Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уэльстік эпиграммашы Джон Оуэн (шамамен 1564 – 1622) – Уэльстік эпиграммашы, ең көп танымал "Эпиграммаларында" жинаған латын эпиграммаларымен. Ол сондай-ақ түрлі латынша жазылуларымен де көрсетіледі, мысалы Иоанн Оуэн, Джоанн Оуэни, Овенус және Аудоенус.
Welsh epigrammatist
John Owen (c. 15641622) was a Welsh epigrammatist, most known for his Latin epigrams, collected in his Epigrammata. He is also cited by various Latinizations including Ioannes Owen, Joannes Oweni, Ovenus and Audoenus.
Өмір жолы, білімі және мансабы
Оуэн Plas Du, Llanarmon, Caernarfonshire (қазіргі Гвинедд) қаласында дүниеге келді және доктор Томас Билсон басшылығымен Винчестер колледжінде, содан кейін Оксфордтың Нью колледжінде білім алды. 1590 жылы ол азаматтық құқық бакалавры дәрежесін алды. 1584 жылдан 1591 жылға дейін ол колледжінің мүшесі болды, кейін мектеп мұғалімі болды – алдымен Монмут маңындағы Треллекте, ал 1595 жыл шамасында Уорвик Король мектебінде. 1614 жылы оның жалақысы жылына 20 фунтқа еселеді. 1622 жылы қайтыс болған Оуэн Лондондағы ескі Санкт-Пол соборында жерленді және отандасы және туысы, Линкольн епископы Джон Уильямс арқасында латынша эпитафиямен мәңгі есте қалды. Джон Уильямс сонымен қатар оның өмірінің соңғы жылдарында оған көмектескен делінеді.
Owen was born at Plas Du, Llanarmon, Caernarfonshire (now Gwynedd), and was educated at Winchester College under Dr Thomas Bilson, and New College, Oxford, from where he graduated as Bachelor of Civil Law in 1590. He was a fellow of his college from 1584 to 1591, when he became a schoolmaster, first at Trelleck, near Monmouth, and then of The King's School at Warwick around 1595. His salary was doubled to £20 per year in 1614. On his death in 1622, Owen was buried in the old St Paul's Cathedral, London, memorialised with a Latin epitaph, thanks to his countryman and relative, Bishop John Williams of Lincoln, who is also said to have supported him in his later years.
Эпиграммалар
Оуэн латын тілін толыққанды меңгергендігімен, әзіл-қалжыңға толы, көркем әрі мағыналы эпиграммаларымен көзге түсті. Оның мәні мен зердесі жоғары деңгейдегі латын эпиграммалары оған зор даңқ әкелді және ағылшын, француз, неміс, испан тілдеріне аударылды. Оуэн Винчестерде оқып жүрген кезінде эпиграммалар жазуды бастады – тіпті, ондағы білім берудің басым бөлігі осыған арналған еді – және 16 жасқа келгенде, королева Елизавета I Сэр Фрэнсис Дрейктің Депфордтағы кемесіне мемлекеттік сапармен келген кезде, оның әлемді аралап қайтқан сапары құрметіне өткізілген салтанатта оның эпиграммалары қолданылды. Оуэн 1606 жылы эпиграммаларын жариялай бастады, ол бірден Еуропа бойынша үлкен сәттілікке ие болды, ал сол замандағы континенттік ғалымдар мен зиялылар оны "Британдық Марциал" деп атады.
Owen became distinguished for his perfect mastery of the Latin language, and for the humour, felicity and point of his epigrams. His Latin epigrams, which have both sense and wit in a high degree, gained him much applause, and were translated into English, French, German, and Spanish. Owen had started writing epigrams while at Winchester – indeed, education there was largely devoted to the production of them – and his were good enough by the time he reached 16 years of age to be used in a ceremony held when Queen Elizabeth I paid a state visit to Sir Francis Drake on his ship at Deptford, on his return from sailing around the world. Owen started publishing his epigrams in 1606, whereupon they met with almost instant success throughout Europe, and the Continental scholars and wits of the day used to call him "the British Martial".
