Кіріспе
Шотланд заңгері, өмірбаяншы және тарихи автор Марк Нейпир (24 шілде 1798 – 23 қараша 1879) – шотланд заңгері, өмірбаяншы және тарихи автор. Ол адвокаттық практикамен айналысып, Дамфрис және Галлоуэй шерифі қызметін атқарды. Нейпир Кавальер және Якобит көзқарасынан жазды. Ол Нейпирлер, Монтроз және Клэрхауздық Грэм туралы естеліктер жариялады, соңғысы қырқыс дауға себеп болды. Нейпир Эдинбург калотип клубының және Шотландия фотографиялық қоғамының мүшесі болды. 1843 жылы құрылған бұл клуб – әлемдегі алғашқы фотографтық клубтардың бірі.
Mark Napier (24 July 1798 – 23 November 1879) was a Scottish lawyer, biographer and historical author. He was called to the Bar, practised as an advocate, and was made Sheriff of Dumfries and Galloway. Napier wrote from a strongly Cavalier and Jacobite standpoint. He published Memoirs of the Napiers, of Montrose, and of Graham of Claverhouse, the last of which gave rise to controversy. Napier was a member of the Edinburgh Calotype Club and the Photographic Society of Scotland. Founded in 1843 the club is one of the world's first photographic clubs.
Өмір
1798 жылғы 24 шілдеде дүниеге келген ол Мерчистондық Непперлер әулетінен тараған. Оның көне атасы Фрэнсис Нейпир, 6-шы лорд Нейпирдің бес ұлы болды, олардың ең кішісі, армиядағы генерал-майор Марк, биографтың әкесі болды. Оның әкесі Фрэнсис Нейпир, Эдинбургтегі мөртаңба кеңсесінің қызметкері, ал анасы Мэри Элизабет Джейн Дуглас, Хаддингтонширдегі Иннервик қаласының полковнигі Арчибальд Гамильтонның үлкен қызы еді. Ол Эдинбург жоғары мектебінде және Эдинбург университетінде білім алып, 1820 жылы Шотландия адвокатурасын тәмамдады. 1830 жылдары Марк Нейпир Эдинбургтің батыс бөлігіндегі 11 Стаффорд көшесінде тұратын адвокаттар тізіміне енді. 1844 жылы ол Дюфрисшир округінің шериф орынбасары болып тағайындалды, ал кейіннен (1874 жылы) оған Галлоуэй қосылды, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымды атқарды. Ол 1879 жылғы 23 қарашада Эдинбургтің батысындағы Морей иелігіндегі 6 Айнсли Плейс мекенжайындағы үйінде қайтыс болды, ол адвокаттар факультетінің осы кезде заңдық міндеттерін атқарып жүрген ең үлкен мүшесі еді.
Шығармалары
Нейпиердің беделі заңдық емес, әдеби болды: оның заңға қатысты жалғыз еңбектері – «Шотландиядағы мерзімділік заңы», 1839 жыл, 2-ші басылымы, 1854 жыл, және Дамфрис округінің жабдықтау комиссарларына, олардың құрамындағы комитеттің шериф соттары туралы есебіне жауап ретінде жолданған хаттар, 1852 жыл, 2-ші басылымы, 1852 жыл. 1834 жылы Нейпиер «Мерчистондық Джон Нейпиердің естеліктері» жариялады; ал 1839 жылы ол Нейпиердің жарияланбаған қолжазбаларын кіріспемен редакциялады. Оның басқа өмірбаяндық еңбектері якобитизмінен туындаған жақтық асыра сілтеулерден зардап шекті. Монтроз графы туралы ол «Монтроз және келісімдер», 1838 жыл, «Монтроздың өмірі мен заманы», 1840 жыл, «Монтроз және оның заманы туралы естеліктер» – Мейтланд клубы үшін редакцияланған түпнұсқа құжаттар жинағы (1-том, 1848 жыл, және 2-том, 1850 жыл) және «Монтроз графының естеліктері» екі томдық жинағы, 1856 жыл жариялады. Нейпиердің «Клэрхаус графы Грэхамның естеліктері», 1859–1862 жылдар, Клэрхаус хаттары мен бұрын баспа түрінде қолжетімді болмаған басқа да құжаттарды қамтыды. Бұл жариялым екі келісімші әйел, Маргарет Маклаклан мен Маргарет Уилсонның суға батырып өлімге кесілуіне байланысты қырқыс дау тудырды, олар әлі күнге дейін «Вигтаун шейіттері» деп белгілі, себебі Нейпиер осы екі әйелдің өлімі орын алған-алмағанын күмәндандырды; және ол өзінің қарсыластарына «Вигтаун шейіттері» ісі бойынша Корольдік жақтау, мифтерге қарсы Уодров пен Лорд Маколей, Педлер Патрик және Принсипал Туллох», 1863 жыл; және «Тарих қалпына келтірілді, «Тарих қорғалды» (Реверенд Арчибальд Стюарт) жауабында, 1870 жыл. Нейпиер 1835 жылы «Леннокс бөлісінің тарихы» жариялады; Нейпиерлердің Леннокс графымен тарихи байланысы болды. Ол сондай-ақ Джон Спотисуудтың «Шотландия шіркеуінің тарихы» 2- және 3-томдарын, 1847 жылы Баннатин клубы үшін редакциялады. Уильям Фрейзердің «Леннокс» атты «Епистолярлық шолуы», 1880 жылы оның ұлы Фрэнсис редакциялаған.
Отбасы
Нейпир өзінің туысы Шарлотта Огилвиге (1806-1883) үйленді, ол Александр Огилвидің қызы және Уильям Дик Макфарлейннің жесірі болды. Олардан ұл мен қыз дүниеге келді: Корольдік теңіз күштерінің командирі Фрэнсис Джон Гамильтон Скотт және подполковник Сесил Райске үйленген Фрэнсис Энн.