Кіріспе

Британдық қылмыскер жұп

Эдит Джесси Томпсон (1893 жылдың 25 желтоқсаны – 1923 жылдың 9 қаңтары) және Фредерик Эдвард Фрэнсис Байуотерс (1902 жылдың 27 маусымы – 1923 жылдың 9 қаңтары) – Томпсонның күйеуі Персиді өлтіргені үшін өлім жазасына кесілген британдық жұп. Олардың ісі көпке танымал болды.

Ерте өмір

Эдит Томпсон Эдит Джесси Грейдон 1893 жылдың 25 желтоқсанында Лондонның Дальстон қаласындағы 97 Норфолк жолында дүниеге келді. Ол Императорлық темекі компаниясының кызметкері Уильям Юстас Грейдонның (1867–1941) және оның әйелі Этель Джесси Грейдонның (қыз фамилиясы Лайлз) (1872–1938), полицей қызметкерінің қызы, бес баласының үлкені болды. Бала кезінде Эдит бақытты, дарынды қыз болды, ол би және актерлік өнерде жақсы қабілет көрсетті, сонымен қатар математикаға қабілетті, білімді болды. 1909 жылы мектепті бітіргеннен кейін ол Лондонның Олдгейт станциясына жақын орналасқан Луис Лондон киім өндірісі фирмасында жұмыс істеді. Содан кейін 1911 жылы ол Карлтон және Прайор, Барбикан және кейін Альдерсгейттегі көтерме шляпа шеберханаларында жұмыс істеді. Эдит өте тартымды және зиялы әйел ретінде танылды және компания оны бірнеше рет жоғары лауазымға көтерді, соңында бас сатып алушы болып тағайындалды және компания атынан Парижде жиі сапарлар жасады. 1909 жылы, 15 жасында Эдит өзінен үш жас үлкен Перси Томпсонмен танысты. Алты жылдық кездесуден кейін олар 1916 жылдың 15 қаңтарында Сент-Барнаба, Манор-паркте үйленді. Бастапқыда жұбайлар Уэстклифф-он-Сидегі Ретрит-роудта тұрды, ал 1920 жылдың шілдесінде Лондонның сол кездегі сәнді Ильфорд ауданындағы 41 Кенсингтон Гарденс үйін сатып алды. Екеуінің теңдестірілген мансабының арқасында олар жайлы өмір сүрді.

