Кіріспе

Американдық кәсіпкер (1881–1968)

Чарльз Эмиль Соренсен (7 қыркүйек 1881 – 11 тамыз 1968) – Ford Motor Company компаниясының алғашқы төрт онжылдығындағы маңызды тұлға. Ол кездегі Фордтың көптеген менеджерлері сияқты, оның ресми лауазымы болмаған, бірақ ол модельші, құю инженері, механикалық инженер, өнеркәсіптік инженер, өндіріс менеджері және барлық өндірісті басқарушы қызметтерін атқарды. Мансабының соңында ол компанияның вице-президенті және директоры болды. Ол өзін мансабының көп бөлігінде «Форд империясының өндіріс провинциясын басқаратын вице-король» деп есептеген, ал соңында Генри Форд I мен Генри Форд II арасындағы «үзіліс кезеңінде» компанияны басқарған «регент» ретінде қарады.

Ерте өмір

Соренсен 4 жасында ата-анасымен бірге Даниядан Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. Ол бастапқыда жер өлшеушінің көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы Jewett Stove Works зауытында қалып жасаушы және қорытушы болып оқудан өтті.

Ерте мансап

1900 жылы отбасы Детройтке көшіп келді, және Детройттегі құю зауытында жұмыс істеп жүргенде Генри Фордпен танысты. 1905 жылы ол Ford Motor Company компаниясында модельші болып жұмысқа қабылданды. 1907 жылы ол үлгілер бөлімінің басшысы болды. Ол Фордтың қарапайым эскиздер немесе сипаттамалар түрінде келген ойларын прототиптерге және бөлшектер құйылатын үлгілерге аударды. Соренсен (басқалармен бірге, атап айтқанда Уолтер Фландрс, Кларенс Эвери және Эд Мартинмен) алғашқы автомобиль құрастыру желісін жасаумен айналысты, өнімді (көлік үшін шасси түрінде) бірнеше жұмыс орындары арқылы жылжыту идеясын ұсынды. Оның инновациялары күрделі өнімдерді жаппай өндіруге кеңінен қолданылды, бұл оларды қарапайым адамдардың қолжеткізуіне мүмкіндік берді. 1910 жылы Ford Piquette Avenue зауытында Соренсен, ол және басқа Ford басшысы Чарльз Льюис осы идеяны сынап көргендерін мәлімдеді. Күннің соңына қарай, ол машинаны фабриканың бір шетінен екінші шетіне түзу сызықпен жылжыту, арнайы жұмысшылар қайталанатын тапсырмаларды орындай отырып, жол бойына бөлшектер қосу, ал қоймаларды да сызық бойында стратегиялық түрде орналастыру – автомобиль құрастырудың ең тиімді және тиесілісімен арзан жолы екенін анықтады. Өз теориясын дәлелдеу үшін ол Ford зауытында автомобиль шассиін иығына арқанмен байлап, өзі сүйреп әкеп, ал басқалары бөлшектерін қосты.

