Кіріспе

Австралия армиясының генералы, саясаткер және Виктория Крестінің иегері, генерал-майор сэр Невилл Реджинальд Хауз (26 қазан 1863 – 19 қыркүйек 1930) – Австралия армиясының офицері, дәрігер және саясаткер. Ол "душпанға қарсы" көрсетілген батылдығы үшін Ұлыбритания және Достастық елдерінің қарулы күштеріне берілетін ең жоғары награда – Виктория Крестін (VC) алған алғашқы австралиялық болды. Хауз Англияның Сомерсет қаласында дүниеге келді және әкесінің қадамын басып, медициналық мансапқа түсті. 1889 жылы Австралияға эмиграция жасап, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ориндж қаласына қоныстанды. Бур соғысы кезінде Хауз Австралияның медициналық корпусында қызмет етті. 1900 жылдың шілде айында Вредефорттағы ауыр оқ астында жараланған әскерді құтқарғаны үшін Виктория Крестімен марапатталды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Хауз Жаңа Гвинеяда, Галлиполиде және Батыс майданында қызмет етті. Ол Австралия императорлық күштерінің (AIF) медициналық қызметін басқарды және генерал-майор шенімен соғысты аяқтады. 1922 жылы парламентке сайланды, ал кейін Стэнли Брюс оны үкіметке тағайындады. Ол қорғаныс (1925–1927), денсаулық сақтау (1925–1927; 1928–1929) және ішкі істер мен территориялар (1928) министрі қызметтерін атқарды.

Ерте өмір

Хаус Англияның Сомерсет графтығындағы Стогерси қаласында Люси Элизабет (құрметті әкесі Конрой) мен Альфред Хаустың ұлы болып дүниеге келді. Ол Таунтондағы Фуллард үй мектебінде білім алды. Әкесінің (хирург) қадамын басып, медицина саласын таңдап, Лондон ауруханасында медицинаны оқыды. 1886 жылы MRCS және LRCP біліктіліктерін алды, содан кейін Дурхэм университетінде анатомиядан демонстратор болып жұмыс істеді. 1889 жылы Хаус денсаулығына байланысты Австралияға көшіп келді. Алғашқыда Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ньюкасл қаласына қоныстанды, бірақ кейін Тариге көшіп өтті. 1895 жылы Англияға оқуын жалғастыру үшін оралып, 1897 жылы FRCS дәрежесін алды.

