Кіріспе

Альберта провинциясындағы алғашқы ұлт, Канада, басқа қара аяқ/қара аяқ тайпалары

Сиксика ұлысы (сүздікпен жазылуы ᓱᖽᐧᖿ) – Канаданың оңтүстік Альбертасындағы алғашқы ұлт. Сиксика атауы қара аяқ тіліндегі "сик" (қара) және "ика" (аяқ) сөздерінен шыққан, екі сөздің арасында "s" жалғауы қосылған. Сиксиканың көпше түрі – Сиксикава. Сиксикава – Ництитапи (Түпкі халық) тайпаларының ең солтүстік бөлігі, олардың барлығы қара аяқ тілінің диалектілерін қолданады, ол Алгонкин тілдері тобына жатады. Еуропалық саяхатшылар батысқа қарай сапарлағанда, олар ең алдымен Сиксика тайпасымен кездескен. Қара аяқ конфедерациясының төрт Ництитапи тайпасы – Сиксика, Каина (Кайнай немесе Қан тайпасы), Апатохипикани (Солтүстік Пейган тайпасы) және Аамскапипикани (Оңтүстік Пейган немесе Монтана қара аяқ тайпасы). Сиксика ұлысының халқы шамамен 7800 адамды құрайды.

Siksika Resource Development Limited компаниясы

Сикиска ұлтының экономикалық өкілеттігі 1997 жылы құрылған Сикиска ресурстық даму лимиті (SRDL) болып табылады. Олар түрлі кәсіпорындар мен мүлікті басқарады. SRDL 2016 жылдың сәуір айында медициналық марихуана өндіруге лицензия алуға өтініш берді. Олар жылдық кірістің 15 миллион долларға жететінін күтіп отыр. Сикиска Ресурс Девелопмент ЛТД, Сикиска Гербз ЛТД және Келоуна қаласының Frozen Penguin Ltd серіктестігі Сикиска ұлтында 25 000 шаршы фут (аяқ) көлемдегі нысан салуды жоспарлап отыр. Алдын ала түскен табыс әлеуметтік қызметтерді қолдауға жұмсалады. Сикискалар бұл дәрі-дәрмекті ішкі және халықаралық нарықтарда таратуды көздеп отыр. Жобадан түсетін кіріс, опиоидқа тәуелділік сияқты экономикалық мәселелерді, сондай-ақ тұрғын үй тапшылығын шешуге бағытталған. 2020 жылғы мәліметтер бойынша, бұл ұсыныс әлі де қаралып жатыр. Frozen Penguin ұлттың табысын арттыру үшін "RotoGro" сияқты заманауи технологиялар мен әдістерді пайдаланады. 2022 жылдың 16 шілдесінде SRDL "Калгари ағаш отырғызу тобының" еріктілерімен бірлесіп, "Сикиска бизнес-алаңының" жанына 300 саксатун жидегін отырғызды. Бұл бастама азық-түлік қауіпсіздігін арттырып, ұлттың экономикалық өсуіне ықпал етеді.

Siksika отбасылық қызмет корпорациясы/Siksika балалар қызметі

Сиксика отбасылық қызметтері провинциялық және федералды үкіметтердің "Жылдам тұрғын үймен қамтамасыз ету бастамасы" бағдарламасы бойынша грант алды. Бұл грант Сиксиканың осал, аса мұқтаж отбасылары мен мәдени қайта құру процесіндегі жастары үшін 24 тұрғын үйден тұратын уақытша баспана құруға бағытталған. Бұл қауымдастық "Балалар ауылы" деп аталады.

Орналасқан жері

Сиксика ұлтының қорығы, Сиксика 146, Калгаридің шамамен шығысында және Транс-Канада тас жолының (1 тас жолы) оңтүстігінде орналасқан. Оның әкімшілік және бизнес ауданы Глейхен қауымына іргелес орналасқан. Сиксика ұлты Канададағы екінші ірі құрлықтағы ұлт. Сиксика ұлтының шекаралары Қара аяқ конфедерациясының дәстүрлі аумағы. Солтүстік – Солтүстік Саскачеван өзені, Батыс – Рок таулары, Шығыс – Солтүстік және Оңтүстік Саскачеван өзендерінің қосылған жері, Оңтүстік – Йеллоустоун өзені.

