Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоршау арқылы жазалау және азаптау
Type of summary execution and torture
Қоршау – бұл сотсыз, жылдам жазалау және азаптау түрі. Ол құрбанның кеудесі мен қолына бензинмен сіңдірілген резеңке шинаны кигізіп, оны өртеу арқылы жасалады. "Қоршау" термині 1980-ші жылдары апартеидтік Оңтүстік Африканың қара нәсілді қалаларында пайда болды, онда апартеидпен байланысы бар деген күдікпен ұсталғандар осылайша ашық түрде жазаланды.
Necklacing is a method of extrajudicial summary execution and torture carried out by forcing a rubber tire drenched with petrol around a victim's chest and arms, and setting it on fire. The term "necklace" originated in the 1980s in black townships of apartheid South Africa where suspected apartheid collaborators were publicly executed in this fashion.
Гаити
Бұл линч түрі Гаитиде қолданылды, онда ол "Пе Лебрун" немесе "Пьер Лебрун" (француз тілінде) деп белгілі болды – мойнына шина тағылған адамды көрсеткен шина жарнамасынан алынған атау. Оны Жан Бертран Аристидтің жақтастары саяси қарсыластарын өлтіру үшін жиі пайдаланды. Аристидтің өзі осы практиканы қолдағандығы айтылады, оны "әдемі құрал" деп атап, "жақсы иіс таратады" деді және Лавала жақтастарына бай адамдарға, сондай-ақ Лавала партиясының осылай ынталы емес мүшелеріне қарсы оны қолдануға шақырды.
This form of lynching was used in Haiti, where it was known as Pé Lebrun, or Père Lebrun (French), after a tire advertisement showing a man with a tire around his neck. It was used prominently by mobs allied with Jean Bertrand Aristide to assassinate political enemies. Aristide himself allegedly showed strong support for this practice, calling it a "beautiful tool" that "smells good", encouraging his Lavalas supporters to use it against wealthy people as well as members of the Lavalas party who were not as strong in their fervor.
Шри-Ланка мен Үндістан
1960 жылдардың басында Шри-Ланкадағы этникалық қақтығыстың (Шри-Ланка азамат соғысы) тұқымы себіліп жатқан кезде, сингалдық тәртіпсіздікшілер тамилдерге қарсы бүліктерде мойынға шина байлауды қолданды. Бұл тәсіл "Джаната Вимукти Перамуна" жетекшілігімен болған екінші қарулы көтерілісте де кеңінен таралды. Журналист Анита Пратаптың "Қан аралы" кітабында осындай мойынға шина байлаудың егжей-тегжейлі сипаттамасы келтірілген. Бұл әдіс 1984 жылғы сикхтарға қарсы бүліктер кезінде, сол жылдың басында "Көк жұлдыз" операциясын өткізген бұрынғы Үндістан премьер-министрі Индира Гандини сикх күзетшілерімен өлтірілгеннен кейін Солтүстік Үндістанның барлық аймақтарында сикхтарға қарсы кеңінен қолданылды.
In the early years of the 1960s, when the seeds of the ethnic conflict in Sri Lanka (Sri Lankan Civil War) related to Eelam were being sown, Sinhalese rioters used necklacing in anti Tamil riots. Necklacing was also widely used in the second armed insurrection led by the Janatha Vimukthi Peramuna. A graphic description of one such necklacing appears in the book The Island of Blood by journalist Anita Pratap. This technique was widely used against Sikhs during the 1984 anti Sikh riots, which took place throughout northern India after the erstwhile Indian prime minister Indira Gandhi, having presided over Operation Blue Star earlier that year, was assassinated by her Sikh bodyguards.
Кот - д'Ивуар мен Нигерия
1990 жылдардың басында, Кот-д'Ивуардың Абиджан қаласындағы университет студенттерін жатақханаларынан ұрлық жасаған қарақшылар мазалады. Студенттер өз қолдарымен мәселені шешуге бел буып, күдікті ұрыларды ұстап алып, мойындарына шина байлап, өртеді. Кот-д'Ивуар полициясы осы шинамен өртеуді тоқтатуға күші жетпеді, жанынан қарап қана қойды. 2006 жылы Нигерияда Мұхаммед пайғамбардың карикатураларына қарсы өткен қанағаттандырмас мұсылман наразылығы кезінде кем дегенде бір адам шинамен өртеу арқылы қаза тапты.
In the early 1990s, university students in Abidjan, Ivory Coast, were plagued by burglars stealing from their dormitories. The students took matters into their own hands by capturing the alleged thieves, and then executed them by placing tyres around their necks and setting the tyres on fire. Ivorian police, powerless to stop these necklacings, could do nothing but stand by and watch. In 2006, at least one person died in Nigeria by necklacing in the deadly Muslim protests over satirical cartoon drawings of Muhammad.
Бразилия
Бразилияда, әсіресе Рио-де-Жанейрода есірткі сатушылар кеңінен қолданатын, құрбандарды бензин құйылған, бір-біріне тиектелген дөңгелектердің ішіне кіргізіп, өртеу тәсілі бар. Бұл әдіс португал тілінде "микроондас" (микротолқынды пеш) деп аталады. Журналист Тим Лопес осы құрбандықтардың бірі болды.
A form of necklacing where victims are forced inside a stack of tyres doused with petrol and set on fire is widely used by drug dealers in Brazil, notably in Rio de Janeiro, where it is called micro ondas, or microwave in Portuguese. Journalist Tim Lopes was a notable victim.