Кіріспе

Виктория Крестінің австралиялық иегері Джеймс Парк Вудс (4 қаңтар 1886 – 18 қаңтар 1963) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Виктория Крестімен марапатталған австралиялық әскери қызметкер; сол кезде Виктория Кресі Австралия қарулы күштерінің мүшелеріне жаудың қарсы тұруындағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда болған. Вудс 1916 жылдың қыркүйегінде Австралия императорлық күштеріне қатысып, Австралия мен Ұлыбританияда оқып, 1917 жылдың қыркүйегінде Франциядағы 48-ші батальонына қосылды. Батальонының қалған бөлігімен бірге ол келесі айда Пасшендейл шайқасының бірінші кезеңіне қатысты. 1918 жылдың басында Вудс бірнеше ай ауруханада жатып, мамыр айында бөлімшесіне қайта оралды. Шілдеде ол қайтадан ауырғандықтан, тамыздың ортасына дейін 48-ші батальонға оралмады. 1918 жылдың 18 қыркүйегінде 48-ші батальон жүз күндік науқан кезінде Гинденбургтің алғы шебіне шабуыл жасады. Шабуылдың бірінші кезеңінен кейін Вудстың бөлімшесінің бір бөлігі басқа батальонға қолдау көрсету үшін, олардың одан әрі шабуылдауларына көмектесу үшін жіберілді. Британдық әскерлер мақсаттарына жетпегендігі күдіктенгенде, Вудс кіретін төрт адамнан тұратын топ олармен байланыс орнатуға тырысты. Британдық әскерлерді табудың орнына, олар күшті неміс бекінісіне тап болды және күштерді шақырып, оларға шабуыл жасап, отыздан астам неміс әскерін осы позициядан ығыстырды. Вудстың осы шабуыл кезіндегі және басып алынған бекіністі қорғаудағы әрекеттері оған Виктория Кресімен марапатталуына себеп болды. Вудс соғыстан аман қалды, Австралияға оралды және Батыс Австралияда жүзімзар мен бау-бақша шаруашылығымен айналысты. Денсаулығы нашарлағандықтан ерте зейнетке шығып, 1963 жылы қайтыс болды. Оның медальдары Австралия соғыс мемориалындағы Батырлар залында көрсетілген.

Ерте өмір

Джеймс Парк "Джимми" Вудс 1886 жылдың 4 қаңтарында Оңтүстік Австралиядағы Ту-Уэллс қаласында, темірші Джеймс Вудс пен оның әйелі Эстер Джонсонның ұлы болып дүниеге келді. Жеті жасында анасы қайтыс болғаннан кейін Вудсты өгей әпкесі тәрбиеледі, ал мектепті бітірген соң ағаларымен бірге жүзімдік шаруашылығында жұмыс істеді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай ол Австралия императорлық күштеріне (АИФ) қабылдануға тырысты, бірақ бойының кішкентай болуына байланысты қабылданбады. Ол және оның ағасы Уилл содан кейін Батыс Австралияға көшіп, келесі екі жыл бойы Кантанинг ауданында көлік және қоршау жұмыстарында жұмыс істеді. Кейін Джеймс Перт қаласына жақын Суон аңғарының шарап өндіретін аймағындағы Кавершемде жүзімші болды. Жастығында ол крикетке де әуес болған. АИФ-қа қосылуға жасаған келесі сәтсіз әрекеттерінен кейін, ол 1916 жылдың 29 қыркүйегінде, бойға қойылатын талаптар төмендетілгеннен кейін, қабылдануға қол жеткізді.

