Гвидо Кавальканти – италияндық ақын, Данте Алигьериге әсер еткен ойшыл. Флоренция қаласының өркендеуі, Ренессанс, саяси және рухани өзгерістер туралы мақала.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Итальян ақыны (шамамен 1250/1259 – 1300)
Italian poet (c. 1250/1259–1300)
Гвидо Кавальканти (1250 мен 1259 жылдар аралығында – 1300 жылдың тамызы) – итальян ақыны. Ол сонымен қатар Данте Алигьеридің досы және оған зияткерлік ықпал еткен адам.
Guido Cavalcanti (between 1250 and 1259 – August 1300) was an Italian poet. He was also a friend and intellectual influence on Dante Alighieri.
Тарихи негіздер
Кавальканти Флоренцияда коммунаның экономикалық, саяси, интеллектуалдық және көркемдік өрлеуі басталып, Ренессанстың жетекші қалаларының біріне айналған кезде дүниеге келді. Бірліксіз Италия түбегінде қала-мемлекеттердің бірін-біріне қарсы тұруымен сипатталатын саяси ерекшелік басым болды, мұндай фракциялықтарлық көбінесе әр коммунаның қаушатыр және кейде зорлыққа толы саяси ортасын тудырды. Еуропа бойынша жаңа қалалық мәдениеттің пайда болуы ортағасырлық діни түсініктерге, моральға және қоғамға қатысты үстемдікке сын салды, бұл ауылдық, жергілікті, шіркеулік және феодалдық ойлау жолдарын біртіндеп ығыстырды. Сонымен қатар, классикалық еңбектерді зерттеуге, түсіндіруге және олардан үлгі алуға қайта оралу болды, бұл антикалық қайта жаңғыру деп аталды. Жаңа секулярлық және гуманистік көзқарастар Батыс өркениетіндегі қазіргі өмірдің негізін қалады. Швейцариялық тарихшы және "Италиядағы Ренессанс өркениеті" атты еңбектің авторы Якоб Буркхардт жазғандай, "Батыс әлемін жаулап алу тек антикалық дәуірдің қайта жаңғыруымен ғана емес, оның итальян халқының генийімен бірігуі арқылы мүмкін болды". Қорыта айтқанда, Кавальканти осы жаңа нәрселерді зерттеу, жасау және тәжірибе жасау ниетімен туындаған үлкен жаңарулар дәуірінде өмір сүрді және оларды қалыптастыруға үлес қосты.
Cavalcanti was born in Florence at a time when the comune was beginning its economic, political, intellectual and artistic ascendancy as one of the leading cities of the Renaissance. The disunited Italian peninsula was dominated by a political particularism that pitted city states against one another, often with this factionalism contributing to the fractious and sometimes violent political environments of each comune. The domination of medieval religious interpretations of reality, morality and society was challenged by the rise of a new urban culture across Europe that gradually supplanted rural, local, ecclesiastical and feudal ways of thinking. There was an accompanying return to study, and to interpretation and emulation of the classics, known as a revival of antiquity. New secular and humanistic views laid the foundations for modern life in Western Civilization. As Jacob Burckhardt, Swiss historian and author of The Civilization of the Renaissance in Italy wrote, "It was not the revival of antiquity alone, but its union with the genius of the Italian people which achieved the conquest of the western world." In sum, Cavalcanti lived during and helped shape this time of great innovation that was spurred on by a desire to explore, create and experiment with new things.
