Кіріспе

Хендригадредд қолжазбасы (Llawysgrif Hendregadredd) – ортағасырлық Уэльс қолжазбасы, онда «Принцтер ақындары» (Gogynfeirdd) поэзиясының антологиясы бар; ол 1282 және 1350 жылдар аралығында жазылған. Қолжазба ұзақ уақыт бойы Хенгверт кітапханасының бөлігі болды, оны антиквари Роберт Воган (1667 жылы қайтыс болған) жинаған. 1800 жылдардың басында жасалған кітапхана каталогы қолжазбаны таба алмады, оны 1778 жылы Англиялық шіркеудің дін қызметкері және ғалымы Ричард Томас (1753–80) алып кеткен болуы мүмкін, ол маңызды ортағасырлық қолжазбаларды кітапханалардан алып, қайтармағандығымен танымал. Содан кейін қолжазба бір ғасырдан астам уақыт бойы жоғалып кетті. Ол 1910 жылы Портмадог маңындағы Хендрегадредд сарайының пайдаланылмаған жатын бөлмесіндегі шкафтан күтпеген жерден табылды: ішінде Мерионет архидиаконы Ричард Ньюкомбтың (1779–1857) жазған мынадай жазба болды: «Мен бұл Уэльс қолжазбасын ұзақ уақыттан бері сақтап келемін, бірақ оны қайдан және қалай алғанымды ұмытып қалдым». Қазір ол Уэльс Ұлттық кітапханасының жинағында, NLW MS 6680B каталогтық нөмірімен сақталуда. Қолжазба – 12 ғасырдың басынан 14 ғасырға дейін өмір сүрген Уэльс сарайының ақындары – Гогинфердтердің шығармаларының ең ерте куәсі. Бұл олардың еңбектерінің жалғыз маңызды көзі болып табылатын Герсттің Қызыл кітабынан да құндырақ. Хендригадредд қолжазбасы, әдетте, Цередигиондағы Страта Флорида цистерциандық аббаттығында жазылған. Бұл поэзия жинағын құрастыру жұмысы 1282 жылдан кейін басталды – бірінші кезекте бір бас жазушы, мүмкін, томның бастапқы авторы, бірақ екі қосымша жазушылық кезеңде шамамен қырық түрлі қолдар қатысты, олар 14 ғасырдың ортасына дейін жұмыс істеді. Шамамен 1330 жылы замандас ақындардың бірнеше өлеңдері қосылды. Олардың ішінде Дәуит ап Гвилимнің өзінің қолымен жазылған өлең де болуы мүмкін, ол өз заманының ең танымал ақыны және Страта Флоридамен тығыз байланысты болған. Хендригадредд қолжазбасының бөліктері 1617 жылы ғалым Джон Дэвис (Маллвид) көшіріп алған. Қолжазбаның бөліктерінің ерте көшірмелері түпнұсқаның кейбір бөліктері жоғалып кеткенін көрсетеді.