Кіріспе

Вулкан (; бұрын Jiu Vaidei Vulcan; Vulkán, Zsilyvajdejvulkán (Zsily Vajdej Vulkán); Wolkendorf, Wulkan) – Румынияның Трансильвания аймағындағы Хунедоара округінің қаласы. 2021 жылғы мәлімет бойынша халқы 19 772 адамды құрайды, бұл Цзю алқабындағы екінші ірі қала. Ол екі ауылды басқарады: Dealul Babii ("Кәрі әйел төбесі" румын тілінде; Hegyvulkán) және Jiu Paroșeni (Zsilymacesdparoseny).

Атауы

Қала Цзю-Долы мен Ольтеньяны байланыстыратын Вулкан өткелінің атымен аталған, ал бұл атаудың өзі славян тіліндегі "влк" сөзінен туындаған, яғни "қасқыр" деген мағынаны білдіреді (румын тілінде "вулкан" сөзі "жанар тау" дегенді білдірсе де).

География

Вулкан Хунедоара округінің оңтүстік шегінде, округ орталығы Девадан және Горж округінің шекарасында орналасқан. Ол Валкан тауларының солтүстігіндегі төбелі аймақта, Жиул-де-Вест өзенінің және оның салалары – Меришоара және Креведия өзендерінің жағалауында жатыр. Қаладан ұлттық DN66A жолы өтеді, ол оны жақын орналасқан Аниноасамен, солтүстік-шығыста Петрошанимен және батыста Лупенимен байланыстырады. DJ664 округтік жолы оңтүстікке қарай Вулкан асуына және содан әрі Горж округіндегі Шелаға, ал DJ666 округтік жолы солтүстікке қарай Диалул Баби ауылы мен Баница коммунасына жетеді. Вулкан теміржол станциясы Ливезеніден (Петрошаниде) Лупениге дейінгі 214-ші теміржол желісіне қызмет көрсетеді.

Тарих

1788 жылы Австрия генералы Ландау Вулканды Осман түріктерінен қорғағанда аймақтың көмір қоры табылды. Бір түні сарбаздар жасаған отты сөндіре алмай қалды, себебі оның астындағы көмір қабаттары тұтанды. Генерал Ландау көмір қабаттарын жаққан арқылы түріктерді күрессіз тоқтатуға болатынын ойлады. Түріктер биіктіктегі көптеген оттарды байқап, австрия армиясы өздерінен әлдеқайда зор деп ойлап, шегінді. 1850 жылы Брашов қаласынан Хоффман ағайындары алғашқы шахтаны ашты.

Демография

2021 жылғы халық санағында Вулканның халқы 19 772 адамды құрады. Бұл 2011 жылғы халық санағымен салыстырғанда 18,2% азайғанын көрсетті, онда қалада 24 160 тұрғын болды; олардың 92,91% румындар, 5,13% мажарлар, 1,41% цығандар және 0,2% немістерді құрады.

Спорт

Жергілікті футбол командасы CSM Vulcan, қазіргі уақытта Лига IV Хунедоарада өнер көрсетеді. Оның үй стадионы – Стадионул Централ.