Кіріспе

Миколай "Аюлапа" Потоцкий (1595 – 20 қараша 1651) – поляк аристократы, магнат және 1637 жылдан 1646 жылға дейін Польша-Литва одағының Әскери жетекшісі (Гетман), 1646 жылдан 1651 жылға дейін Корольдіктің Бас Гетманы, 1636 жылдан Брацлав воеводлығының губернаторы және 1646 жылдан Краков кастелланы. Ол түріктермен болған Чечора шайқасында тұтқынға алынды. 1633 жылы Паниовце шайқасында князь Ереми Вишневецкий мен Станислав Конецпольскиймен бірге Абаза-пашаның басқаруындағы түрік әскерін жеңді. 1637 жылы Павлюк көтерілісінде Кумейки шайқасында Павло Павлюк бастаған казактарды жеңді. 1638 жылғы Острянин көтерілісінде Дмитрий Хунияны қарсыласудан бас тартуға мәжбүр етті. Осы казактарға қарсы жеңістерінен кейін Украинада кең аумақты жерлерге ие болды. 1637–1638 жылдардағы Потоцкий басқарған казак көтерілісін тарихшы және епископ Шимон Окольский егжей-тегжейлі сипаттады, ол осы оқиғалардың куәсі болды және тікелей қатысты. Оның күнделіктері тарихшылар үшін құнды ақпарат көзіне айналды. 1646 жылғы Сеймде Потоцкий патша Владислав IV Вазаның түріктерге қарсы соғыс ашу жоспарына қарсылық көрсетті. Ол шаруалар мен казактарға қатыгездігімен танымал болды. Оның мінез-құлқы Хмельницкий көтерілісіне бір себеп болды. 1648 жылы ол монархтың бұйрығын елемей, Украинадағы көтерілісшіл казактарға шабуыл жасады. Корсунь шайқасында жеңіліп, татарлар қолға түсірді. 1650 жылдың сәуір айында ол жасырдан босатылды. 1651 жылдың 28-30 маусымында Берестечко шайқасында татар және казак әскерлерін жеңді. 1651 жылдың 18 қыркүйегінде Била-Церква шайқасынан кейін казактармен келісімге келді.

Жеке өмір

Потоцкийдің екі әйелі болды: Зофия Фирлей және Эльжбета Казановска. Фирлейден оның алты баласы болды: Пьотр Потоцкий, Стефан Потоцкий, Миколай Потоцкий, Марианна Потоцка, Виктория Потоцка және Генрик Потоцкий. Казановскадан үш баласы болды: Якуб Потоцкий, Иоанна Потоцка және Доминик Потоцкий.