudrés" ("тозаңды аяқтар") деген сөзден шыққан, шағын нарық соттарын білдіреді. Монтескьедің "биліктерді бөлу" теориясына сәйкес, заң шығару құқығы тек Парламентке ғана тиесілі. Егер заңның мағынасы түсініксіз болса, онда соттар заңды түсіндіру қағидаларын қолданып, оның нақты мағынасын анықтауға толық құқылы. Соттардың заң шығаруға құқығы болмағандықтан, "құқықтық фикция" олар ортақ құқықты "жасамай", "анықтайды". Лордтар палатасы бұл "анықтау құқығын" DPP v Shaw ісінде одан әрі дамытты, онда "қоғамдық моральды жемқорлауға құпия сөздер айту" деген жаңа қылмыс жасалғанда, Виконт Симондс соттың "мемлекеттің моральдық игілігін қорғау үшін қалдық құқығы бар" деп мәлімдеді. Парламенттің бекітілуі мен ықпалының артуымен Парламенттік заң шығару сот шешімдерін біртіндеп басып озды, сондықтан бүгінгі судьялар тек нақты және өте шектеулі салаларда ғана жаңашылдық жасай алады.
Professor John Makdisi's article "The Islamic Origins of the Common Law" in the North Carolina Law Review theorised that English common law was influenced by medieval Islamic law. Makdisi drew comparisons between the "royal English contract protected by the action of debt" and the "Islamic Aqd", the "English assize of novel disseisin" (a petty assize adopted in the 1166 at the Assizes of Clarendon) and the "Islamic Istihqaq", and the "English jury" and the "Islamic Lafif" in the classical Maliki school of Islamic jurisprudence. Makdisi argued that the "law schools known as Inns of Court" in England, which he asserts are parallel to Madrasahs, may have also originated from Islamic law. Other legal scholars such as Monica Gaudiosi, Gamal Moursi Badr and A. Hudson have argued that the English trust and agency institutions, which were introduced by Crusaders, may have been adapted from the Islamic Waqf and Hawala institutions they came across in the Middle East. Paul Brand notes parallels between the Waqf and the trusts used to establish Merton College by Walter de Merton, who had connections with the Knights Templar. In the early centuries of English common law, the justices and judges were responsible for adapting the system of writs to meet everyday needs, applying a mixture of precedent and common sense to build up a body of internally consistent law. An example is the Law Merchant derived from the "Pie Powder" Courts, named from a corruption of the French pieds poudrés ("dusty feet") implying ad hoc marketplace courts. Following Montesquieu's theory of the "separation of powers", only Parliament has the power to legislate. If a statute is ambiguous, then the courts have exclusive power to decide its true meaning, using the principles of statutory interpretation. Since the courts have no authority to legislate, the "legal fiction" is that they "declare" (rather than "create") the common law. The House of Lords took this "declaratory power" a stage further in DPP v Shaw, where, in creating the new crime of "conspiracy to corrupt public morals", Viscount Simonds claimed the court had a "residual power to protect the moral welfare of the state". As Parliament became ever more established and influential, Parliamentary legislation gradually overtook judicial law making, such that today's judges are able to innovate only in certain, very narrowly defined areas.
Өзара тиімділік
Англия өзінің жалпы құқығы мен заңдық заңдарын Британ империясының көп бөлігіне экспорттады. Осы жүйенің көптеген қырлары британдық биліктен тәуелсіздік алғаннан кейін де сақталды, ал ықпалдар көбінесе өзара болады. Америка Төңкеріс соғысына (Американың тәуелсіздік соғысына) дейінгі "ағылшын құқығы" американдық құқыққа әлі де әсер етеді және көптеген американдық құқықтық дәстүрлер мен принциптердің негізін құрайды. Тәуелсіздік алғаннан кейін де ағылшынның жалпы құқығы американдық жалпы құқыққа ықпал етіп келді – мысалы, Byrne v Boadle (1863) ісі алғаш рет res ipsa loquitur қағидасын қолданды. Жалпы құқықты сақтап келген сот юрисдикциялары Англиядан келген қазіргі заманғы құқықтық жаңалықтарды қабылдауы мүмкін, ал ағылшынның шешімдері мұндай юрисдикцияларда көбінесе маңызды болып саналады. АҚШ-та әр штаттың өз жоғарғы соты бар, ол соңғы сатыдағы апелляциялық юрисдикцияға ие, нәтижесінде штаттық жалпы құқық дамиды. АҚШ Жоғарғы Соты федералдық мәселелер бойынша соңғы шешімді шығарады. Керісінше, Австралияда біртұтас ұлттық жалпы құқық бар.
