Кіріспе
Канада армиясының генералы және Виктория крестінің иегері генерал-лейтенант сэр Ричард Эрнест Уильям Тернер (25 шілде 1871 – 19 маусым 1961) – Екінші Буер соғысы мен Бірінші дүниежүзілік соғыста қызмет еткен Канада армиясының жоғары шенді офицері және Виктория крестімен марапатталған. Тернер әрқашан отқа түскен кезде үлкен жеке батылдық көрсеткенімен, бригада және дивизия деңгейіндегі тактикалық шеберліктері жетіспеді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның басқаруындағы әскерлер бірнеше шайқаста ауыр қаза тапты, содан кейін ол әкімшілік қызметке ауыстырылды.
Lieutenant General Sir Richard Ernest William Turner, (25 July 1871 – 19 June 1961) was a senior Canadian Army officer who served during the Second Boer War and the First World War, and was a recipient of the Victoria Cross. While Turner always displayed great personal courage while under fire, he lacked the acumen for brigade and division sized tactics, and the men under his command during the First World War suffered grievous losses in several battles before he was moved into administrative roles.
Ерте өмір
Тернер Квебек қаласында Ричард Тернердің ұлы болып дүниеге келді. Ол әкесінің азық-түлік және ағаш сату бизнесінде жұмыс істеді, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін серіктес болды. Соғыстан қайтқаннан кейін ол бизнеске ие болды. Тернер 1892 жылы милицияға екінші лейтенант болып қосылды, офицерлікке кіргенде таңдаған полкі – Корольдік канадалық гусарлары болды.
Бурлар соғысы
Тернер 29 жаста болған және 10-шы Корольдік Канадалық гусарларының атты әскер полкінің майоры болған кезде Екінші Бур соғысына екінші канадалық контингентке қосылды. Ол лейтенант шеніне төмендеп, Канада армиясының Корольдік канадалық драгундарына қосылды. 1900 жылғы 6 мамырда Вет өзеніндегі ерлігі үшін 1900 жылғы 29 қарашада күшіне енген «Құрмет көрсету орденімен» (DSO) марапатталды. 1900 жылғы 7 қарашада Комати өзенінің жанындағы Лелифонтейндегі қанағатсыз артқы күзет шайқасы кезінде Тернер мен лейтенант Хэмпден Кокберн шағын топ сарбаздарға басшылық етті, олар бурлардың үлкен күшін жақын арада талқандап, екі далалық зеңбіректің қолға түсуінен сақтап қалды. Осы шайқастан кейін Тернер мен Кокберн өз полкінен ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталған үш сарбаздың екеуі болды. (Ал үшіншісі – сержант Эдвард Джеймс Гибсон Холланд.) Тернер 1901 жылғы 16 сәуірде Деспачтерде есімдері тізілді, ал Виктория кресіне берілген құжаттар 1901 жылғы 23 сәуірде «Лондон газетінде» жарияланды. Тернерге қатысты мәлімдеме:
Ол Корнуолл мен Йорк герцогынан (кейіннен король Георг V) Квебек қаласында өткен әскери парадта Виктория кресін алды. Бұл герцог пен герцогиня Корнуолл мен Йорк Канадаға келген күндердің екіншісі, 1901 жылғы 17 қыркүйекте болды. Оның Виктория кресі қазіргі уақытта Онтарио провинциясының Пэтавава әскери базасындағы (CFB Petawawa) RCD мұрағаты мен жинағында сақталады.
Соғысқа дейінгі қызмет
Тернер 1902 жылғы 9 тамызда Лондон қаласында король Эдуард VII және королева Александраның тағына отыру салтанатына келген канадалық әскерлер тобына қолбасшылық етті.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
1914 жылғы 29 қыркүйекте соғыс басталғаннан кейін генерал-бригадир болып тағайындалған Тернерге Канада экспедициялық корпусының 1-ші дивизиясының 3-бригадасының басқаруы жүктелді. Оның бригадирі – полковник Гарнет Хьюз, Сэм Хьюздің ұлы, Роберт Борден үкіметіндегі милиция және қорғаныс министрі. 1-дивизия 1914-15 жылдары қысты Англияда жаттығулармен өткізді және 1915 жылдың ақпан айында Францияға жіберілді. Олар қазба соғысының шындығымен танысқаннан кейін, 1915 жылғы 17 сәуірде Ипр тұсындағы қазбаның бір бөлігін бақылауға алды. Бес күннен кейін ғана немістер батыс майданында алғаш рет улы газ қолданды, одақтастардың окоптарына хлордың бұлттарын жіберді. Канадалықтардың сол жағындағы француз колониялық әскерлері шашырап, одақтастардың қатарында үлкен тесік қалдырды. Келесі шатақтан кейін Тернер де, Хьюз да дивизия штабындағы генерал-лейтенант Эдвин Алдерсонға қате хабарлама жіберіп, олардың желісінің бұзылғанын және толыққанды түрде шегініп жатқанын мәлімдеді, бірақ шындығында 3-бригада әлі шабуылға түспеген еді. Тернер сондай-ақ Китченерс Вудқа түнгі шабуылда екі резервтік батальонды