Кіріспе

Италиялық музыка теориясының маманы және композитор (1451–1522)

Франчинус Гаффуриус (Franchino Gaffurio; 14 қаңтар 1451 – 25 маусым 1522) – Ренессанс дәуірінің итальяндық музыка теориясының маманы және композиторы.

Өмір

Ол Лодиде ақсүйек отбасында дүниеге келді. Әлдеқандай жаста бенедиктин монастыріне кіріп, алғашқы музыкалық білімін алды; кейін дін қызметкері болды. Соңынан Мантуя мен Веронада тұрды, одан кейін Милан қаласындағы собордың маэстро ди капелласы қызметіне қабылданып, 1484 жылдың қаңтарында қызметке кірісті. Алдыңғы он жылдық ішінде Сфорца отбасы композитор Гаспар ван Вербекеді жұмысқа алушы ретінде пайдаланып, Миландағы шапельдегі хорды Еуропадағы ең ірі және ең беделді музыкалық ұжымдардың біріне айналдырды: Александр Агрикола, Лойсет Компер және Йоханнес Мартини сияқты композитор-әншілер онда жұмыс істеді. Милан соборындағы хордың құрамы көбінесе итальяндықтардан тұрса да, оның хоры мен Сфорца шапеліндегі топтың арасындағы өзара әсер ету маңызды болды. Гаффурий өмірінің соңына дейін собордағы лауазымын сақтап, Миланда Жоскин де Пре және Леонардо да Винчимен танысты.

Жазбалар

Гаффурий кеңінен оқылды және қайта өрлеу дәуірінің гуманистік көзқарасын көрсетті. Ол қазіргі заманғы музыкалық тәжірибені толыққанды түсінгеннен өзге, Еуропаның түкпір-түкпірінен келген композиторлармен кездесті, себебі ол голланд музыканттарының белсенді орталықтарының бірінде өмір сүріп, жұмыс істеу мүмкіндігіне ие болды. Оның кітаптары педагогикалық мақсатты ұстанып, жас композиторға өнерін меңгеру үшін қажетті барлық техникаларды ұсынады. Милан қаласындағы жылдары жазған маңызды еңбектері: Theorica musicae (1492), Practica musicae (1496) және De harmonia musicorum instrumentorum opus (1518). Олардың екіншісі, Practica musicae, ең толықтысы болып табылады, ол ежелгі грек нотациясы, ән, өлшем, контрапункт және темп сияқты алуан түрлі тақырыптарды қамтиды. Оның ең әйгілі тұжырымдарының бірі – такт, яғни жартылай нотаның темпі, тыныш дем алатын адамның пульсіне тең – шамамен минутына 72 соққы.

Музыка

Гаффурий негізінен Милан қаласындағы жылдары мессалар, мотеттер, Магнификатқа әндер және гимндер жазды. Кейбір мотеттері герцогтігіндегі жұмыс берушісі үшін салтанатты шараларға арналған еді; көптеген мессалары Жоскиннің ықпалын көрсетеді, ал барлығы итальяндық жеңілдік пен мелодияның араласуымен ағынмен өтетін фламандтық полифония стилінде жазылған. Оның музыкасы төрт кодекске оның жетекшілігімен жинақталды.

Таңдалған жазбалар

Франчино Гаффурио Мисса де Карневал Мотеттер: Stabat Mater, Adoramus Te, Imperatrix reginarum, Imperatrix gloriosa, Florem ergo, Res miranda, Salve Regina, Lamentatio, Magnificat, O sacrum convivium, Quando venit, Ave corpus. "Il Convitto Armonico", "Baschenis" ансамблі, Стефано Бускини. Tactus 2012