Кіріспе
1947 жылғы ұжымдық қорғаныс шарты. Оның баптарындағы басты қағида – біреуге жасалған шабуыл, олардың бәріне жасалған шабуыл деп есептеледі; Дегенмен, бірнеше мүше мемлекеттер шартты бірнеше рет бұзған. Шарты 1947 жылы жасалып, шарттың 22-бабына сәйкес 1948 жылы күшіне енген. Багам аралдары 1982 жылы оған қол қойып, ратификациялаған соңғы ел болды.
The central principle contained in its articles is that an attack against one is to be considered an attack against them all; Despite this, several members have breached the treaty on multiple occasions. The treaty was initially created in 1947 and came into force in 1948, in accordance with Article 22 of the treaty. The Bahamas was the most recent country to sign and ratify it in 1982.
Өмірбаян
Америка Құрама Штаттары 1823 жылдан бастап Монро доктринасы негізінде Еуропаның ықпалына қарсы жарты шарлық қорғаныс саясатын ұстанды және 1904 жылы Рузвельт коруллариясы жарияланғаннан кейін интервенционистік саясатқа көшті. 1930 жылдары АҚШ Латын Америкасы үкіметтерімен әскери ынтымақтастық туралы ұсыныс жасаған Остің (Axis) әрекеттерінен алаңдады; Панама каналына қатысты стратегиялық қауіптер ерекше маңызға ие болды. Бұл мәселелер Америка мемлекеттерінің халықаралық конференциясының бірнеше отырысында және 1936 жылғы Бейбітшілікті сақтау жөніндегі Америкааралық конференцияда талқыланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Вашингтон Уругвай (1945 жылдың 22 ақпанына дейін бейтарап болды) және Аргентина (1944-1945 жылдары Одақтас державалармен қиын қарым-қатынаста болды, бірақ 1945 жылдың 27 наурызында Остің қарсы соғыс жариялады) ерекшеліктерінен басқа Америкадағы барлық елдердің үкіметтерінен Одақтастарға қолдау ала алды. Бұл наразылықтар бірқатар кеңесулерге және Мексиканың Америкааралық жиын өткізу туралы ұсынысына әкелді. 1945 жылдың ақпан және наурыз айларында Мексика қаласындағы Чапультепек сарайында өткен Соғыс және бейбітшілік мәселелері жөніндегі Америкааралық конференцияда АҚШ мемлекеттік хатшысы және Эл Сальвадор мен Аргентинадан басқа Латын Америкасы елдерінің сыртқы істер министрлері соғыстан кейінгі әлемдік тәртіп мәселелерін талқылады, нәтижесінде 1945 жылдың 6 наурызында Чапультепек актісі қабылданды. Акт аймақтық қауіпсіздік шарты бойынша келіссөздер жүргізуге арналған құрылымды қамтыды. Бұдан бөлек, Сан-Францискода өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының конференциясында Латын Америкасы 51-бапқа сәйкес аймақтық ұжымдық қорғанысты жеңілдету үшін БҰҰ хартасына қатысты ережелерді енгізуге күш салды. Қауіпсіздік конференциясы бастапқыда 1945 жылдың қазан айында Рио-де-Жанейрода өткізу жоспарланған, бірақ ол 1946 жылдың наурызына ауыстырылды. Осы уақыт ішінде АҚШ пен КСРО арасындағы жаһандық шиеленіс күшейді. Суық соғыс қалыптасып келе жатқандықтан және 1947 жылдың 12 наурызында Трумэн доктринасы жарияланғаннан кейін Америка Құрама Штаттары Латын Америкасының көптеген антикоммунистік көшбасшылары сияқты осы жаңа антикоммунистік міндеттемелерді тұрақты етуді қалады.
Қол қою
Америкааралық өзара көмек туралы шарт көптеген "өзара қауіпсіздік туралы келісімдер" деп аталатын келісімдердің біріншісі және Шапультепек актісінің ресми бекітілуі болды. Шарт алғашқы қол қоюшылар тарапынан 1947 жылдың 2 қыркүйегінде Рио-де-Жанейрода қабылданды (содан бері "Рио шарты" деп аталады). Ол 1948 жылдың 3 желтоқсанында күшіне енді және 1948 жылдың 20 желтоқсанында Біріккен Ұлттар Ұйымында тіркелді. Слейтердің сөзіне сәйкес, Шартқа қатысқан көптеген Латын Америкасы үкіметтері "әлемдік қақтығысқа араластырудың орнына, жарты шарды қорғауға" ұмтылды, бірақ АҚШ кіші елдерді идеологиялық қарсыластарымен қақтығысқа итермеледі.
21 ғасыр
2002 жылдың қыркүйегінде Фолкленд аралдарының мысалын келтіріп, Иракқа басып кіруді болжай отырып, Мексика шарттан ресми түрде шықты; қажетті екі жыл өткен соң, 2004 жылдың қыркүйегінде Мексика енді қол қоюшы ел болмай қалды. 2008 жылы Оңтүстік Америка Ұлттары Одағы (ЮНАСУР) өздерінің қорғаныс мақсаттарын басқару үшін жаңа аймақтық қауіпсіздік кеңесін құрды. 2012 жылдың 5 маусымында Боливариандық Америка Альянсы (АЛБА) елдері – Боливия, Эквадор, Никарагуа және Венесуэла, солшыл үкіметтердің жетекшілігімен, TIAR-дан шығу процесін бастады, бұл шешімді Обама әкімшілігі "өкінішті" деп сипаттады, бірақ оған құрмет көрсетті. Никарагуа 2012 жылдың 20 қыркүйегінде, Боливия 2012 жылдың 17 қазанында, Венесуэла 2013 жылдың 14 мамырында және Эквадор 2014 жылдың 19 ақпанында шарттан ресми түрде бас тартты.
Шақырулар мен ескертулер
1950-1960 жылдары келісімге көп рет жүгінілді, әсіресе Куба зымыран дағдарысы кезінде АҚШ-тың теңіз блокадасын бірауыздан қолдау көрсетілді. 2001 жылы АҚШ 11 қыркүйек шабуылдарынан кейін Рио келісімін қолданды. 2019 жылы Венесуэладағы президенттік дағдарыс кезінде, биліктегі президент Николас Мадуро мен оппозициялық Ұлттық Ассамблеяның президенті Хуан Гуайдо арасындағы шиеленіс барысында, соңғысы TIAR-ға қайта қосылу мүмкіндігін талқылады. 11 мамырда Гуайдо Америка мемлекеттері ұйымының (АМО) бас хатшысы Луис Алмагроға хат жолдап, Венесуэланың келісімге қайта қабылдануын сұрады. 2019 жылғы 29 мамырда Ұлттық Ассамблея алдын ала талқылау кезінде келісімге оралуды мақұлдады. Ұлттық Ассамблея 2019 жылғы шілдеде келісімге қайта оралуға келісім бергенін қайта растады.