Эпиграммалар
Оуэннің «Эпиграммалары» он екі кітапқа бөлінген, олардың алғашқы үшеуі 1606 жылы, ал қалғандары төрт рет әртүрлі уақытта (1607, 1612, шамамен 1613, 1620) жарияланды. Оуэн латын тіліндегі өлеңдеріндегі бұрынғы авторлардың жолдарын жиі өз мақсатына қарай бейімдеп, өзгертеді. Оның эпиграммалары оның өлімінен кейін ғасырлар бойы танымал болып, көптеген қайта басылымдарда, редакцияларда және аудармаларда жарық көрді.
Owen's Epigrammata are divided into twelve books, of which the first three were published in 1606, and the rest at four different times (1607, 1612, c. 1613, 1620 ). Owen frequently adapts and alters to his own purpose the lines of his predecessors in Latin verse. His epigrams proved popular for centuries after his death, appearing in numerous reprints, editions and translations.
Басылымдар мен аудармалар
Эльзевирдің және Дидоның «Эпиграммаларының» басылымдары бар; ең жақсысы Ренуардың редакциялаған нұсқасы (2 том, Париж, 1795). Джон Викарс ағылшын тіліне толық немесе ішінара аударма жасаған, оның «Өте тапқыр және құнды эпиграммашыл, мырза Ион Оуэн» (1619); Роберт Хейман, оның «Quodlibets» кітабында (1628) Оуэннің эпиграммалары бар; Томас Пекке, оның «Parnassi Puerperium» (1659) еңбегінде; және Томас Харви «Джон Оуэннің латын эпиграммалары» (1677) кітабында, бұл ең толық жинақ. Испан эпиграмматигі Ла Торре Оуэнге көп қарыз болды және оның шығармаларын 1674 жылы испан тіліне аударды. Оуэннің ең жақсы эпиграммаларының француз тіліндегі аудармаларын А. Л. Лебрун (1709) және Керивалант (1819) жариялады. Дэвид Р. Славиттің «Эпик және эпиграммалар» (1997) еңбегінде Оуэннің 60 эпиграммасының аудармасы бар.
There are editions of the Epigrammata by Elzevir and by Didot; the best is that edited by Renouard (2 vols., Paris, 1795). Translations into English, either in whole or in part, were made by John Vicars in Epigrams of that most wittie and worthie epigrammatist Mr. Iohn Owen, Gentleman (1619); by Robert Hayman, whose book Quodlibets(1628) included epigrams by Owen; by Thomas Pecke, in his Parnassi Puerperium (1659); and by Thomas Harvey in The Latine epigrams of John Owen (1677), which is the most complete. La Torre, the Spanish epigrammatist, owed much to Owen, and translated his works into Spanish in 1674. French translations of the best of Owen's epigrams were published by A. L. Lebrun (1709) and by Kerivalant (1819). Epic and Epigrams (1997) by David R. Slavitt contains translations of 60 of Owen's epigrams.
Рим-католик шіркеуімен қақтығыстар
Ол бекем протестант болды және өзінің өткір зейінін Рим-католик шіркеуіне қарсы қолдануға қарсы тұра алмады, нәтижесінде 1654 жылы «Эпиграммалар» кітабы «Index Librorum Prohibitorum» тізіміне енгізілді және оның ағасы Хью Оуэн, Ридольфи қастандығына қатысқан дін тастаушы, оны өсиетінен шығарып тастады.
He was a staunch Protestant, and could not resist the temptation of turning his wit against the Roman Catholic Church, which resulted in Epigrammata being placed on the Index Librorum Prohibitorum in 1654, and lead to his uncle Hugh Owen, a recusant involved in the Ridolfi plot, to cut him out of his will.