Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Trachycarpus – Азияда, Гималай тауларынан бастап шығыс Қытайға дейін таралған 11 түрді қамтитын пальмалар туысы. Олар желдей жапырақты пальмалар (Coryphoideae құрайтындары), жапырақтарында жалаңаш жапырақ сағағы болады, ол көптеген жапырақшалардан тұратын дөңгелек желдей жапыраққа аяқталады. Жапырақтардың негізінде берік талшықтар пайда болады, осының нәтижесінде сабақ ерекше түкті болып көрінеді. Барлық түрлер екі үйлі, аталық және аналық гүлдері әртүрлі өсімдіктерде жетіледі, бірақ аналық өсімдіктер кейде аталық гүлдер де шығарып, өзін-өзі тозаңдануға мүмкіндік жасайды.
Genus of palms
Trachycarpus is a genus of eleven species of palms native to Asia, from the Himalaya east to eastern China. They are fan palms (subfamily Coryphoideae), with the leaves with a bare petiole terminating in a rounded fan of numerous leaflets. The leaf bases produce persistent fibres that often give the trunk a characteristic hairy appearance. All species are dioecious, with male and female flowers produced on separate plants although female plants will sometimes produce male flowers, allowing occasional self pollination.
Өсіру және пайдалану
Егістегі ең көп таралған түр – Trachycarpus fortunei (Чжусан пальмасы немесе жел тегершігі пальмасы), бұл әлемдегі ең солтүстік табиғи өсетін пальма түрі. Лондон, Дублин, Париж, Сиэтл және Ванкувер сияқты солтүстік қалаларда бірнеше аймақтарда ұзақ жылдар бойы пальмалар өсіріледі. Т. wagnerianus деп аталатын кіші түрі жабайы табиғатта белгісіз, қазір T. fortunei-мен синоним деп есептеледі немесе осы түрдің культивары ретінде қарастырылады. Ол T. fortunei-ге өте ұқсас, тек кішірек және қатаңрақ жапырақтарымен ғана ерекшеленеді. Екі түрдің араласуынан туған гибридтер орташа мөлшерде болады және толық өнімді. Трахикарпус такил (Кумаон пальмасы) T. fortunei-ге ұқсас және тіпті одан да төзімді болуы мүмкін. Егісте аз таралған басқа түрлері: T. geminisectus, T. princeps, T. latisectus, T. martianus, T. nanus және T. oreophilus. Trachycarpus martianus және T. latisectus T. fortunei немесе T. takil-ге қарағанда суыққа төзбейді. Trachycarpus geminisectus, T. princeps және T. oreophilus әлі де сирек кездеседі және олардың толық потенциалын бағалау үшін өсіруде жеткіліксіз. Жақында тағы екі түр сипатталды: Манипурдан Trachycarpus ukhrulensis және Лаостан T. ravenii; біріншісі «Манипур» немесе «Нага таулы жері» деген атаумен Trachycarpus sp. ретінде өсіріледі. Trachycarpus fortunei-дің жапырақ қабығынан алынған сабақ талшықтары Қытайда және басқа жерлерде ірі, бірақ өте мықты арқан, сыпырғыш және щетка жасау үшін жиналады. Осыдан «қанжар пальмасы» деген ескі атау пайда болған. Талшықты жапырақ қабықтары қолдан жасалған пальмалардың сабақтарын жабу үшін де жиі қолданылады. Бұл туыс пальма өсірушілер арасында суыққа төзімділігі үшін өте танымал, әсіресе ылғалды, салқын жазғы ауа райымен салыстырмалы түрде жұмсақ қысқы ауа райында. Бұл пальмалар өздерінің табиғи ортасында қарға төзімді және ең төзімді сабақты пальмалар болып табылады. Трахикарпус түрлерін кейбір Lepidoptera түрлерінің личинкалары тамақ ретінде пайдаланады, соның ішінде Paysandisia archon (T. fortunei-де тіркелген).
The most common species in cultivation is Trachycarpus fortunei (Chusan palm or windmill palm), which is the northernmost naturally growing palm species in the world. Cities as far north as London, Dublin, Paris, Seattle and Vancouver have long term cultivated palms in several areas. The dwarf form, known as T. wagnerianus, is unknown in the wild, and is now considered synonymous with T. fortunei or treated as a cultivar of that species. It resembles T. fortunei closely, differing only in its smaller and stiffer leaves. Hybrids between the two are intermediate in size and fully fertile. Trachycarpus takil (the Kumaon palm) is similar to T. fortunei and probably even hardier. Other species less common in cultivation are T. geminisectus, T. princeps, T. latisectus, T. martianus, T. nanus and T. oreophilus. Trachycarpus martianus and T. latisectus do not tolerate cold as well as T. fortunei or T. takil. Trachycarpus geminisectus, T. princeps and T. oreophilus are still too rare and small in cultivation to assess their full potential. Two additional species have been described recently: Trachycarpus ukhrulensis from Manipur and T. ravenii from Laos; the former is known from cultivation as Trachycarpus sp. "Manipur" or Trachycarpus sp. "Naga Hills". The trunk fibres produced by the leaf sheaths of Trachycarpus fortunei are harvested in China and elsewhere to make coarse but very strong rope, brooms and brushes. This use gives rise to the old alternative name "hemp palm". The fibrous leaf sheaths are also frequently used to clothe the stems of artificial palms. This genus is very popular among palm enthusiasts for its ability to withstand cold, especially in the form of damp, cool summer weather with relatively mild winter weather. These palms often tolerate snow in their native habitats and are the hardiest trunking palms. Trachycarpus species are used as food plants by the larvae of some Lepidoptera species including Paysandisia archon (recorded on T. fortunei).
Түрлер
Сурет Ғылыми атауы Биіктігі Таралуы Трахикарпус фортуни Қытай, Жапония, Мьянма және Үндістан. Trachycarpus geminisectus Қытай, Вьетнам. Trachycarpus latisectus Сикким. Trachycarpus martianus Ассам, Қытайдың Оңтүстік-Орталық, Шығыс Гималаи, Мьянма, Непал. Trachycarpus nanus Қытай. Trachycarpus oreophilus Солтүстік-Батыс Таиланд, сондай-ақ Солтүстік-Шығыс Үндістандағы Манипур. Trachycarpus princeps Қытайдың Оңтүстік-Орталық Юньнань провинциясы. Trachycarpus ravenii Лаос. Trachycarpus takil Солтүстік-Батыс Үндістан және іргелес Батыс Непал. Trachycarpus ukhrulensis Үндістанның Ассам аймағындағы Манипур.
Image Scientific name Height Distribution Trachycarpus fortunei China, Japan, Myanmar and India. Trachycarpus geminisectus China, Vietnam Trachycarpus latisectus Sikkim Trachycarpus martianus Assam, China South Central, East Himalaya, Myanmar, Nepal. Trachycarpus nanus China. Trachycarpus oreophilus Northwest Thailand, the other in Manipur in northeastern India Trachycarpus princeps Yunnan in southern central China Trachycarpus ravenii Laos Trachycarpus takil Northwestern India, and into adjacent western Nepal Trachycarpus ukhrulensis Manipur region in Assam, India.