Флоренцияның саясаты
Кавальканти Кавальканте де Кавалькантидің ұлы, гвельф, оны Данте өзінің «Inferno» алтыншы шеңберінен азап шегуге үкімдейді, онда еретиктер жазаланады. Гвидо Данте сияқты атеист емес еді. Джованни Боккаччо («Декамерон», VI, 9) Кавальканти қайтыс болғаннан кейінгі ұрпақта жазғандай, «Адамдар оның ойлары тек Құдайдың жоқ екенін табуға бағытталған деп айтты». Оның өмірінде Флоренция 12-ші және 13-ші ғасырларда Италияның орталық және солтүстігінде Папаны және Киелі Рим императорын қолдаған гибеллиндер мен гвельфтер арасындағы күреспен саяси жағынан бөлінді. Паптық пен Киелі Рим империясы арасындағы билік үшін күрес бастапқыда 11-ші ғасырдағы Инвеституралық қақтығыстан туындағанмен, кейіннен Паптық немесе Киелі Рим императорының сол кезде Солтүстік Италияның жетекші қалаларында өркендеген экономикалық өсімге қатысу немесе оны бақылауға ұмтылуымен күшейді. Гвельфтер мен гибеллиндер арасындағы бөліну Флоренцияда ерекше маңызды болды, бірақ екі тарап та жиі бір-біріне қарсы көтеріліп, Солтүстік Италияның көптеген қалаларында билікті басып алды. Екі тараптың өзі неміс ықпалына (гвельфтер жағдайында) немесе Папаның уақытша билігіне (гибеллиндер жағдайында) қарсы күресті. Флоренцияда және басқа жерлерде гвельфтер көбінесе саудагерлер мен қала тұрғындарынан, ал гибеллиндер ақсүйектерден құралды. 13-ші ғасырдың соңында гвельфтер Флоренцияны гибеллиндерге қарсы бірнеше жеңістерімен, соның ішінде 1266 жылғы Беневенто шайқасымен, 1289 жылғы Кампальдино мен Капрона шайқастарымен бақылауға алды. 1267 жылы Гвидо саяси келісімнің бір бөлігі ретінде гибеллин партиясының жетекшісі Фарината дельи Убертидің қызы Беатрисқа үйленді. Гвельфтер мен гибеллиндер арасындағы алауыздықтар сақталғандықтан, олардың некесі сәтсіз аяқталды. 1293 жылы Флоренциядағы орта тап саудагерлерінің көтерілісі екі жақтың да ақсүйек отбасыларын құлатты. Содан кейін ақсүйектерге 1295 жылға дейін мемлекеттік лауазымға үміткер болуға тыйым салынды, содан кейін оларға Флоренцияның гильдияларына қосылуға рұхсат берілді. Кавальканти әулетінің мүшесі ретінде Гвидо өзінің тегін Карл Великийдің сарайындағы неміс барондарына дейін жететінін мәлімдеді. Ол өзінің мәртебесі мен тегіне нұқсан келтіретінін сезіне отырып, саудагерлік қызметтен бас тартты. Гвидоның есімі тағы бір рет «Purgatory» XI-де, Одеризи да Губбио Дантеге мақтаныш террасасында айтқанда еске түседі. Алғашқысы Гвидо Гвинизеллидің даңқын пайдаланып, жақын арада Гвидо Кавалькантидің даңқымен басылып кеткенін, осылайша мақтаныш туралы кеңінен талқылауда даңқтың өткіншілігін ақтады. Одеризидің сөздері арқылы Данте өзін, ақын ретінде, келесі кезекте, қоғамдық назар тұрғысынан Гвидоның орнын басатынын нығайтады. Гвидо Кавалькантидің Дантенің «Құдайлық комедиясында» болуы Дантенің оны есімдерімен екі рет атауынан гөрі әлдеқайда терең әсер етеді деп болжанады. Оның құштарлық тақырыбына деген цинизмдік көзқарасы, «Donna me prega» шығармасында ашу мен өлім бейнелерімен көрсетілген, Дантенің «Inferno» V-де байқалатын контрапассосының шабыты болды деп ұсынылған, онда нәпсілі күнәкарлар шексіз дауылдың желдерімен бақылаусыз лақтырылады. Екі әдеби шығарманың айырмашылығы олардың махаббатқа деген қарым-қатынасында, өйткені Гвидо барлық махаббаттың рационалдылықты жоғалтуға әкелетініне сенді. Данте бұл пікірге қарсы шығып, Гвидоның бұзылған махаббат туралы анықтамасын құштарлық шеңберінің ішінде пайдаланды.