1916-1917 жылдар

Жеке жалданып алынғаннан кейін Вудс 4-ші дивизияның 12-ші бригадасына кіретін, Оңтүстік Австралия мен Батыс Австралияның аралас құрамындағы 48-ші батальонға күшейту ретінде тағайындалды. Ол Франция мен Бельгиядағы Батыс майданында қызмет етті. Блэкбой Хиллде екі айлық жаттығудан кейін Вудс және оның бөлімі 1916 жылдың 23 желтоқсанында Фримантлдан аттанды. 1917 жылдың 16 ақпанында Ұлыбританиядағы Девонпортқа қонды және Солсбери жазығындағы Кодфордтағы 12-ші оқу батальонына қосылды. Оқу кезеңінде ол құтыру ауруымен, содан кейін бронхит пен пневмониямен ауруханаға түсті. Сауыққаннан кейін жаттығуын аяқтады, Саутгемптоннан Францияға жөнелді және 12 қыркүйекте 48-ші батальонға қосылды. Вудс батальонға қосылған кезде, ол Зюйтпиндегі демалыс аймағында жаттығулар мен күшейтулерді қабылдады. 21 қыркүйекте батальон автобустармен жиналып, бірнеше күн бойы Стенворде арқылы Бельгиядағы Ипр маңына жеткізілді. Мұнда 12-ші бригада 4-ші дивизияның Полигон орман шайқасына қатысқан бөлімшелерді алмастырып, қолдау позицияларын иеленді. Осы кезеңдегі басты міндеттері – майданнан әскери жабдықтарды іздеу және жақында қаза тапқан неміс және австралиялық әскерлерге қабір қазу болды. Бұл жауырылмаған міндеттерге қарамастан, батальон неміс артиллериясының оғынан бірнеше шығынға ұшырады. 48-ші батальон 1 қазанда осы позициялардан босатылып, Стинвордеге қайтудан бұрын түнде Вестхук Ридждегі окоптарды басып алды. Стинвордеде бір апта болғаннан кейін Вудстың батальоны 10 қазанда Абелеге аттанды, содан кейін Ипрге пойызбен барды. Сол күні кешке Вестхук Ридждегі окоптарға жетіп, дивизияның ірі шабуылына қатысу туралы бұйрық алды: 12 қазанда болған Пасшендейлдің бірінші шайқасы. Бастапқы табысқа және 200-ден астам неміс әскерін тұтқынға алуға қарамастан, басты шабуыл сәтсіз аяқталып, батальонның сол жақ фланкі әшкере қалды. Немістердің алғашқы қарсы шабуылы тойтарылды, бірақ сол жақ фланкі қорғалмағандықтан, 48-ші батальон екінші қарсы шабуылмен бастапқы сызыққа кері шегінді. Шайқас кезінде бөлім 621 әскерінен 370 адам шығынға ұшырады. Вудс және батальонның қалған бөлігі желіден алынып, ядролық әскерлермен қайта біріктірілді – батальон шайқасқа кірген кезде желіден тыс қалған әр бөлімнің үштен бірі. Осылай күшейтілген батальон 19 қазанда Анзак Риджіндегі қолдау позициясына қысқа уақытқа орналасты, содан кейін босатылып, ұзақ демалыс пен қалпына келтіру үшін Пасшендейлден кетіп қалды. Осы уақыт Кухемде, содан кейін Фрианкортта өтті, ал батальон бірнеше апта Перонне маңындағы лагерьде болды, онда Вудс және бөлімнің қалған бөлігі Рождество күнін тойлады.

1918 жыл

1918 жылдың 8 қаңтарында 48-ші батальон Пероннеге жол тартты және пойызбен және жаяу жүріп Бельгияға жетті, онда 11 қаңтарда Холлебеке маңындағы алдыңғы қатардағы окоптарға кірді. Батальон суық қыста тыныш окоптарда он күн бойы тұрды, содан кейін ауыстырылып, негізінен бұзылған қорғанысты жақсартумен айналысты. Батальон ауысып, тылға кеткеннен кейін Вудс ауырып қалғанын хабарлады. Оған бронхит немесе перикардит диагнозы қойылып, Ұлыбританияның Бирмингем қаласындағы госпитальге жатқызылды. 30 мамырға дейін батальонына оралмады, ол кезде батальон Ривериде демалыс алатын жерде болды. 2 маусымда бөлім қайтадан алға жылжып, дивизия резервінің құрамында позиция алды. Екі аптадан кейін 48-ші батальон Саи-ле-Секке жақын майданға көшірілді, одан 4 шілдеде ауыстырылды. Содан кейін 4-ші дивизияның қалған бөлігімен бірге Аллонвилл маңындағы демалыс алаңына қайтты. Бұл демалыс ай соңына дейін жалғасты, бірақ 23 шілдеде Вудс дизентериямен ауырғанын хабарлады. Ол эвакуацияланып, жазылу үшін зардап шеккендерді жинау пунктына жіберілді және 16 тамызға дейін бөліміне оралмады. Осы кезде батальон Лихонс маңындағы алдыңғы қатарда болды, онда 24 тамызда ауыстырылғанға дейін тыныш уақыт өткізді. Содан кейін бөлім Сент-Васт-ан-Шосе маңындағы демалыс алаңына көшірілді, онда ол екі аптаға жуық болды. 1918 жылдың қыркүйегінде одақтастар жүз күндік шабуылдың ортасында болды, ол 8 тамыздағы Амиен шайқасымен басталған қарсылықсыз шабуылдардың сериясы еді. 18 қыркүйекте Гинденбургтің алдыңғы қатарына шабуыл жасау кезінде 48-ші батальон шабуылдың бірінші кезеңіне жетекшілік етіп, 480 неміс әскерін тұтқынға алды, ал олардан кейін 45-ші және 46-шы батальондар екінші және үшінші кезеңдерге жауапты болды. Австралиялық шабуыл Сент-Квентиннің солтүстік-батысындағы Ле-Вергье маңында болды. 12-ші бригаданың оң жақ фланғында британдық 1-ші дивизия үшінші мақсатқа шабуыл жасауын кейінге қалдырды. 12-ші бригаданың командирі, бригадир-генерал Реймонд Лийн, 48-ші батальонның екі ротасына шабуылдың үшінші кезеңін жүргізіп жатқан 46-шы батальонның фланғын қорғауға бұйрық берді. 46-шы батальонның сәтті шабуылынан кейін 48-ші батальонның екі ротасына 46-шы батальонға өздерінің позицияларын бекітуге көмектесу міндеті жүктелді. Оң жақ фланқтағы британдық 1-ші дивизия үшінші мақсатты да басып алғанын бірнеше рет хабарлады, ал Лийн растау үшін қарауыл жіберді. Вудс Лийннің бұйрығымен британдықтармен байланыс орнатуға жіберілген төрт адамнан тұратын қарауылдың мүшесі болды. Британдық әскерлерін табудың орнына олар жақсы от алаңы бар, мықты қорғалған неміс позициясын тапты. Позицияға шабуыл ұйымдастырылып жатқанда Вудс неміс қорғаушыларына қарсы қарауылға жетекшілік етті. Вудс бір неміс әскерін өлтірді, ал кем дегенде отыз адам қашып кетті, төрт ауыр және екі жеңіл пулемет қалдырды. Шабуыл кезінде қарауылдың бір мүшесі жарақат алды, бірақ күшейту келгенше бірнеше қарсы шабуылды тойтаруға үлкерді. Вудс парапетке көтеріліп, жерге жатты да, өзіне берілген қол гранаталарын лақтырып, немістерге ауыр зиян келтірді. Ол соңғы бірнеше мылтық патрондары қалғанда күшейту келді, және таңертең пост қауіпсіздікке алынды. Бригаданың жалпы шабуылы кезінде 48-ші батальон тек 65 адамнан зардап шекті. Өзінің еңбегі үшін Вудс Виктория кресіне (ВК) ұсынылды. Содан кейін 4-ші дивизия ауыстырылып, тылға демалуға кетті, ал бригада 1918 жылдың 11 қарашасындағы қарулы келісімге дейін шайқасқа қайта оралмады. Вудстың ВК-ға марапаты 1918 жылдың Рождество қарсаңында жарияланды және былай деп оқылды: 1918 жылдың 18 қыркүйегінде Сент-Квентиннің солтүстік-батысындағы Ле-Вергье маңында көрсеткен батылдығы мен міндетке адалдығы үшін, әлсіз қарауылмен жаудың өте күшті постына шабуыл жасап, басып алды, кейін екі серігімен бірге жаудың ауыр қарсы шабуылдарына қарсы тұрды. Ол барлық сипаттамалардың қатты атысына ұшыраса да, қорқынышсыз қабырғаға секіріп, шабуылдаушы жауларға оқ атып, ауыр зардап шектірді. Ол өз отын ұстап, көмек келгенше жауды ұстап тұрды және барлық операцияларда ерлік, табандылық және бастамашылықтың тамаша үлгісін көрсетті. Ол медальді 1919 жылдың 31 мамырында Букингем сарайында король Георг V-тен алды. Вудс 21 маусымда әскер кемесіне отырды, тамыздың басында Фримантелге оралды және келесі айда АИФ-тен шығарылды.

