Кіріспе

Бөтелке қақпақтарын алуға арналған құрылғы

Бөтелке ашқыш – шыны бөтелкелерден металл қақпақтарды алуға мүмкіндік беретін құрылғы. Көбінесе, бұл шарап бөтелкелерінен тығындарды немесе пластикалық тосқауылдарды алуға қолданылатын тығын ашқыштарды да қамтиды. Металл қақпақ бөтелкенің мойнының жиегіне бүктеліп немесе жиырылып бекітіледі. Бөтелке ашқыш – бүктеліп жасалған металлдың астына салынатын арнайы тетік, ол бөтелке қақпағының бір нүктесін айналу үшін тірек ретінде пайдаланады.

Түрлері

Мұндай бөтелке ашу құралдарының бірнеше ерекше үлгілері бар. Қабырғаға ілінетін ашу құралдары көбінесе пабтардың барларында кездеседі, ал қолмен ұсталатын ашу құралдары тұрмыстық жағдайда қолданылады. Бөтелке ашу құралдарының функционалдық элементтері (қақпақтың астыңғы жағын ұстап тұратын тіс немесе жиек, қақпақты ашу үшін күш салынaтын тірек және әдетте күшті арттыратын рычаг) тұрақты болады, бірақ олардың дизайны мен сыртқы түрі әртүрлі болуы мүмкін.

Қорқыт аштырма

Кронды қақпақпен бірге ойлап табылган, бұл - алғашқы бөтелке ашу құрылғысы. Портативті болумен қатар, ол тік беттерге бекітілетін тұрақты құрылғы ретінде де келеді, көбінесе бөтелке қақпақтарын жинауға арналған табақшасымен бірге. Ол шарап бөтелкелерін ашпайды. Қарапайым ашығыш – бір жағында тіктөртбұрышты немесе дөңгелек тесігі, ал екінші жағында бас бармақ пен ортақ саусақпен ұстауға ыңғайлы үлкен тұтқасы бар металл бөлік. Тесіктегі ілмек бөтелке қақпағының жиегіне салынып, тұтқадан жоғары бағытталған күш қолданғанда оны ашады.

Жылдамдықпен ашылатын құрылғы ("барлы қақпақ")

Жылдам ашу құралы – шамамен 4 см ені мен 16 см ұзындығы бар, бір жағында саусақ салуға арналған тесігі, екінші жағында бөтелке қақпақтарын алу үшін тік төртбұрыш тәрізді кесігі бар болаттан жасалған жалпақ пышақ. Оны "жылдам ашу құралы", "поппер", "мамба", "бар кілті" және ең көп танымал "бар пышағы" деп атайды. Саусақ тесігін бөтелкенің мойнына орналастырып, мұздан шығаруға да болады. Бұл құрал Канада, АҚШ және Ұлыбританиядағы кәсіби бармендер арасында кеңінен қолданылады. Оны қалтада, денеге жақын немесе тізбекке іліп алып жүруге болады, бұл заманауи бармен үшін өте ыңғайлы әрі жылдам. Оның артықшылығы – бірнеше бөтелкені тікелей және жылдам ашуға мүмкіндік береді, сондай-ақ басқа бөтелке ашу құралдарына қарағанда әсерлірек. Сондықтан "бар пышағымен жұмыс істеу" жиі бармендердің шеберлік көрсетулерінің бір бөлігі болып табылады.

Қабырғаға орнатылған

Бұл тетік тұтқалы нұсқасымен бірдей жұмыс істейді, бірақ бір қолмен оңайрақ бөтелке ашуға мүмкіндік беру үшін қабырғаға бекітіледі. Бөтелке қақпағы ашылғыштың астына орнатылған қақпақ жинағышқа түсіп қалуы мүмкін, немесе оны бөтелкеден алғаннан кейін жинап алуға болады. Осыған ұқсас түрлері ескі сауда автоматтарына орнатылған ашылмалар болып табылады.

Көп ашушы

Сондай-ақ, сусын ашқыш деп те аталады, олар көбінесе қарапайым бөтелке ашқыш стиліндегі бөтелке ашқышты қамтиды, бірақ пластикалық бөтелкелерге немесе металл сусын банкаларына арналған сияқты басқа да түрлі ашқыштарды да қамтиды.

