Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гвиненд патшасы (820 – 878)
King of Gwynedd (c. 820 – 878)
Родри ап Мерфьен, көбінесе Уэльс патшасы ретінде танылған, Уэльстің тарихына елеулі әсер еткен тұлға. Родри, Уэльс патшалықтарының тағдыры көбінесе олардың басшыларының күшімен шешілген даулы кезеңде билікке жетті.
Rhodri ap Merfyn, commonly known as , was a Welsh king whose legacy has impacted the history of Wales. Rhodri rose to power during a tumultuous era, where the fate of Welsh kingdoms was often determined by the power of their leaders.
Ерте өмір
Родри 9 ғасырда Мэн аралында дүниеге келді. Родри Мерфюнның ұлы болды, ол 825 жылы Гивел ап Карадог қайтыс болғаннан кейін түсініксіз жағдайларда Гвиненд патшалығын иеленді. Родри Гвиненд тағына көтерілді және 844 жылы әкесі Мерфен қайтыс болғаннан кейін билік құрды.
Rhodri was born in the 9th century on the Isle of Man. Rhodri was the son of Merfyn, who, under enigmatic circumstances, assumed the kingship of Gwynedd following the death of Hywel ap Caradog in 825. Rhodri ascended to the throne of Gwynedd and following the passing of his father, Merfyn, in the year 844.
Билік
Родридің билігі қырғи-қабақ соғыс аясында өрбіді, өйткені Уэльс викингтердің күшейе түскен шабуылдарына қарсы тұрды. Родридің ең алғашқы танымал жетістіктерінің бірі – 856 жылы Англсидегі шайқаста Дания басшысы Гормды жеңіп, өлтіруі. Бұл жеңіс халықаралық деңгейде мойынға алынып, бұрын Горм шабуыл жасаған Шарль Бальдтың құлағына жетті. Сол жылы Родри, Повистің Римде жер аударылған билеушісі Цингеннің қайтысынан кейін, оның бағынуын аяқтады. 871 жылы Родри өзінің билігін одан әрі кеңейтіп, Цередигонға енді, оның патшасы Гвгон қайтыс болғаннан кейін. 873 жылы Родри викингтерге қарсы тағы екі жеңіске жетіп, Англсидегі Банолау және Йнегидд шайқастарында жеңіске қол жеткізді. 877 жылы Дания күштері, өздерінің қарауындағы патша Сеолвульфтің көмегімен, Гормның өлімі үшін кек алу және Дублинмен байланыс жолдарын қамтамасыз ету мақсатымен Англсиге шабуыл жасады. Олар Родриді Сенбі күнгі шайқаста жеңіп, Англсиді басып алып, оны Ирландияға жер аударуға мәжбүр етті. Келесі жылы Родри Ирландиядан оралып, Англсиді басып алған викингтерге қарсы шайқаста жеңіске жетті. Бірақ Родри мен оның ұлы Гвириад Сеолвульфке қарсы шайқаста қаза тапты.
Rhodri's reign unfolded against a tumultuous backdrop, as Wales confronted escalating Viking incursions. Among Rhodri's earliest recorded achievements was his defeat and killing of Gorm, a Danish chieftain, in a battle on Anglesey in 856. This victory garnered international acclaim, reaching the ears of Charles the Bald whose realm Gorm had previously harried. In that same year, Rhodri finalized his subjugation of Powys following the death of its exiled ruler Cyngen in Rome. In 871, Rhodri expanded his dominion further, into Ceredigion following the death of its King Gwgon. During the year 873, Rhodri won two more successes against the Vikings by securing victories in the battles of Banolau and Ynegydd on Anglesey. In 877, a Danish force, aided by their client king Ceolwulf, assailed Anglesey, intent on avenging Gorm's death and securing communication routes with Dublin. They succeeded in defeating Rhodri in the Battle of Sunday and seizing Anglesey, compelling him into exile on Ireland. The subsequent year marked Rhodri's return from Irish exile, winning a battle against the Vikings occupying Anglesey. However, Rhodri and his son Gwriad perished in a clash against Ceolwulf.
Мұрагерлік
Родридің патшалығы оның қайтысынан кейін біртұтас күйінде қалды және оның үлкен ұлы Анараудқа өтті. Бірақ, Родридің шеттетілуі кезінде, Цередигонды Дифед патшасы Гифайд ап Бледри басып алды. Кейін Анарауд және Родридің басқа ұлдары Цередигонды қайтарып алып, соңында Дифедтің қалған бөлігін де өз билігіне қосты. Бұл кеңею Мерфьонион әулеті ішінде ерекше тармақ құрды, оның төбесінде Родридің екінші үлкен ұлы Каделл тұрды.
Rhodri's realm remained unified upon his demise, passing to his eldest son Anarawd. However, during Rhodri's exile, Ceredigion was conquered by Hyfaidd ap Bleddri, the King of Dyfed. Subsequently, Anarawd and Rhodri's other sons managed to reclaim Ceredigion and eventually extended their rule to the rest of Dyfed. This expansion established a distinct branch within the Merfynion dynasty, with Rhodri's second eldest son, Cadell, at its helm.