Айналадағы сумен танысу

1920 жылы жұбайлар 18 жасар Фредерик Байуотерспен танысты, алайда Байуотерс пен Эдит Томпсон тоғыз жыл бұрын кездескен, ол кезде тоғыз жасар Байуотерс Эдиттің кіші бауырларының мектептегі досы болған. Үйлерінің жанындағы бұталардың арасынан бір адам шығып, Персиге шабуыл жасады. Күрес барысында Эдит Томпсон жерге құлатылып, Перси пышақталды. Ауыр жараланған ол, Эдиттің көмек шақыруға үлкермес бұрын қайтыс болды. Шабуыл жасаған адам қашып кетті. Көршілер кейіннен әйелдің (осы жерде Эдит деп есептеледі) қатты айқайлап, бірнеше рет "О, болма, о, болма" деп бұйырғанын естігенін хабарлады. Полиция келген кезде Эдит өзін ұстай алмады. Келесі күні полиция бөлімшесінде ол үлкен күйзелісте болды. Байуотерс күдікке ілінгенін ол білмеді: сол күні кешке тұтқындалып, Ильфорд полиция бөлімшесіне жеткізілді. Полиция оны Байуотерспен кездестірді. Инспекторлардың бірі Фрэнк Холл оған Байуотерс өкінгенін жалған айтты. Содан кейін ол полицияға шабуылшыны білетінін мойындады және Байуотерспен байланысы туралы мәліметтер берді. Корольдік айыптауды бас прокурор сэр Томас Инскип және Траверс Хамфрис жүргізді. Байуотерс толық ынтымақтастық танытты. Ол полицияны қылмыстан кейін жасырған қаруға жеткізді және Эдиттің білмеуімен әрекет еткенін үнемі айтты. Эдит Томпсонның махаббат хаттары кісі өлтіруге итермелеудің дәлелі ретінде ұсынылды. Сақталған хаттар 1921 жылдың қарашасынан 1922 жылдың қыркүйек айының соңына дейінгі кезеңді қамтиды. Олар 55 000-нан астам сөзден тұрады және оның сүйіктісі Байуотерс теңізде болған кезде Лондондағы өмірінің күнделікті суретін береді. Осы хаттардың бірнеше бөлімдерінде ол күйеуі Персиден құтылуға ниеттенгенін жазады. Ол шыны шамдарды сынып, оларды Персиге картоп пюресіне араластырғанын, ал басқа бір жағдайда оған у бергенін айтады. Ол үш күйеуін жоғалтқан әйел туралы жазды және "Мен тіпті біреуін жоғалта алмаймын" деп атап өтті. Томпсон Байуотерстен жүкті болғаннан кейін өзінің аборт жасағанын сипаттады. Эдит Томпсонның адвокаты оған куәлік беруден бас тартуға кеңес берді, дәлелдеу жүгі айыптау тарапына тиесілі екенін және олар оның кісі өлтіру кезінде болғанын дәлелдей алмайтынын айтты, бірақ ол оның кеңесін қабылдамады. Ол Байуотерсті құтқаруға үміттене отырып, куәлік беруге бел буды. Кертис Беннет кейін байқағандай, ол өзіне қандай қауіп төніп тұрғанын түсінбеді. Ол судья мен қазылар алқасына жаман әсер қалдырды, әсіресе, ол бірнеше рет өзіне қайшы айтқан кезде. Ол күйеуін уландыруға ешқашан тырыспағанын, хаттарында оны өлтіруге жасаған әрекеттері тек сүйіктісін таң қалдыру үшін болғанын мәлімдеді. Кейбір жазбалардың мағынасына қатысты бірнеше сұрақтарға ол "Мен білмеймін" деп жауап берді. Байуотерс Эдит Томпсонның оның жоспарлары туралы ештеңе білмегенін, тіпті біле алмайтынын, өйткені ол күйеуін өлтіруді ниеттенбегенін айтты. Оның мақсаты Персиге қарсы тұрып, оны жағдайды шешуге мәжбүрлеу еді. Перси оны атып өлтіремін деп қорқытқанда және жоғарыпарсылықпен жауап бергенде, Байуотерс ашуланды. Эдит Томпсон, ол қайта-қайта мәлімдеді, оған Персиді өлтіруді ұсынған жоқ, сонымен қатар ол Байуотерстің онымен бетпе-бет келуді көздегенін білген жоқ. Хаттарды талқылау кезінде Байуотерс Эдиттің күйеуіне зиян келтіруге тырысқанына ешқашан сенбейтінін, бірақ оның көркем қиялы бар екенін, оны оқығанды ұнататын романдар қоздыратынын айтты. Ол өзінің хаттарында өзін оқыған ойдан шығарылған кейіпкерлердің бірі ретінде қарастыратынын сезінді. Рут Эллисті қоспағанда, Холлоуэйде өлтірілген әйелдердің сүйектері (Эдит Томпсон, Стиллоу Кристофи, Амелия Сак және Энни Уолтерс) Суррейдегі Бруквуд қорымындағы бір қабірге қайта жерленді. Жаңа қабір (117-ші учаскеде) 20 жылдан астам уақыт белгісіз қалды. 1980 жылдары оны Рене Вайс пен Одри Расселл сатып алды, олар 1970 жылдары Әвис Грейдонмен (Эдит Томпсонның тірі қалған қарындасы) ұзақ сұхбат жүргізді. 1993 жылы 13 қарашада 117-ші учаскеде сұр граниттен жасалған ескерткіш орнатылды, ол онда жерленген төрт әйелдің естелігіне арналды. Қабір мен учаске ресми түрде 1916 жылғы қаңтарда Эдит Томпсон үйленген шіркеудің Святой Барнаба, Манор Паркінің преподобный Барри Арскотт құттықтады. Қалған үш әйелдің есімдері қабірдің сыртына жазылды. Томпсонның бұрынғы қабірінің Бруквуд қорымындағы нақты орны Фредерик Байуотерстің сүйектері әлі күнге дейін HMP Пенттонвилл қабырғаларының ішінде белгісіз қабірде жатыр, олар 1923 жылдың қаңтарында оның өлім жазасына кесілгеннен кейін бірден жерленді. Перси Томпсонның сүйектері Лондон қалалық қорымында және крематориумында жерленген. 2018 жылдың 22 қарашасында Эдит Томпсонның сүйектері Бруквуд қорымынан эксгумацияланып, екі күннен кейін анасының тілегі бойынша Лондон қалалық қорымында оның ата-анасының қасына ресми түрде жерленді.

Эдит Томпсонның өлімінен кейін кешірім алу туралы өтініш

2023 жылдың қаңтарында Эдит Томпсонға өлімнен кейін кешірім беру туралы өтінішті Әділет министрлігі қайта қарастыратыны хабарланды; Томпсонның мұрагері және орындаушысы Рене Вейс атынан берілген бұл өтініш 2022 жылы сол кездегі Әділет министрі Доминик Рааб тарапынан бастапқыда қабылданбаған болатын. 2023 жылдың 6 наурызында BBC News хабарлағандай, Әділет министрі Доминик Рааб Рене Вейстің Эдит Томпсон атынан Қылмыстық істерді қарау комиссиясына (CCRC) "әділетсіздікке ұшырауы мүмкін" деген өтінішін жіберді. BBC Раабтың профессор Вейске жолданған хатынан "Сіздің өтінішіңізді толыққанды зерттеуге мүмкіндік береді" деген сөздерді келтірді. The Times газеті 2023 жылдың 7 наурызында CCRC-ге қатысты мақаласын "100 жылдан кейін дарға асылған әйелге кешірім беруге бір қадам жақын" деп бастады.