Бурлар соғысы

Хауз Екінші Буер соғысында Жаңа Оңтүстік Уэльс армиясының медициналық корпусының екінші контингентімен, Австралия күштерінің құрамында қызмет етті. 1900 жылы ақпанда лейтенант шындығында Шығыс Лондонға келді. 1900 жылы 24 шілдеде Оңтүстік Африкадағы Вредфорт шайқасында Хауз кернейшінің құлап жатқанын көріп, оны құтқару үшін қауіпті өртке қарамастан жүріп өтті. Жылдамда атының астынан шығып кетті, бірақ ол жаяу жүріп, жарақат алған әскерге жетіп, жарасын таңып, қауіпсіз жерге жеткізді. Осы ерлігі үшін Хауз Виктория кресімен марапатталды. Марапаттау туралы бұйрық 1901 жылғы 4 маусымда жарияланды, ал түпнұсқада былай делінген: Осылайша ол Австралия қарулы күштерінде қызмет еткен алғашқы Виктория кресінің иегері атанды; оның медалі Канберрадағы Австралия соғыс мемориалында сақталады. Кейіннен Хауз 1900 жылғы 15 қазанда капитандыққа көтерілді. Екінші контингент 1900 жылғы 13 желтоқсанда Кейптауннан «Ориент» кемесімен Оңтүстік Африкадан аттанды, бірақ Хауз 1900 жылғы 28 қарашада денсаулығына байланысты Ұлыбританияға қайтарылды. Одан кейін Хауз 1901 жылғы ақпан айының соңында Австралияға оралды. Хауз Австралия армиясының медициналық корпусының (ААМК) майоры ретінде Оңтүстік Африкаға қайта оралды, 1902 жылғы 17 наурызда Наталдағы Дурбанға келді және «Бейер» компаниясының басшысы болды. Наталда, Оранж еркін мемлекетінде және Батыс Трансваальде (полковник А. В. Торникрофттың атты әскер колоннасына қосылған) қызметтен кейін, соғыс аяқталғанда ол ауыр сырқатқа шалдықты. Ол 1902 жылғы 6 шілдеде тағы да Ұлыбританияға жіберілді, ал ААМК контингентінің қалған бөлігі 1902 жылғы 8 шілдеде Австралияға аттанды. Жаңа Гвинеяда болғаннан кейін ол 1-Австралия дивизиясының медициналық қызмет директорының көмекшісі болып тағайындалды. Галлиполи шайқасында ол жағалаудан жарақат алғандарды эвакуациялауды ұйымдастырды. 1917 жылы Дарданелл комиссиясында ол Галлиполидегі жараланғандарға көмек көрсету шараларын «қылмыстық бейхабарлыққа» жететіндей жеткіліксіз деп сипаттады. Ол осы науқандағы қызметі үшін де танылды. 1915 жылғы қыркүйекте ол ANZAC медициналық қызметтеріне басшылық етті, ал қарашада AIF медициналық қызметтерінің директоры болды, бұл бас хирург шеніне тең болды. Австралия императорлық күштері Францияға көшкен кезде Хауз Лондонда лауазымға орналасып, Франция, Египет және Палестинадағы медициналық қызметтерді қадағалады. 1917 жылдың басында генерал-майор болып тағайындалды. Хауз 1915 жылы Корольдің туған күні құрметіне Бат орденінің серігі (CB) болып тағайындалды, 1917 жылғы 22 қаңтарда Бат орденінің кавалер-командующийы (KCB) шеніне көтерілді және 1919 жылы Иерусалимдегі Сент-Джон госпиталь орденінің кавалер-командующийы және Сент-Михаил және Сент-Джордж орденінің кавалер-командующийы (KCMG) болып тағайындалды. 1921-1925 жылдары медициналық қызметтердің бас директоры болды.

Саясат

1922 жылы Хаус әскери қызметтен кетіп саясатқа қатысты, себебі сол кездегі қағидалар тұрақты армияның мүшелеріне саяси науқан жүргізуге тыйым салған еді. Ол Ұлттық партиядан Каларе округінде Өкілдер палатасына сайланды. Кейіннен 1923 жылы ол Ұлттар Лигасы Ассамблеясында Австралияны өкілдік етті. 1925 жылдың қаңтарында премьер-министр Стэнли Брюс Хаусты қорғаныс және денсаулық сақтау министрі етіп тағайындады. Қорғаныс министрлігіндегі оның басты міндеті – соғыстан қайтқандарды қайта оралуына көмектесу болды. Ол 1926 жылы Лондонда өткен Империялық конференцияға Австралия делегациясының құрамына кірді, бірақ ауырып, 1927 жылдың сәуір айында лауазымдарынан қанағаттануға мәжбүр болды. Ол портфелі жоқ құрметті министр ретінде үкіметте қалды.

Өлім және мұра

1930 жылдың ақпан айында Хаус Англияға рак ауруына емделу үшін сапар шекті, бірақ 1930 жылдың 19 қыркүйегінде қайтыс болды және Лондонның Кенсал Грин зиратында жерленген. Оның ұлы Джон Хауз 1946 жылдан 1960 жылға дейін Каларе округінің депутаты болды. Питер Дорнанның Хаустың батылдық әрекетін бейнелейтін мүсіні Мельбурндағы Корольдік Австралиялық хирургтар колледжінде көрсетілуде. 2000 жылы Австралия Поштасы Хаустың құрметіне пошта маркасын шығарды. 2000 жылы Австралия Корольдік Монетасы Хаустың қарулы ерлігінің 100 жылдығына арналған, Войцех Пиетраник салған бір долларлық монета шығарды. Ол масондық ұйымның мүшесі болды.