Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ирландия мифологиясындағы фомориандардың бас патшасы
Chief king of the Fomorians in Irish Mythology
Ирландия мифологиясында Балор немесе Балар – фомориандардың басшысы, қасты жаратылыстардың ең қауіптісі саналады. Ол көзі ашылғанда қиратушылық келтіретін алып ретінде сипатталады. Балор Маг Туиред шайқасына қатысады және оны немересі Луг Туата Де Дананнан өлтірген оқиғасымен әйгілі. Ол құлпыраған күннің бейнесі ретінде түсіндірілді, сондай-ақ Уэльстің Ысбаддаден және грек Циклоптары сияқты басқа мифологиялардағы кейіпкерлермен салыстырылды.
In Irish mythology, Balor or Balar was a leader of the Fomorians, a group of malevolent supernatural beings, and considered the most formidable. He is often described as a giant with a large eye that wreaks destruction when opened. Balor takes part in the Battle of Mag Tuired, and is primarily known from the tale in which he is killed by his grandson Lugh of the Tuatha Dé Danann. He has been interpreted as a personification of the scorching sun, and has also been likened to figures from other mythologies, such as the Welsh Ysbaddaden and the Greek Cyclops.
Атауы
Балор есімінің жалпы кельттік *Boleros сөзінен шыққан болуы мүмкін, яғни "жыпылықтаған" дегенді білдіреді. CMT Балордың көзінің зиянды күшіне сиқырлы эликсирдің түтінінен әсер еткенін айтады. О'Карри өзінің иелігінде Балордың күшін қалай алғаны туралы басқаша түсіндірме жазылған қолжазба бар екенін айтты, бірақ кеңістік жетіспеуіне байланысты оны толыққанды жазбады. Балордың өлімі туралы кемінде 12-ғасырға дейін сақталған басқа бір сипаттамада, ол көзінен айырылғаннан кейін де тірі қалғаны және Люгтың оны Мизен мүйісіне дейін қуғаны айтылады. Люг Балордың басын кесіп, үлкен тасқа қояды, ол кейіннен сынып кетеді. Осыдан мүйістің ирландша аты – Carn Uí Néit ("Нэттің немересінің обасы") шыққан деседі. О'Карри О'Донованның көмегімен жарияланған мұндай "халықтық" нұсқаның таралуына қарсы болды. Бұл екінші көздің арқада болуы грек мифологиясындағы бір көзді Циклоппен салыстыруға кедерес келтірмейді. Баллиндаун аббаттығының жанында орналасқан. Қала Эрна өзеніндегі аралдағы қамалдың құрметіне аталған, ал халық арасындағы аңыз осы қаланы Фоморий патшайымымен байланыстырады. Ó hÓgáin сондай-ақ, батыр Фионның Голл (мағынасы "бір көзді"), Аэд (мағынасы "от") және Аиллен (жағушы) есімді тұлғалармен болған қақтығысы Люгтың Балормен болған қақтығысынан туындағанын айтады. Олардың әрқайсысына сөңке тасталады және бір көздерін жоғалтады; сондай-ақ, әрқайсысы қыздарын күйеу іздеушіге беруге құлықсыз. 19-ғасырдың ортасынан бері Балор грек мифологиясындағы кейіпкерлермен, әсіресе Циклоптармен салыстырылып келеді. Бірақ, өкінішке орай, Краппе Ралстонды дұрыс түсінбегендіктен, бұл "вы" терминін орыс ертегісіндегі "Аға" кейіпкерімен (немесе "өте қарт кісі", колдовствошының күйеуі) Иван Быковичпен ("Иван Бык ұлы") шатастырады. Refn|Краппе төмендегідей түсіндірме береді (4-бет, n15): "Бірақ славян халық әңгімелерінде сербтер Вы деп атаған ұқсас монстр бар. Ол темір кереуетте жатып, "он екі батыр" шақырып, оларға темір шанышқылар алып, оның көзінің үстіндегі шашты көтеруді бұйырады". Бірақ ол бұл деректі серб халық әңгімелерінен алынған деп қате түсіндірді, ал шындығында Ралстон орыс Иван Быковичтен қайталап айтқан. Шын мәнінде, ауыр қабақ/қас мотиві Иван Быковичте кездеседі.
The name Balor may come from Common Celtic *Boleros, meaning "the flashing one". The CMT says that Balor's eye gained its baleful power from exposure to the fumes from the magic potion O'Curry tantalizingly stated he was in possession of a manuscript with an alternate explanation on how Balor got his power, but does not elaborate due to lack of space. Another description of Balor's death, dating from at least the 12th century, says he survived the loss of his eye and was chased by Lugh to Mizen Head. Lugh beheads Balor and sets the head on a large rock, which then shatters. This is said to be the origin of the headland's Irish name, Carn Uí Néit ("cairn of Nét's grandson"). O'Curry deplored the dissemination of such a "peasantry" version, assisted by O'Donovan printing it. This second eye in the back does not preclude comparison with the one eyed Cyclops of Greek myth. near Ballindoon Abbey. The town was named after an island castle on the River Erne, and popular legend has come to associate the castle with this Fomorian queen. Ó hÓgáin also believes that the hero Fionn's conflict with figures named Goll (meaning "one eyed"), Áed (meaning "fire") and Aillen (the burner) stems from Lugh's conflict with Balor. each has a spear cast at him and loses an eye; and each is unwilling to give away his daughter to the bridal quester. Since the mid 19th century, Balor has been likened to figures from Greek mythology, especially the Cyclops. but unfortunately Krappe misreads Ralston and utterly confounds this "vy" with what is actually the "Aged One" character (or "old, old man", the witch's husband) in the Russian skazka Ivan Bykovich ("Ivan the Bull's Son"). Refn|Krappe footnotes thus (p. 4 n15): "But Slavonic folk lore knows of a similar monster, called Vy by the Servians. He 'lies on an iron couch and sends for 'twelve mighty heroes', and order them to take iron forks and lift up the hair about his eyes". But he erroneously made this an attestation of Serbian lore, when in fact Ralston was paraphrasing from the Russian Ivan Bykovich. In actuality, the heavy eyelid/eyebrow motif occurs in Ivan Bykovich,
Мәдени сілтемелер
Cyathophycus balori, губка түрі, Балордың құрметіне аталған, себебі осы губканың 315 миллион жылдық қазба қалдықтары Ирландиядағы Моер жартасының жанынан табылды.
Cyathophycus balori, a species of sponge, was named after Balor after a 315 million year old fossilised remnant of the sponge was discovered by the Cliffs of Moher in Ireland.