England exported its common law and statute law to most parts of the British Empire. Many aspects of that system have survived after Independence from British rule, and the influences are often reciprocal. "English law" prior to the American Revolutionary Wars (American War of Independence) is still an influence on American law, and provides the basis for many American legal traditions and principles. After independence, English common law still exerted influence over American common law – for example, Byrne v Boadle (1863), which first applied the res ipsa loquitur doctrine. Jurisdictions that have kept to the common law may incorporate modern legal developments from England, and English decisions are usually persuasive in such jurisdictions. In the United States, each state has its own supreme court with final appellate jurisdiction, resulting in the development of state common law. The US Supreme Court has the final say over federal matters. By contrast, in Australia, one national common law exists.
Ақырғы апелляциялық сот
Британияның отаршылдық кезеңінен кейін Англияның жалпы құқығын мұра етіп, қабылдаған мемлекеттер өздерінің соңғы сатыдағы апелляциялық соттарын әртүрлі жолдармен дамытты: британдық тәжге бағынышты мемлекеттер Лондондағы Ұлыбританияның Құпия Кеңесінің Сот комитетіне бағынады. Ұзақ жылдар бойы британдық доминиондар Лондонның Құпия Кеңесін соңғы апелляциялық сот ретінде пайдаланды, бірақ біртіндеп өздерінің жергілікті Жоғарғы соттарын құрды. Жаңа Зеландия 2004 жылы өз Жоғарғы сотын құрып, Құпия Кеңестен бас тартқан соңғы доминион болды. Тәуелсіздік алғаннан кейін де көптеген бұрынғы британдық колониялар Құпия Кеңесін пайдалана берді, себебі ол жоғары сапалы қызмет ұсынды. Атап айтқанда, Кариб теңізіндегі бірнеше арал мемлекеттері Құпия Кеңесті тиімді деп тапты.
After Britain's colonial period, jurisdictions that had inherited and adopted England's common law developed their courts of final appeal in differing ways: jurisdictions still under the British crown are subject to the Judicial Committee of the Privy Council in London. For a long period, the British Dominions used London's Privy Council as their final appeal court, although one by one they eventually established their local supreme court. New Zealand was the last Dominion to abandon the Privy Council, setting up its own Supreme Court in 2004. Even after independence, many former British colonies in the Commonwealth continued to use the Privy Council, as it offered a readily available high grade service. In particular, several Caribbean Island nations found the Privy Council advantageous.
Халықаралық құқық және сауда
Ұлыбритания халықаралық құқықпен қарым-қатынасында дуалистік қағиданы ұстанады, сондықтан халықаралық шарттар парламенттің ресми ратификациялауынан және олардың Ұлыбритания заңнамасына енгізілуінен кейін ғана күшіне енеді. Ұлыбритания ұзақ жылдар бойы маңызды сауда державасы болып келгендігінен, кеме жүргізу және теңіз саудасы заңнамасына зор әсер етіп келеді. Англияның кеме құтқару, соқтығысу, кемелерді тоқтату және теңіз арқылы жүк тасымалдау салаларындағы заңдары халықаралық конвенциялармен реттеледі, оларды жасауға Ұлыбритания белсенді қатысты. Осы конвенциялардың көптегені ағылшын ортақ құқығының принциптері мен құжат айналымының тәртібін қамтиды.
Britain is a dualist in its relationship with international law, so international treaties must be formally ratified by Parliament and incorporated into statute before such supranational laws become binding in the UK. Britain has long been a major trading nation, exerting a strong influence on the law of shipping and maritime trade. The English law of salvage, collisions, ship arrest, and carriage of goods by sea are subject to international conventions which Britain played a leading role in drafting. Many of these conventions incorporate principles derived from English common law and documentary procedures.
Ұлыбританияның юрисдикциялары
Ұлыбритания мен Солтүстік Ирландияның Біріккен Корольдігі үш құқықтық юрисдикциядан тұрады: Англия мен Уэльс, Шотландия және Солтүстік Ирландия. Шотландия мен Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдіктің құрамына кіретін және Вестминстердегі Парламентті басты заң шығарушы орган ретінде бөлісетін болса да, олардың жеке құқықтық жүйелері бар. Шотландия 300 жылдан астам бұрын Ұлыбританияның құрамына кірді, бірақ шотланд заңы ағылшын заңынан ерекше сақталып келді. Ұлыбританияның ең жоғары азаматтық сауда соты – Ұлыбританияның Жоғарғы Соты, оның шешімдері және оның алдыңғысы Лордтар палатасының шешімдері Ұлыбританияның барлық үш юрисдикциясы үшін міндетті. Егер анық түрде Англия мен Уэльс, Шотландия немесе Солтүстік Ирландия заңтарының қағидаларымен шектелмесе, мысалы, «Донохью мен Стивенсон» ісі, шотландтық іс, ол Ұлыбританияның абайсыздану заңының негізін құрайды.
