Кіріспе

Станислав Жолкевский (1547 – 7 қазан 1620) – поляк ақсұлуы, магнат, әскери қолбасшы және Польша-Литва одағындағы Польша Корольдігінің канцлері. Ол одақтың әскери науқандарында, оның оңтүстік және шығыс шекараларында көп қатысты. Ол одақтың басқаруында жоғары лауазымдарды атқарды, соның ішінде Львов кастеляны (1590 жылдан), Киев провинциясының губернаторы және Корольдіктің Ұлы канцлері (1618 жылдан). 1588 жылдан бастап ол далалық гетман болды, ал 1618 жылы Корольдіктің Бас гетманына көтерілді. Ол Швеция, Мәскеу мемлекеті, Осман империясы және татарларға қарсы маңызды шайқастарда жеңіске жетті. Жолкевскийдің ең белгілі жеңісі 1610 жылғы Клушино шайқасында Ресей және Швеция күштеріне қарсы болды, оның нәтижесінде поляктар Мәскеуді басып алды. Ол 1620 жылы Осман империясына қарсы Чекора шайқасында, шегінуден бас тартқаннан кейін қаза тапты. Бұрыннан танымал Жолкевскийдің даңқы оның қаһармандық өлімімен одан әрі артып, биіктеді. Ол Польша-Литва одағының ең көрнекті әскери қолбасшыларының бірі болды.

Жастық шақ

Станислав Жолкиевский 1547 жылы Туринка ауылында (сол кездегі Польша-Литва одақтастығы, қазіргі Украинаның батысы) Любич гербінің иесі, Рутения воеводасы Станислав Жолкиевский мен Зофия Липская отбасында дүниеге келген. Ол шайқастағы рөлі үшін Далалық тәж гетманы болып тағайындалды және Хрубишоу старостасы болды. {"Секора шайқасы (1620)" картинасын қараңыз, авторы – Валери Эльжас Радзиковский}

Шайқас аяқталған соң Жолкиевскийдің денесін қорлап, басын кесіп алып, соғыс трофеі ретінде Константинопольге жіберді. Оның әйелі денесін түріктерден сатып алып, шайқаста тұтқынға түскен ұлын азатқа шығарды.

Есте сақтау

Жолькиевскийдің қаһармандық қазасы – Теофил Шемберг және Станислав Витковский сияқты замандастарының бірнеше өнер туындыларында бейнеленген – оның айбырын арттырып, оны ең танымал поляк әскери қолбасшыларының қатарына қосты. 1621 жылы оның ұлы Ян, Жолькиевский қаза болған жерге (қазіргі Молдованың Очница ауданындағы Березовка) ескерткіш орнатты. Онда Горацийден алынған «Quam dulce et decorum est pro patria mori» (Отан үшін өлу қандай тәтті және лайықты) деген ұран жазылған.