Кіріспе

Ирланд мифологиясындағы кейіпкер Нехтан – ирланд мифологиясындағы тұлға, ол Бойн өзенінің бастауын көрсететін, Нехтанның қайнар бұлағы немесе Даналық қайнар бұлағы деп белгілі бұлақпен байланысты. Ол Бойнның құдайы Боанның күйеуі болған. Нехтанның Нуаданың тағы бір аты екеніне сеніледі.

Этимология

Жорж Дюмезилдің пікірінше, Нехтан есімі, мүмкін, рим-британдық құдай Ноденмен немесе Нептун деп аталған римдік құдаймен, сондай-ақ парсы және ведалық құдайлардың Апам Напат есімімен туындас болуы мүмкін. Бұл есімнің түбінде прото-үнді-еуропалық түбір *nepot – "туынды, сіңлінің ұлы" немесе, басқаша айтқанда, nebh – "ылғалды, сулы" сөздері тұрған болуы мүмкін. Тағы бір этимологиялық болжам бойынша, Нехтан көне ирланд тіліндегі necht – "таза, әдемі және ақ" сөзінен шыққан, оның түбірі neg – "жуу", ал одан бұрынғы үнді-еуропалық neigu̯ – "жуу" сөзінен пайда болған. Осыған орай, бұл есім құдықтар мен бұлақтардың жанында мекендейтін мифологиялық жандармен тығыз байланысты: ағылшын тіліндегі neck (англосаксон тілінен nicor), швед тіліндегі Näck, неміс тіліндегі Nixe және голланд тіліндегі nikker – "өзен монстры, су рухы", сондықтан көне скандинавиялық nykr – "ат түріндегі су рухы".

Сипаттама

Ол Сид Нечтайнде, Карбери төбесінің мифологиялық нысанында мекен еткен. Диндсенхас кітаптарында Нехтан Боанннің күйеуі және Нуадудың ұлы ретінде сипатталған. Диндсенхас кітаптарының басқа жерлерінде Нехтан Лабрайдтің ұлы деп айтылады немесе "мак Намат" деп аталады. Сол сияқты, Басқыншылықтар кітабында Нехтан ағасы Кайхермен бірге Наманың ұлдары, Эоху Гарбтың ұлдары деп аталған, бірақ Кайхер сол мәтіннің басқа жерінде Нуаданың ұлы деп көрсетілген. Тек Нехтан мен оның Флеск, Лам және Луам есімді үш тостағаншысына Тобар Сегайға, яғни "Даналық құдырына" кіруге рұқсат болған, онда тоғыз қасиетті жаңғақ ағаштары өздерінің даналық сыйлайтын жаңғақтарын төгіп тастаған. Басқыншылықтар кітабында Нехтан Кейрпрені өлтірген, ал өзі Мидирдің немересі Сигмалдан қаза тапқан. Хардлендтің Нектаны, шамамен 5-ші ғасырда өмір сүрген деп есептеледі, Девон графтығындағы Хардлендтің қасиетті қамқоршысы. Дегенмен, кейбіреулер қасиетті Нектанның тарихи тұлға ретінде ешқашан болмағанын, керісінше ол Нехтан құдайының христиандық түрі болғанын айтады. Корнуоллдағы Тинтегелге жақын Сент-Нектанның Гленіндегі Сент-Нектанның Киеві, бұл Виктория дәуіріндегі ойлап табу болғанымен, қасиетті Нектанның атымен аталған. 1799 жылы бұл жер Натанның үңгірі деп аталған және ол жергілікті жер иесінің құрметіне аталған. Макнаутон есімі "Макнехаданнан" шыққан, яғни "Нехтаның ұлы" дегенді білдіреді.