Кіріспе

Томас Эллис Оуэн (1805–1862) – ағылшын сәулетшісі және құрылыс салушы. Ол Саутси және Госпорт қалаларында қазірге дейін сақталып келген көптеген ғимараттардың құрылысына жауапты болды. Ол Хэмпширде көптеген шіркеулерді жобалаған, ал оның кейбір жұмыстарын бүгінге дейін Шропшир, Дорсет және Пемброкширде көруге болады.

Ерте өмір және тәрбие

Оуэн Миддлсексте, Мэри мен Джейкоб Оуэннің ұлы болып дүниеге келді, Джейкоб Оуэн Портсмуттегі Корольдік инженерлер қару-жарақ департаментінде сәулетші болған.

Ерте мансап

1820 жылдары ол әкесі Джейкоб Оуэн мен ұлымен жеке практика ашты. Осы кезеңде әке мен ұлының бірлесіп салған көптеген шіркеу және азаматтық құрылыстардың қайсысын біріне жатқызу қиын, алайда, Портсидегі Әйярлер шіркеуі (1825–1828) және Роулендс қамалындағы Әулие Жоханның шоқынуы (1837) сияқты ғимараттарда олардың тығыз байланыста жұмыс істегені анық көрінеді. 1830 жылдары Оуэн әкесі және қайын атасымен бірге Саутси аймағындағы жерді кәсіптік жоба ретінде дамыта бастады. Ол Саутсиде 106 вилла және 54 терассалық үй жобалап салды, оның ішінде Куинс Террасасы, Бич Роуд, Портленд Террасасы және Истэрн Парад кіреді. Бұдан өзге, ол коммерциялық, діни және азаматтық ғимараттардың бірнешеуін жобалады, соның ішінде Оңтүстік Саутсидің орталық бөлігіндегі Әулие Джуд шіркеуі бар. Оуэннің алғашқы құрылыстары Докярд гарнизонының кеңейтілуі ретінде басталды, бірақ көп ұзамай Портси аралының ақсүйектері мен бай адамдарының назарын аударды, олар Кингс Террасасы және Беллвью Террасасы сияқты әсем терассаларға қызығушылық танытты. 1830 жылдардың басында Оуэн Гроув Роуд және айналасындағы аумақты аяқтады, кейін Кент Роуд аймағына қарай Швейцария коттеджімен (1837) және Куинс Террасасымен (1837–1840) кеңейтті. Одан кейін де жұмыстар жалғасты. Оуэннің жұмыстарына Кент жолы (Кент лоджасы), Гроув Роуд Оңтүстік (Шраберри), Тоғай (1844/46), Портленд Террасасы (1846), Куинс Плейс (1847), Доверкорт (1848) кіреді. 1850 жылдары ол Әулие Джуд шіркеуін (1851), Суссекс Террасасын (1854/55) және 30–34 Суссекс жолын (1857) аяқтады.

Саясат және Портсмут қаласының мэрі

Архитектор және құрылысшы ретінде жұмыс істегеннен басқа, Оуэн көрнекті қоғамдық қайраткер болды. Оуэннің саясаты, оның қайын інісі сэр Чарльз Лэньон сияқты, табиғаты бойынша консервативті болды. Тарихшы Норман Гордон Оуэннің Портсмут саясатындағы өрлеуі, Портсмуттың басқа қоғамдық лидерлерімен салыстырғанда, едәуір жылдам болғанын атап өтті. Дегенмен, саясатқа қадам басуға жасаған алғашқы тыңайлаулары сәтсіз аяқталды. 1835 жылы Оуэн жаңа қалалық кеңестің сайлауына өтініш берді, бірақ тек реформашылар мен вигтердің қолдаушылары ғана таңдалып алынғанын сезіп, саяси қиянат болды деп ойлады. Сайлауда «Реформа» тобының барлық тоғыз кандидаттары сайланды. Оуэн 95 дауыспен он бірінші орынды иеленді. 1835 жылдың 31 желтоқсанында өткен қалалық кеңесінің сайлауынан кейін Сент-Томас округінде бос орын пайда болды. Оуэн Бенджамин Брамблмен бақ сынасты, бірақ 177 дауысқа қарсы 111 дауыспен жеңілді. Бұл жеңілістерге қарамастан, Оуэн құрылыс жұмысы арқылы Портсмут саясатында белсенді саяси баға беруші болып қала берді. Ол Портсмут қаласының мэрі қызметін екі рет атқарды (1847 және 1862 жылдары) және сонымен қатар судья болып жұмыс істеді.

Ескерткіштер

2010 жылы Оуэннің ескерткіші ашылды, ол Портсмут қаласындағы Кембридж жолындағы Университет кітапханасының жанында орналасқан. Оуэннің бұрынғы тұрған үйі – Саутсидегі 36-шы Кент жолындағы Доверкортта "Томас Эллис Оуэн, 1805–1862, сәулетші және Саутсиді дамытушы, 1849 жылдан бастап осы жерде тұрды" деп жазылған Англия мұрасының көк тақтасы орнатылды.