Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Абноба – теологиялық және географиялық мағынасы бар есім: Ол Қара Орман және оның төңірегінде құлшылық етілген галл қасиетінің аты. Сонымен қатар, ол таудың немесе таулардың тізбегінің атауы.
Abnoba is a name with theological and geographical meanings: It is the name of a Gaulish goddess who was worshiped in the Black Forest and surrounding areas. It is also the name of a mountain or mountain range.
Этимология
Теонимнің этимологиясы нақты емес. Ол, мысалы, Авон (*abonā) сияқты, "*abo s" ("су, өзен") этимонымен байланыстырылған. Екінші элементі пікірлерге бөлінген: бір жағынан, ежелгі үнді-еуропа тілінен (*nogʷo) "жалаңаш" немесе "ағаш" деген мағынаны білдіретін сөзбен, екінші жағынан, "*nebh" ("атқылап шығу, ылғалдану") этимологиялық түбірімен байланыстырылған.
The etymology of the theonym is uncertain. It has been associated with the etymon *abo s "water, river", found in e. g. Avon (*abonā). The second element has been connected to either a PIE *nogʷo , either "naked, nude" or "tree", or with the verbal root *nebh "burst out, be damp".
Келттік көп тәңірлік
Абноба орман және өзен құдайы ретінде түсіндірілген, ол шамамен тоғыз эпиграфикалық жазбада белгілі. Германиядағы Баденвайлердегі рим ванналарындағы және Мюленбахтағы бір-бір алтарь оны Римнің аң аулау құдайы Дианамен байланыстырады.
Abnoba has been interpreted to be a forest and river goddess, and is known from about nine epigraphic inscriptions. One altar at the Roman baths at Badenweiler, Germany, and another at Mühlenbach identify her with Diana, the Roman goddess of the hunt.
География
Абноба, кейде Арноба немесе Арбона деп те жазылады, Оденвальд, Спессарт және Баар тауларын қамтитын тау тізбегін атау үшін қолданылған. Бұл біріктірілген тізбек Рейннен Некарға дейін созылады және ол өтетін аймаққа байланысты әртүрлі атаулардың бірімен аталады. Тациттің "Germania" еңбегінде Абноба – Дунай өзенінің бастауынан ағып шығатын шөбіті беткейдегі таудың аты деп көрсетілген. Егде Плиний де Абноба туралы бірнеше мәлімдеме жасайды ("Табиғи тарих", 4.79). Ол өзеннің Галлиядағы Раурикум қаласының қарсы жағынан басталып, одан Альп тауларынан әрі ағатынын айтады, бұл өзен Альпта басталатындығы туралы қате пікір. Егер Раурикумды Римдік қоныс, Аугуста Раурикамен, қазіргі Аугст (Швейцарияның Базель-Ланд кантонында) теңестірсек, Плиний Рейн және оның салаларын Дунаймен шатастырған болуы мүмкін. Дунай Қара Орманды кептіретін екі шағын өзеннен басталады: Брек және Бригах, екеуі де кельттік атаулар. Ұзынырақ өзен – ең ықтимал кандидат: Брек. Сондықтан Абноба таулары Швабиялық Альбтың Фуртванген-им-Шварцвальд маңындағы Баар тауларының етегінде орналасқан болуы керек. Птолемейдің "Географиясында" (2.10) да осы тау тізбегі туралы айтылады, бірақ ол Агри Декумат және Майн өзендерінің солтүстігінде орналасқандығын дұрыс емес көрсетеді. Бұл қателік Географияның осы бөлімін жасау үшін әртүрлі және толық емес дереккөздерді пайдалану нәтижесі болуы мүмкін деп болжанады. Нәтижесінде Птолемей Абнобаны Рим шекарасымен, демек қазіргі Таунус тауларымен шатастырған сияқты.
Abnoba, sometimes spelt Arnoba or Arbona, has been used to refer to a mountain range comprising the Odenwald, Spessart, and Baar mountains. This composite range extends from the Rhine to the Neckar, and is referred to by one of the various names listed depending on the region it is passing through. According to Tacitus's Germania, Abnoba was the name of a mountain, from a grassy slope of which flows the source of the River Danube. Pliny the Elder also gives us some statements about Abnoba (Natural History, 4.79). He says that it arises opposite the town of Rauricum in Gaul and flows from there beyond the Alps, implying that the river begins in the Alps, which it does not. If Rauricum is to be identified with the Roman settlement, Augusta Raurica, modern Augst in Basel Landschaft canton of Switzerland, Pliny must be confusing the Rhine and its tributaries with the Danube. The Danube begins with two small rivers draining the Black Forest: the Breg and the Brigach, both Celtic names. The longest is the most favorable candidate: the Breg. The Abnobaei montes would therefore be the Baar foothills of the Swabian Alb near Furtwangen im Schwarzwald. Ptolemy's Geography (2.10) also mentions the mountain range, but incorrectly implies a position north of the Agri Decumates and Main river. It has been suggested that this error comes about through the use of differing and imperfect sources to make this section of the Geography. In effect Ptolemy has apparently confused the Abnoba with the Roman border, and therefore with what are today called the Taunus mountains.