The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland comprises three legal jurisdictions: England and Wales, Scotland, and Northern Ireland. Although Scotland and Northern Ireland form part of the United Kingdom and share the Parliament at Westminster as the primary legislature, they have separate legal systems. Scotland became part of the UK over 300 years ago, but Scots law has remained remarkably distinct from English law. The UK's highest civil appeal court is the Supreme Court of the United Kingdom, whose decisions, and those of its predecessor the House of Lords, are binding on all three UK jurisdictions. Unless obviously limited to a principle of distinct English and Welsh, Scottish or Northern Irish law, as in Donoghue v Stevenson, a Scots case that forms the basis of the UK's law of negligence.
Англия құқығының Уэльске қолданылуы
Шотландия мен Солтүстік Ирландиядан айырмашылығы, Уэльс Ұлыбритания құрамында жеке юрисдикция болып табылмайды. Англия Корольдігінде Уэльстің дәстүрлі заңдары король Генрих VIII-нің Уэльс заңдары арқылы жойылды, бұл Уэльсті Англиямен құқықтық жағынан үйлестірді. Уэльсте қазір өкілеттік парламент (Сенед) бар, бірақ ол қабылдаған кез келген заң Уэльс үкіметі туралы 2006 жылғы заңда белгіленген шектеулі тақырыптарға, Британ Парламентінің басқа заңдарына немесе 2006 жылғы заңға сәйкес берілген кез келген жарлыққа сәйкес келуі тиіс. 1746 және 1967 жылдар аралығындағы заңнамада Англияға жасалған кез келген сілтеме Уэльске де қатысты деп есептеледі. Ал кейінгі заңнамаға қатысты, Уэльске қолданылуы 1967 жылғы Уэльс тілі туралы заңда нақты көрсетілуі керек, содан бері бұл юрисдикция дұрыс және кеңінен Англия мен Уэльс деп аталады. Өкілеттік беру Уэльске 2007 жылғы Уэльс жалпы сайлауынан бастап күшіне енген Уэльс үкіметі туралы 2006 жылғы заңға сәйкес, бастапқы заңнама қабылдау құқығына ие болған Уэльс Ұлттық Ассамблеясы арқылы белгілі бір саяси тәуелсіздік берді. Азаматтық және қылмыстық соттар арқылы іске асырылатын құқықтық жүйе Англия мен Уэльс бойынша біртұтас. Бұл, мысалы, Солтүстік Ирландиядан өзгеше, себебі ол заң шығарушы органы тоқтатылған кезде жеке юрисдикция болудан бас тартқан жоқ (Солтүстік Ирландия (уақытша ережелер) туралы 1972 жылғы заңға қараңыз). Басты айырмашылық – уэльс тілінің қолданылуы, себебі оған қатысты заңдар Уэльсте ғана қолданылады, ал Ұлыбританияның қалған бөлігінде емес. 1993 жылғы Уэльс тілі туралы заң – Ұлыбритания Парламентінің заңы, ол Уэльсте мемлекеттік секторда уэльс тілін ағылшын тілімен теңестірді. Уэльс тілінде Уэльс соттарында да сөйлеуге болады. Уэльс ғалымдары мен саясаткерлері Уэльс үшін жеке сот жүйесін құруға шақырулар жасады.
Unlike Scotland and Northern Ireland, Wales is not a separate jurisdiction within the United Kingdom. The customary laws of Wales within the Kingdom of England were abolished by King Henry VIII's Laws in Wales Acts, which brought Wales into legal conformity with England. While Wales now has a devolved parliament (the Senedd), any legislation it passes must adhere to circumscribed subjects under the Government of Wales Act 2006, to other legislation of the British Parliament, or to any Order in Council given under the authority of the 2006 Act. Any reference to England in legislation between 1746 and 1967 is deemed to include Wales. As to later legislation, any application to Wales must be expressed under the Welsh Language Act 1967 and the jurisdiction is, since, correctly and widely referred to as England and Wales. Devolution has granted some political autonomy to Wales via the National Assembly for Wales, which gained its power to pass primary legislation under the Government of Wales Act 2006, in force since the 2007 Welsh general election. The legal system administered through civil and criminal courts is unified throughout England and Wales. This is different from Northern Ireland, for example, which did not cease to be a distinct jurisdiction when its legislature was suspended (see Northern Ireland (Temporary Provisions) Act 1972). A major difference is use of the Welsh language, as laws concerning it apply in Wales and not in the rest of the United Kingdom. The Welsh Language Act 1993 is an Act of the Parliament of the United Kingdom, which put the Welsh language on an equal footing with the English language in Wales with regard to the public sector. Welsh may also be spoken in Welsh courts. There have been calls from both Welsh academics and politicians for a separate Welsh justice system.