Cavalcanti was the son of Cavalcante de' Cavalcanti, a Guelph whom Dante condemns to torment in the sixth circle of his Inferno, where the heretics are punished. Unlike Dante, Guido was an atheist. As Giovanni Boccaccio (Decameron, VI, 9) wrote during the generation after Cavalcanti's death, "Si diceva tralla gente volgare che queste sue speculazioni erano solo in cercare se trovar si potesse che Iddio non fosse" (People commonly said his speculations were only in trying to find that God did not exist). During his lifetime, Florence was politically torn by the struggle between the Guelphs and Ghibellines, factions supporting, respectively, the Pope and the Holy Roman Emperor in central and northern Italy during the 12th and 13th centuries. Although the struggle for power between the Papacy and the Holy Roman Empire had originally arisen with the Investiture Conflict of the 11th century, it was subsequently fed by a desire of either the Papacy or Holy Roman Emperor either to share in or to control the economic boom that was taking place in the leading cities of northern Italy during this time. The division between Guelphs and Ghibellines was especially important in Florence, although the two sides frequently rebelled against each other and took power in many of the other northern Italian cities as well. Essentially the two sides were now fighting either against German influence (in the case of the Guelphs), or against the temporal power of the Pope (in the case of the Ghibellines). In Florence and elsewhere the Guelphs usually included merchants and burghers, while the Ghibellines tended to be noblemen. Towards the end of the 13th century, the Guelphs had secured their control of Florence through their multiple victories over the Ghibellines, including the battle at Benevento in 1266, and at Campaldino and Caprona in 1289. In 1267, as part of a political reconciliation, Guido married Beatrice, the daughter of Ghibelline party leader Farinata degli Uberti. Their marriage union proved unsuccessful, as the feuds between Guelph and Ghibelline families persisted. By 1293, a rebellion of middle class Florentine merchants toppled both sides of noble families. Nobles were then forbidden to claim public office, until 1295, when they were offered eligibility to join Florence's guilds. As a member of the Cavalcanti family, Guido had claimed ancestry dating back to the German barons of Charlemagne's court. He refused to occupy a position as a merchant, as he felt it offensive to his station and his heritage. Guido's name arrives once more in Purgatory XI, mentioned by Oderisi da Gubbio to Dante on the terrace of pride. The former employs the fame of Guido Guinizelli, soon overpowered by that of Guido Cavalcanti, to justify the fleeting nature of fame in their larger discussion of vanity. Through Oderisi's words, Dante further asserts himself, as a poet, to be the next in line, replacing Guido in terms of public interest. It has been suggested that Guido Cavalcanti's presence in Dante's Divine Comedy permeates further than Dante's two mentions of him by name. His cynical beliefs towards the subject of desire, demonstrated in Donna me prega with images of wrath and death, have been proposed as inspiration for Dante's contrapasso observed in Inferno V, where the carnal sinners are tossed uncontrollably by the winds of a never ending storm. The difference between the two literary works, in their contexts, is in their treatment of love, since Guido believed that all love led to a loss of rationale. Dante, opposed to this belief, used Guido's definition for a perverted love instead, within the circle of lust.