Техника

Көбінесе бөтелке ашуыш екінші сыныпты рычаг ретінде жұмыс істейді: тірегі – бөтелке ашуыштың алыс жағы, ол тәждің үстіне орналасады, ал шығысы – жақын жағында, тәждің шетінде, тірек пен қолдың арасында болады. Мұндай жағдайда рычагты жоғары қарай итеріп отырасыз. Дегенмен, оны бірінші сыныпты рычаг ретінде де пайдалануға болады, жақын жағын тәждің үстіне, ал алыс жағын тәждің шетінің астына қойып, содан кейін рычагты төмен қарай итеріңіз (осылайша шығыс тірекке қарама-қарсы жағында орналасады). Бұл әсіресе кең бұрыш жасайтын бар пышақтарында жиі қолданылады. Механикалық тұрғыдан алғанда, бұл сәл аз тиімді рычаг, себебі күш қолдың ұзындығы қысқарақ, бірақ төмен қарай итеру әрекеті анатомиялық жағынан біршама оңай. Көптеген рычагты бөтелке ашуыштарды екі конфигурацияда да қолдануға болады, бірақ егер шеттерінің бірі қисық болса, оның қандайша қолданылуы жоспарланғанын анықтауға болады. Өйткені қисық шет тәждің ортасына орналасуға арналған, себебі қисықтық қысымды шоғырландырып, тәжді деформациялайды, ал қисық шет тәждің шетімен толық байланыспайды, сондықтан тиімділігі төмен және тәждің шетімен байланыстырылғанда жиі сығады. Бұл айырмашылықты дәстүрлі ашуыш пен оң жақтағы заманауи бар пышағын салыстыра отырып көруге болады.

Сервитердің досы

"Кеймердің досы" немесе "шарап кілті" швейцариялық армия пышағына ұқсас, көбінесе пластикпен қапталған жалпақ корпустан тұрады. Онда шұңқыр және рычаг (сонымен қатар сырға тығын ашуға да қолданылады) бар. Шараптың қақпағын алу үшін пышақ немесе автоматты фольга кескіш болады, содан кейін тығын алынады. Тығынның ұшына дейін бір толық айналымға дейін бұрау керек (әсіресе тығынның түбін тесіп, шарапта қосымша шөгінді пайда болады), ал содан кейін рычаг көмегімен тығын шығарылады.

Қосалқы шұңқыр

Бұл құрал шараптың көп мөлшерін тиімді және қалдықсыз, сындырмай ашу қажеттігі туындайтын кәсіпорындарда қолданылады. Бұл – 45° бұрышпен барға бекітілген үлкен мыс түтікшелі құрылғы, ал тетік ортасынан иілген және пайдаланушыға қарай созылған. Шөлмектің мойны түтіктің төменгі жарығына тығыз салынып, тетік берік және тұрақты түрде төмен тартылады. Бұл тығынға әр жолы бірдей тереңдікте бұралатын бұранданы енгізеді. Тетік бастапқы қалпына келгенде тығын сыртына шығарылады. Шөлмекті алып тастағанда, тығынды төмен жағынан көрсету үшін тетікті тартыңыз, ол тығынды босатып, тетікті бастапқы қалпына қатаң қайтарады, содан кейін тығын түсіп шығады.

Екі бұрандалы пробка тартушы

Екі тісті тығын сығару құралы, сонымен қатар «Батлердің досы» немесе «Аһ со» деп те аталады, ол үлкен кілт пішіндес, тікбұрышты сопақ тұтқасы 5 см × 8 см, ал тұтқаның ортасынан бірге төмен түсетін екі жұқа металл жолақтарының ұзындығы шамамен 10 см, ені 5 мм және қалыңдығы 0,5 мм. Екі жолақ жайылып, содан кейін тығын мен бөтелке арасына екі жағынан енгізіледі. Толық орналасқаннан кейін, тұтқаны бұрып тарту арқылы үйкеліс тудырып, тығынды бұрып, бөтелкеден шығаруға болады.

Жарақаттар

Жаңа Зеландияда металл қақпағын ашу арқылы пиво бөтелкесін ашу кезінде алған жарақаттардан жыл сайын орташа есеппен 40 адам жарақаттанады, бұл жарақаттар "Апаттарды өтеу корпорациясы" тіркеген. Екі офтальмолог – Кэм Ловеридж Истер және Саша Мур – бөтелкелерге ескертулер қоюды ұсынатын хат жазды.