Кейінгі өмірі

Азаматтық өмірге оралғаннан кейін Вудс Лебедь алқабында жүзімдік пен жеміс бағын сатып алып, басқарды. 1921 жылғы 30 сәуірде Кавершам методистік шіркеуінде Олив Аделина Уилсонға үйленді. Олардың жеті баласы болды: төрт ұл және үш қыз. Джеймс әскери қызметінде газға түскендіктен және кеуде инфекцияларынан денсаулығы нашарлап, 1937 жылы толық зейнетақымен зейнеткерлікке шықты, тағы бірнеше жыл ғана өмір сүреді деп күтілді. Отбасы Клермонтқа көшті. Оның ұлдары Гордон мен Норман Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия Корольдік әуе күштерінде қызмет етті; үлкені Гордон 1943 жылғы қазан айында Нью-Саут-Уэльс штатының Ньюкасл қаласының жанындағы ұшқыштар оқуы кезінде қаза болды. Зейнеткерлікте Вудс Австралияның қайтып келген теңізшілер, сарбаздар және әуешілер императорлық лигасының жұмысына қатысып, Кавершам бөлімшесінің президенті болды және балық аулауға құмар болды. 1956 жылы Ұлыбританияға барып, Виктория кресінің 100 жылдығына қатысты. Вудс 1963 жылғы 18 қаңтарда Недлендстегі Голливудтағы Репатриация бас ауруханасында 77 жасында қайтыс болды және Караккатта зиратына жерленді. Оның артында әйелі мен алты баласы қалды. Қазір Голливуд жеке ауруханасы деп аталатын Репатриация бас ауруханасының бір бөлімі оның құрметіне аталды. Виктория кресімен, Ұлыбритания соғыс медалімен және Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін Жеңіс медалімен қатар, Вудсқа кейіннен Георг VI патшаның тәж кигізу медалі мен Елизавета II патшаның тәж кигізу медалі табысталды. Оның Виктория кресін қоса алған медальдар жиынтығы Канберрадағы Австралия соғыс мемориалына тапсырылды және Батырлар залында қойылды. Виктория кресі қарулы күштердегі батылдық үшін ең жоғары награда болып саналады және 1991 жылдан бері Австралия үшін Виктория кресі Австралияның наградалар жүйесінде табысталады.