Кіріспе

411 ж.б.э. Афина мен Спарта арасындағы теңіз шайқасы, Пелопоннес соғысының бір бөлігі.

Абидос шайқасы – Пелопоннес соғысындағы афиналықтардың теңіз жеңісі болды. Шайқаста Миндарус басқарған спарталық флот Дардан жеріне қоныс тепкен шағын одақтас флотты құтқаруға тырысты, бірақ Трасибул басқарған афиналық флот шабуыл жасады. Ұзақ уақыт бойы шайқас тең күйде жүрді, алайда кешкі уақытта Алкивиадтың афиналық күштермен келуі таразыны афиналықтардың пайдасына бұрды. Пелопоннесшілер Абидостағы өздерінің базасына қашуға мәжбүр болды және жол бойы ауыр шығынға ұшырады.

Кіріспе

Афиналықтардың Киносемадағы жеңісінен кейін афиналық флот Сестоста база құрды, одан олар Абидостағы спарталық флоттың кез келген қимылына жылдам жауап бере алатын болды. Спарталық наварх Миндарус, 14 кемесімен Ред командирі Дорийді Абидосқа шақырып, соғысты шешуші жеңіспен аяқтауға үміттенеді. Дориус, сәйкесінше, Родостан солтүстікке қарай Геллеспонтқа қарай жүзіп кетті. Бірақ Абидосқа жеткенше, оны афиналық бақылаушылар көріп, жағаға тікелей шығарып салды. Ксенофонт оның Роэтеумда қоршалып қалғанын, ал Диодор Сицилий бұл жерді Дарданос деп көрсеткенін хабарлайды; Дональд Каган Дорийдің Роэтеумда жағаға тікелей шығарылғанын, содан кейін Абидосқа қарай сәл ілгері жылжуға тырысқанын, бірақ екінші рет Дарданоста қоршалып қалғанын айтады.

Шайқас

Миндарус Дориймен біріккеннен кейін оның басқаруында 97 кеме болды; Афина флотында 74 кеме болды. Спарталықтар Хеллеспонттың Азия жағалауына арқа тіреп, соғысқа дайындалды, Миндарус оң жақтан, ал Сиракуздықтар сол жақтан басқарды; афиналықтар оларға қарсы сапқа тұрды, Трасибул оң жақтан, ал Трасилл сол жақтан басқарды. Шайқас командирлердің берген сигналымен басталды, оны кернейшілер флотқа жеткізді. Бастықтар жаудың триремаларын таратып, жарамсыз етуге тырысты, ал кемедегі жауынгерлер қарсыластың кемесіне жеткенде олармен шайқасты. Күн батқанға дейін екі тараптың да шешуші үстемдікке қол жеткізе алмады, сосын Самостан 18 триремамен келген Алкивиад пайда болды. Алғашқыда екі флот та күштер өздеріне қосылған деп ойлады, бірақ Алкивиад жақындағанда қызыл ту көтерді – бұл афиналықтарға кемелердің өздеріне тиесілі екенін алдын ала келісілген сигнал болды. Мұны түсінген спарталықтар Абидосқа қашты, бірақ афиналықтар шабуыл жасағанда жол бойы ауыр шығынға ұшырады. Есеп бойынша, афиналықтар 30 спарталық кемені жаулап алды және Спарталықтардың Киноссема шайқасында тартып алған 15 кемесін қайтарып алды.

Салдары

Бұл ауыр жеңілістен кейін Миндарус және спарталық флот Абидосқа жөндеу мен қайта құру үшін оралды; Миндарус Спартаға күш-жабдықтар сұрады және Фарнабазбен бірге болашақ науқандарды жоспарлады. Афиналықтар болса, қол жеткізген артықшылықтарын пайдалана алмады. Қазынасының азайғандығы және Евбеядағы көтеріліс салдарынан туған дағдарыс афиналықтарға бүкіл флотты Геллеспонтта ұстауға мүмкіндік бермеді, оның орнына Терамен басшылығымен 30 кемені Евбеядағы көтерілісшілерге шабуыл жасауға жіберді. Ол көтерілісшілердің Беотияға дамба салуына тосқауыл қоя алмаса да, Евбея, Беотия және Эгей теңізіндегі жау территорияларын тонап, көп сомада ақша жинауға қол жеткізді. Осы шайқастан кейін көп ұзамай Иониядан сатрап Тиссаферн келді. Ал Кибиад бұрын Тиссаферннің көмекшісі болғандықтан, сатрапқа өзінің ықпалды екенін көрсету үшін оны күтіп алуға, сыйлықтар алып барды. Бірақ Алькивиад жағдайды дұрыс бағаламағаны белгілі болды. Спарталықтар парсы патшасына Тиссаферннің тиісті қолдау көрсетпегені туралы шағымданған еді, ал сатрап өзінің қарсы тұруға деген адалдығын көрсету үшін Алькивиадты тұтқындап, Сардис қаласында түрмеге қамады. Алькивиад бір ай ішінде қашып құтылды, бірақ Тиссафернмен байланыста екенін айту арқылы көрсеткен ықпалы жойылды.