Жерге қатысты талаптар

Сиксика ұлты 1910 жылға дейінгі оқиғаларға байланысты Канада үкіметімен ұзақ жылдан бері жер дауы туралы келіспеушіліктерді бастан өткеріп келеді. Үкімет Сиксика үнді резерватындағы жердің шамамен бөлігін федералды үкіметке, жаңа қоныс аударушыларға сату үшін беруге тырысты. Бұл жерге Бассано тоғанын салу үшін Канадалық Тынық мұхит темір жолына берілетін жерлер де кірді. Топ мүшелері осы мәселе туралы жеткілікті түрде хабардар болмады және жердің беткі құқықтарын жоғалтты. Ұлт бұл ауысудың заңсыз жүзеге асырылғанын мәлімдейді. 1980 жылы үкімет Канадалық Тынық мұхит темір жолы тоғанға қажетті жерге құқық алғанына ешқандай дәлел жоқ екенін мойындады. Ақша білім беру және әлеуметтік қамтамасыздандыру сияқты мақсаттарда Ұлттың пайдасына жұмсалатын сенім қорларына салынбақ.

2021 жылғы жаһандық реттеу туралы келісім

1960 жылы Сиксика басшысы Кларенс МакХьюдың жетекшілігімен 1959 жылы алты онжылдыққа созылған жер талаптары процесі басталды. МакХью: "Олар бізге ешқашан таусылмайтын ақша қап береміз деді, бірақ бірқалай уақыттан кейін, сол қаптың үлкен тесігі пайда болды" деді. Бұл сөздерімен ол өзінің мансабы бойында 289 897 акр жерді тартып алуға ықпал еткен, қайтыс болған Ішкі істер министрі Франк Оливерге сілтеме жасады. Ол алғашқы ұлттарға Канаданың аймақтарындағы келісімшарт территориясын беруге/табыстауға кеңес берді, бірақ олар жиі үкіметтік жеңілдіктерден немесе азық-түлік сияқты қажеттіліктерден бас тартты. Ол Сиксика халқына: "Қолданбайтын нәрселерін үлкен ақшаға сатса, мәңгілікке ақшаға ие болар еді!" деді. Басшы МакХью табыстауды былай сипаттады: "Олар біздің резервациямызды Рождестволық түйедей кесіп, ақшамызды ысырап етті". Бір тілші Сиксиканың тұрғын үйлерін "іргетасы жоқ, жылу оқшауланбаған, жарықтар мен сынған терезелері бар, жыртықтар мен картонмен жамаулы үйлер" деп сипаттады. Басшы МакХью 1912 жылы алғашқы сатылымнан кейін салынған үйлерді "құлай жатқандай" деп сипаттады. 2021 жылдың желтоқсан айында Сиксика мүшелері "Жалпы келісім туралы келісімді" ратификациялау үшін референдумда дауыс берді, 3484 адам дауыс берді, олардың 77% (2682 адам) ратификациялауға дауыс берді. Көптеген жер талаптары мен оларға байланысты наразылықтарды шешетін жан-жақты шешім қабылданды, соның ішінде бір реттік 1,3 миллиард доллар төлем және бұрын "1910 жылғы табыстау" арқылы тайпадан заңсыз алынған 115 000 акр жерді сатуға дайын сатушылардан сатып алу құқығы болды. 2022 жылдың 2 маусымында Блэкфут Кроссинг тарихи паркінде өткен салтанатта Канада үкіметі мен Сиксика ұлты "Жалпы келісімге" қол қойды. Бұл бұрынғы заңсыз аннексиялардың көптеген жер талаптарын реттеу және 115 000 акр (465,4 км²) өнімді ауыл шаруашылығы, салтанатты және минералды резервация территориясын орналастыру, сондай-ақ "1910 жылғы табыстаудан" кейін минералды роялти төлемдерін жүзеге асырмау үшін 60 жылдық келіссөздер процесінің аяқталуы болды. Әр тайпа мүшесіне 20 000 доллар, сондай-ақ білім беруді жақсарту, инфрақұрылым және психикалық денсаулық сақтау сияқты қауымдастыққа қажетті қызметтерге берілді. Сонымен қатар, резервация үшін тұрақты полиция күшін қаржыландыру үшін қаражат бөлінді.

Басшы және кеңес

Орей Кроуфут, Самуэль Кроуфут, Рубен Брейкер, Айк Солуэй, Оуэн Крейн Бер, Кэндис Бэкфэт, Карлин Блэк Кэббит, Кендалл Пантер Бон, Гектор Виннипег, Стратер Кроуфут, Марша Вольф Коллар және Трейси МакХью.

Басшы және кеңес қызметкерлері

Марайя Литтл Чиф, Шарон Брасс, Эрика Ситтинг Игл және Эллисон Дак Чиф.

Өңірлік басқару

Ричард Спарвье, Ван Ле, Том Көп Басты және Хоссам Якуб.