Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кельт аңшылық құдайы
Celtic hunting goddess
Галло-рим дінінде Ардуинна (сонымен қатар Ардуина, Ардуиннае немесе Ардуинне) – Арден орманы мен аймағының есімді құдайы және қамқоршысы, шошқаға мініп жүрген аңшы ретінде бейнеленген деп саналады (атап айтқанда, қазіргі Бельгия және Люксембург аймақтарында). Оның культі қазіргі Бельгия, Люксембург және Франция аймақтарындағы Арден аймағында пайда болған. Ол римдік Диана құдайымен теңестірілген.
In Gallo Roman religion, Arduinna (also Arduina, Arduinnae or Arduinne) was the eponymous tutelary goddess of the Ardennes Forest and region, thought to be represented as a huntress riding a boar (primarily in the present day regions of Belgium and Luxembourg). Her cult originated in the Ardennes region of present day Belgium, Luxembourg, and France. She was identified with the Roman goddess Diana.
Суреттер
"Келттер құдайлары" кітабында Миранда Грин Ардуиннаның кейбір бейнелерінде оның қабанаға мінгенін айтады. Дегенмен, Симон Дейтс атап көрсеткендей, Сен-Жермен-ан-Лейдегі Ұлттық антиквариат мұражайында сақталған, қысқа белдікпен бекітілген көйлек киген әйелдің қабананың бүйірінде отырып, пышақ ұстаған бронзадан жасалған галло-римдік мүсінде ешқандай жазу жоқ. Оны 19 ғасырдағы антиквар тапқанда Ардуинна деп есептеген – мүмкін, Арден аймағының қазіргі символы да қабана болғандықтан. Ричард Пейн Найттың коллекциясынан алынған тағы бір бронза мүсіні 1824 жылдан бері Британ мұражайында сақтаулы, ол дәстүрлі түрде "Диана" деп танылады. Екі бронза мүсіннің де басы жоқ.
In The Gods of the Celts, Miranda Green states that some depictions of Arduinna show her riding a boar. However, Simone Deyts notes that the bronze Gallo Roman statue of a woman in a short belted tunic, riding a boar sidesaddle and holding a knife, conserved in the Musée des antiquités nationales, St Germain en Laye, bears no inscription, and was simply assumed to be Arduinna by the 19th century antiquarian who discovered it—perhaps because the modern symbol of the Ardennes region is also a boar. Another such bronze, from the collection of Richard Payne Knight, has been in the British Museum since 1824; it is traditionally identified as "Diana". Both bronze statuettes are now headless.
Этимология
Ардуинна атауы галл тілінен шыққан "ардуо" сөзінен туындаған, "биіктік" деген мағынаны білдіреді. Латын тілінде де "Ардуа" – тік, биік деген сөз бар. Бұл атау бірнеше жер-атауларда кездеседі, мысалы, Арден ормандары (Arduenna silva) және Англиядағы Арден орманы, сондай-ақ Arduunus және Арда жеке есімдерінде – соңғысы Треверлердің монеталарында кездеседі, – және Галатиялық Αρδή сөзінде де қолданылған. "Ағаш жапыралы биіктіктер" деген мағына беретін Arduenna silva атауы, қазіргі Ардендер ғана емес, бірнеше орманды тауларға қатысты қолданылған: ол Жоғарғы Луара (Haute Loire) және Пюи-де-Дом (Puy de Dôme) департаменттерінде, сондай-ақ Франциядағы Аллеуз коммунасында кездеседі. Сонымен қатар, "nn" әрпінің қайталануы Бельг тілдеріне тән екені, келт тілінен ерекшеленетіні және осылайша Нордвестблок этимологиясын ұсынатыны айтылады, ол, әдетте, герман тіліне жақын деп есептеледі.
The name Arduinna derives from the Gaulish arduo meaning height. Also Latin: Ardua steep. It is also found in several placenames, such as the Ardennes Woods (Arduenna silva) and the Forest of Arden in England, in personal names Arduunus and Arda — the latter from coinage of the Treveri — and the Galatian Αρδή. The name Arduenna silva for "wooded heights" was applied to several forested mountains, not just the modern Ardennes: it is found in the départements of Haute Loire and Puy de Dôme and in the French commune of Alleuze. It has also been suggested that the gemination nn is typical to a language of the Belgae, being different from Celtic and thus suggesting a Nordwestblock etymology, which, generally speaking, is also assumed to be closer to Germanic.
Тарихи сілтемелер
585 жылы Вальфрой (Вулфилайх) Арденн аймағындағы Виллерс-деван-Орвалдың жергілікті халқына Дианаға табынудан бас тартуға шақыру үшін уағыз айтты. Григорий Турскийдің мәлімдемесіне сәйкес, Маргут төбесінде Диананың үлкен тас мүсіні орналасқан, онда адамдар оған құлшылық ететін. Адамдар Диананың құрметіне ән шырқап, ішіп-жеп той жасаған. Біраз қиындықтардан кейін Вальфрой және оның жақтастары мүсінді құлатып, балғамен қиратты.
In 585, Walfroy (Wulfilaich) preached to the local population of Villers devant Orval in the Ardennes to persuade them to abandon the worship of Diana. On the hill near Margut, there was, according to Gregory of Tours, a large stone statue of Diana where people would worship. Worshippers would also sing chants in Diana's honour as they drank and feasted. After some difficulties, Walfroy and his followers succeeded in pulling down the statue, which they demolished with hammers.
Мұра
1894 жылғы 19 қарашада ашылған негізгі белдеудегі 394 Ардуина астероиды Ардуиннаның құрметіне аталған. Арденн аймағында өтетін француз-бельгиялық «Black Spot» телесериалында Ардуиннаның балалары («Les Enfants d'Arduinna») деп аталатын экологиялық белсенділер тобы бейнеленген.
The Main belt asteroid 394 Arduina, discovered on 19 November 1894, is named for Arduinna. The French Belgian television series Black Spot, set in the Ardennes, features a group of eco warriors named the Children of Arduinna (Les Enfants d'Arduinna).