Мұра
Кавальканти итальян әдебиетінің алғашқы маңызды ақыны ретінде кеңінен танылады: Данте оны өз ұстазы деп есептейді; оның өлең өлшемі, тілі оның туындыларына терең ықпал етеді (қ. De Vulgari Eloquentia), бірақ Гвидоның эстетикалық материализмі, Беатриче бейнесіндегі нәзік жанның жаңа рухани, христиандық түсінігіне қарай бір қадам басады, ол Дантеге жұбайлыққа жол көрсетеді. Гвидоның қаушатыр тұлғасы мен сенімдері Боккаччоның қызығушылығын оятып, оны «Декамерон» шығармасындағы ең белгілі еретиктердің біріне айналдырды, оның атеизмі туралы түсініктерді таратуға көмектесті. Кавальканти Ренессанс кезеңінде Луиджи Пулчи және Пико делла Мирандола сияқты ғалымдардың қызығушылығын тудырды. Дантенің итальян тілін зерттеуіне көшкенде, Гвидоның стилі кардинал Пьетро Бембо сияқты адамдарға, vulgare illustre-ді қазіргі итальян тіліне айналдыруға көмектескендердің барлығына әсер етті. Кавальканти ағылшын тіліндегі модернистік поэзияның дамуымен байланысты көптеген жазушыларға күшті ықпал етті. Бұл ықпалды 1861 жылы Данте Габриэль Россеттидің «Алғашқы итальян ақындары» еңбегінің жарық көргенінен бастау алуға болады, онда Кавальканти мен Данте шығармаларының аудармалары ұсынылған. Жасырау Паунд Россеттиге табынып, оның итальян тіліндегі аудармаларын жақсы білді және 1910 жылғы «Романтика рухы» кітабында олардан кеңінен цитата келтірді. 1912 жылы Паунд өзінің аудармаларын «Гвидо Кавалькантидің сонеттері мен балладалары» деген атпен жариялады, ал 1932 жылы итальян ақынының туындыларын «Rime» деп жариялады. «Donna me prega» аудармасының өңделген нұсқасы Паундтың ұзақ поэмасы «The Cantos»-тағы Canto XXXVI-ның негізгі бөлігін құрады. Паунд Кавалькантидің махаббат пен жарық философиясына ерекше назар аударды, оны ол христиандық дінге дейінгі әлемге дейін траубадурлар мен ерте ортағасырлық латын лирикасы арқылы жалғасып келе жатқан, пұтқа табынушы, неоплатондық дәстүрдің жалғасы ретінде қарастырды. Паунд Би-Би-Си продюсері Арчи Хардингтің өтініші бойынша «Кавальканти» атты үш актілі опера да жазды. Ол өмірінде ешқашан қойылмаса да, аудио CD-де оның үзінділері қол жетімді. Паундтың досы және әріптесі, модернист Т. С. Элиот 1930 жылғы «Күл шаршау» поэмасын ашу үшін «Perch'i' no spero di tornar giammai» («Мен қайтадан оралуға үміттенбеймін») деген жолдың бастапқы бөлігін пайдаланды.
Cavalcanti is widely regarded as the first major poet of Italian literature: Dante sees in Guido his mentor; his meter, his language deeply inspire his work (cfr. De Vulgari Eloquentia), though Guido's esthetic materialism would be taken a step further to an entirely new spiritual, Christian vision of the gentler sex, as personified by Beatrice whose soul becomes Dante's guide to Paradise. Guido's controversial personality and beliefs attracted the interest of Boccaccio, who made him one of the most famous heretical characters in his Decameron, helping popularise the belief about his atheism. Cavalcanti would be studied with perhaps more interest during the Renaissance, by such scholars as Luigi Pulci and Pico della Mirandola. By passing to Dante's study of the Italian language, Guido's style has influenced all those who, like cardinal Pietro Bembo, helped turn the volgare illustre into today's Italian language. Cavalcanti was to become a strong influence on a number of writers associated with the development of Modernist poetry in English. This influence can be traced back to the appearance, in 1861, of Dante Gabriel Rossetti's The Early Italian Poets, which featured translations of works by both Cavalcanti and Dante. The young Ezra Pound admired Rossetti and knew his Italian translations well, quoting extensively from them in his 1910 book The Spirit of Romance. In 1912, Pound published his own translations under the title The Sonnets and Ballate of Guido Cavalcanti and in 1932, he published the Italian poet's works as Rime. A reworked translation of Donna me prega formed the bulk of Canto XXXVI in Pound's long poem The Cantos. Pound's main focus was on Cavalcanti's philosophy of love and light, which he viewed as a continuing expression of a pagan, neo platonic tradition stretching back through the troubadours and early medieval Latin lyrics to the world of pre Christian polytheism. Pound also composed a three act opera titled Cavalcanti at the request of Archie Harding, a producer at the BBC. Though never performed in his lifetime, excerpts are available on audio CD. Pound's friend and fellow modernist T. S. Eliot used an adaptation of the opening line of Perch'i' no spero di tornar giammai ("Because I do not hope to turn again") to open his 1930 poem Ash Wednesday.