Сиыр майынан жасалған neatsfoot майы – былғарыны жұмсарту, күтіп ұстау және сақтау үшін қолданылатын табиғи май. Құрамында минералды майлар да болуы мүмкін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Малдан алынған май теріге күтім жасау үшін қолданылады. Нейтсфут майы – малдың тізе сүйектерінен және аяқтарынан (бірақ тұяқтарынан емес) алынып, тазартылған сары май. Бұл майдың атындағы "neat" сөзі ежелгі ағылшын тіліндегі "мал" деген сөзден шыққан. Нейтсфут майы теріні жақсарту, жұмсарту және сақтау үшін қолданылады. 18 ғасырда оны құрғақ, қабыршақтанған тері ауруларын емдеу үшін сырттан қолдануға да пайдаланған. Атына қарамастан, "таза нейтсфут майы" (немесе "нейтсфут майы қоспасы") – бұл нағыз нейтсфут майы мен жануар майы емес, көбінесе минералды немесе басқа мұнайдан алынған майлардың қоспасы.
Cattle based oil used as a treatment for leather
Neatsfoot oil is a yellow oil rendered and purified from the shin bones and feet (but not the hooves) of cattle. "Neat" in the oil's name comes from an Old English word for cattle. Neatsfoot oil is used as a conditioning, softening and preservative agent for leather. In the 18th century, it was also used medicinally as a topical application for dry scaly skin conditions. In spite of its name, "prime neatsfoot oil" (or "neatsfoot oil compound") is a blend of actual neatsfoot oil and non animal oils, generally mineral or other petroleum based oils.
Сипаттамалары
Жылы қанды жануарлардың майының еру температурасы жоғары, салқындағанда қатаң болады, бірақ сиыр майы (neatsfoot oil) бөлме температурасында сұйық күйде қалады. Бұл себебі, сиыр сияқты жануарлардың салыстырмалы түрде жіңішке аяқтары мен табандары дене ортасынан гөрі әлдеқайда төмен температураны көтеруге және сақтауға бейімделген, аяқтардағы жылы артериялық және салқын веноздық қан арасындағы кері ағымдық жылу алмасу арқылы. Басқа дене майлары осы температурада қатып қалады. Сиыр майының (neatsfoot oil) осы қасиеті оның теріге оңай сіңуіне мүмкіндік береді. Қазіргі заманғы сиыр майы (neatsfoot oil) әлі де ірі қара мал өнімдерінен жасалады және кейде тотығуға бейімділігі үшін, демек былғарының нашарлауына себеп болатыны үшін сынға ұшырайды. Бұл құралым теріні, әсіресе ақшыл түстерді, қараңғылатады. Егер минералды май немесе басқа мұнай өнімі қосылса, бұл өнім "сиыр майы қоспасы" (neatsfoot oil compound) деп аталуы мүмкін. Минералды май қосылуы синтетикалық емес тігістердің жылдам тозуына немесе былғарының өзінің тез бұзылуына әкелуі мүмкін.
Fat from warm blooded animals normally has a high melting point, becoming hard when cool, but neatsfoot oil remains liquid at room temperature. This is because the relatively slender legs and feet of animals such as cattle are adapted to tolerate and maintain much lower temperatures than that of the body core, using countercurrent heat exchange in the legs between warm arterial and cooler venous blood. Other body fat would become stiff at these temperatures. This characteristic of neatsfoot oil allows it to soak easily into leather. Modern neatsfoot oil is still made from cattle based products, and is sometimes criticized for a tendency to oxidize and therefore contribute to the deterioration of leather. This formulation does darken leather, particularly lighter shades. If mineral oil or other petroleum based material is added, the product may be called "neatsfoot oil compound". The addition of mineral oils may lead to more rapid decay of non synthetic stitching or speed breakdown of the leather itself.
Өндiру
Сойылған малдың аяқтары (қаптары алынып тасталған) терісімен бірге қайнатылады. Бұл процесте шыққан май (май түрінде) ағызылып, сүзгіленіп, престеледі. Бірінші престелген май ең жоғары сапалы, ал екіншісі – төмен сапалы және қатты престелген қалдық немесе стеарин болып шығады, одан мыс және сабын жасауға қолданылады. Сонымен қатар, майлы қалдық қалуы мүмкін, ол шаңды тартады. Ең жоғары сапалы таза май майлау үшін қолданылады. Ол металл өңдеу саласында алюминийді кесуге арналған сұйықтық ретінде пайдаланылады. Алюминийді өңдеу, қалыптастыру және бұрғылау үшін ол керосин мен түрлі су негізді кесу сұйықтықтарынан артық. Таза май жиі майлы бояумен жұмыс істейтін жазушылардың қылқаламдарын майлау үшін қолданылады, себебі бұл май құрғамайды және кез келген уақытта еріткішпен оңай жуылады. Қылқаламдарды майлау түктерді ұстап тұратын металл бөлігінде пигменттің жиналуын азайтады.
The lower legs of slaughtered cattle (less the hooves) are boiled, skin and all. The fat that is released (as an oil) is skimmed off, filtered, and pressed. The first pressing is the highest grade; the second produces both a lower grade and a solid press cake or stearin product used, among other things, to make soap. It also may leave an oily residue that can attract dust. Neatsfoot oil of the highest grade is used as a lubricant. It is used in metalworking industries as a cutting fluid for aluminium. For machining, tapping and drilling aluminium, it is superior to kerosene and various water based cutting fluids. Neatsfoot oil is often used to oil sign writers' brushes that have been used in oil based paint, as this oil is non drying and can be easily washed out with solvent at any time. Oiling the brushes reduces the buildup of pigment in the ferrule, the metal part that many brushes have to hold the hairs in place.