Кейінгі өмірі

Соренсен 1910 жылы Хайленд Парк Форд зауытының іске қосылуына зор үлес қосты, онда ол өндіріс бастығы Питер (Эд) Мартиннің екінші тұлғасы болды. Ол кейін Фордсон тракторын әзірлеуге және 1922 жылы Генри М. Лиландтан сатып алынған кезде Эдсел Фордтың Линкольн машинасын жаңғыртуға көмектесті. 1920 жылдардың соңында автокөлікті құрастыруды Ружге көшіргеннен кейін, ол 1924 жылы өндірістің вице-президенті атанған Эд Мартиннің оң қолы ретінде өндірісте "негізгі жетекші" болды. Ол өндірісті жоспарлау және дамыту бөлімінің меңгерушісі болды. "Эд Мартин, зауыт бастығы болған ол, мен "Руж" зауытында дерлік тұрдық". Ол өзін "Өндіріс басшысы" және Генри Фордтың "оң қолы" деп есептеді, бірақ осы құрметке ие болуға талпынған компания басшыларының арасында кем дегенде алты адам болды. (Фордтың өз адамдарына "барып, зауытты басқарыңдар, лауазымдар туралы уайымдамаңдар" деген кеңесі осы пікірталасқа себеп болды.) Соренсеннің жаппай өндіріс үшін құю тәжірибесін жаңартқан үлесі үшін Генри Форд оған компанияның алғашқы онжылдығында "Тұтқыр темір Чарли" деген лақап ат берді, ол металл қалыптарды қолданып, ағаш қалыптардың орнына, жаппай өндіріске қажетті қалыптау циклдерінің көп санын қабылдады және тіркеуге көмектесетін өзектерді дұрыс орналастыру әдістерін ойлап тапты. 1928 жылы Соренсен Генри мен Эдсел Фордқа қосылып, Фордтың жаңадан ұйымдастырылған тәуелсіз еуропалық операцияларының жеті американдық директорының бірі болды. 1930 жылдары Соренсен бір құймадан күрделі V8 қозғалтқыш блогын жасауға мүмкіндік беретін өндіріс техникасының дамуына жауапты болды және бұрынғыдан гөрі автоматтандырылған құю процесін енгізді. Нәтижесінде пайда болған Ford Flathead қозғалтқышы 1953 жылға дейін өндірісте болды, ал оның модификацияланған нұсқасы 1990 жылдарға дейін француз әскери көліктерінде қолданылды. 1940 жылдардың басында Соренсен Фордтың қорғаныс келісімшарттарына, соның ішінде Фордтың Джип және авиациялық қозғалтқыштарына, сондай-ақ B-24 Liberator бомбалаушысын өндіруге жауапты болды. Ол B-24 бомбалаушылары жасалған Willow Run зауытының жобасын басқарды, жаппай өндіріс әдістерін жетілдірудегі барлық тәжірибесін пайдаланды. Әр бомбалаушы 488 193 бөліктен тұрды және сағатына біреуден шығарылды, бұл бұрынғы күндік өндіріс көрсеткішінен (күніне біреу) әлдеқайда жоғары көрсеткіш еді. Ол Дания королімен марапатталып, жетістіктері үшін Даннеброг орденінің мүшесі аталды. Мансабында ол ұйымдастырушылық шеберлігімен, қатал мінезімен, сондай-ақ басқаларға сезімтал еместігімен және шаршағысқан мінезімен көзге түсті. Соренсеннің естеліктері Фордтың өндірістік империясының қалай сақталғанын және Генри Форд II-ні оның болашағына бағыттап, оның қиын күресін көрсетуге арналған. Әскери-теңіз күштерінен қайтқаннан кейін 24 жастағы Генри Форд II 1943 жылдың 15 желтоқсанында компания басқармасына вице-президент ретінде кірді. Жастар Фордты тәрбиелеген Соренсенге маңызды лауазым ұсынбады. Ол 1943 жылдың желтоқсанында зейнеткерлікке шығу туралы өтініш берді, ол 1941 жылы аға Фордпен келісілгендей, 1944 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. Оның зейнеткерлігі 1944 жылдың 13 наурызында күшіне енді. Содан кейін ол Willys Overland автокөлік компаниясының президенті лауазымын қабылдады, соғыс уақытындағы өндірістен азаматтық нарыққа қайта оралу процесін басқарды. Соренсен басқармамен туындаған келіспеушіліктерден кейін зейнеткерлікке шықты, бірақ 1946 жылдан бастап 1950 жылға дейін толық зейнеткерлікке шыққанға дейін төрағаның орынбасары лауазымын және жалақысын сақтап қалды. Willys кейін Kaiser Jeep болып, кейіннен American Motors Corporation (AMC) сатып алды. AMC кейін Chrysler компаниясымен сатып алынды. Соренсен Флоридада және АҚШ Виргин аралдарында зейнеткерлікке шықты. Оның Кубада кең жер иеліктері болды (олар Куба революциясынан кейін жаңа үкімет басып алды). Ол 1968 жылдың 28 тамызында Мэриленд штатындағы Бетезда әскери-теңіз ауруханасында қайтыс болды. Ол Флорида штатының Майами Бич қаласында жерленген. Одан бұрын оның бірінші әйелі Хелен (туған аты Митчелл) Соренсен және ұлы Клиффорд Соренсен қайтыс болған.