алға жылжытуға жауапты болды, бірақ бұл мәселені өзінің бағыныштысы Хьюзге тапсырды. Шабуыл кезіндегі жоғары шығынның көп бөлігі Хьюзге және тиісті барлауды жүргізбей, автоматтық ұялардың бар екенін анықтамас бұрын дереу шабуыл жасау туралы талабына байланысты болуы мүмкін. Тернер бригада штабы тікелей ұсақ қарудан атысқа түскенде және артиллериядан бірнеше рет қаза тапқанда үлкен жеке батылдық танытса да, ол механикаландырылған соғыстың жаңа түріне де, бригада деңгейіндегі тактиканың талаптарына да лайықты жауап бере алмайтын сияқты көрінді. Соғыстың екінші күні Тернер бригадасы қатты шабуылға ұшырады, бірақ екінші газ шабуылына және ауыр, дәл артиллерия отына қарамастан, өз позициясын ұстап, жауды кері қайтарды. Алдерсон канадалық дивизияның желіні ұстап тұра алатынына сеніп, бригада командирлеріне шығынды толықтыру үшін резервтерді алдыңғы қатарға жылжытуға бұйрық берді, кері шегінудің орнына. Алайда Тернер бригадасын бірнеше шақырым артқа, Бас штабтың (GHQ) желісіне қайтару туралы кенеттен және біржақты шешім қабылдады. Тернер өзінің шешімін өзінің жоғары офицері Алдерсонға хабарламай ғана қоймады, сонымен қатар Тернердің оң жағындағы 2-бригадаға қолбасшылық ететін бригадир-генерал Артур Кьюриге оның флангі енді мүлдем қорғалмаған екенін де айтпады. (Кьюри өзінің флангін айналдырудан сақтану үшін келесі күні бригадасын тәртіпті түрде кері шегінуге мәжбүр болды.) Тернердің бұйрықтары оның әскерлерінің қауіпсіздігі үшін де өте қауіпті болды – алдыңғы қатардағы роталар жаумен тығыз байланыста болды; олар өз окоптарының салыстырмалы қауіпсіздігін қалдырып, ашық даланың жүздеген метрін күндіз артқа шегінгенде, 3-бригаданың роталары дәл және құртаң қару мен артиллерия отына ұшырады және ауыр шығынға ұшырады. Бұл кері шегінудің үйлесімсіздігімен күшейтілді – бұйрықтар әртүрлі роталарға әртүрлі уақытта келді, олардың әрқайсысы басқа бөлімдерден отты жабудың көмегінсіз, өздеріне қолайлы болғанша кері шегінуге мәжбүр болды. Кейбіреулері кері шегіну туралы бұйрық алған жоқ, немесе бұйрық тым кеш келді; олар флангталды, қоршалды және тұтқынға алынды немесе өлтірілді. Одақтастар үшін ең үлкен зиян – 3-бригаданың кенеттен кері шегінуі олардың алдыңғы қатарында 4000 ярдтық тесік ашты. Тек немістердің салыстырмалы тартымдылығы бірден апатқа жол бермеді; алдыңғы күні канадалықтардың қатты қарсылығына тап болған немістер кері шегінуді күтпеді және сол күні одақтастардың алдыңғы қатарындағы олқылықты дереу пайдалануға дайын болмады. Ұрыс жалғасып жатқанда, Тернер корпустың штаб-пәтеріне барып, өзінің жоғары офицері Эдвин Алдерсонмен кеңесу үшін барды. Әдетте тыныш жүретін Алдерсон Тернермен 3-бригаданың рұқсатсыз кері шегінуі туралы өткір сөздермен алмасты, бұл кері шегіну бүкіл Ипр тұқымдасына қауіп төндірді. Тарихшы Джордж Кассардың пікірінше, егер Тернер Канадада танымал Бура соғысының батыры және саяси жағынан жақсы байланыста болмаған болса, Алдерсон оны сол жерде командирліктен босатар еді. Тернерді бригада командирі ретінде 1915 жылғы 12 тамызда Р. Г. Е. Лекки алмастырды. Оның дивизиялық командалық лауазымына көтерілуіне Алдерсон қарсы болды, ол оны қабілетсіз деп санады. Алайда жақсы байланыстағы Тернер Сэм Хьюздің де, басқа да канадалық саясаткерлердің де қолдауын алды, және Алдерсонның пікірі ескерілмеді. Алдерсон ащылықпен жазды: «Өкінішке орай, Тернер дивизияға басшылық етуге лайық емес деп санаймын және оның аты сер Джон Френчтің ұсынымында болған жоқ, бірақ канадалық саясаттың бізге бәрінен күшті болғаны сондықтан ол оны алды». Тернер 1915 жылғы маусым айындағы Корольдің туған күні құрметіне ванна орденінің серігі (CB) болып тағайындалды және 1915 жылғы қыркүйекте генерал-майор болып жоғарылатылды, содан кейін Францияға келгеннен кейін 2-дивизияға басшылық етті. Алайда дивизия 1916 жылғы сәуір айындағы Сент-Элуай шайқасында ауыр шығынға ұшырады, Тернер дивизиясымен байланысты жоғалтқанда және шатасқан шайқас алаңында олардың қайда екенін анық түсінбеді. Сонымен қатар, қате коммуникация салдарынан оның әскерлері өз артиллериясынан жойылды, неміс әскерлері жақында ғана аумақты қайтарып алғанда 1600 адам шығынға ұшырады. Британдық 2-армияның бас қолбасшысы, фронттың жалпы жауапкершілігін жүктеген генерал сэр Герберт Плумер 6-бригаданың командирі Тернердің бағыныштысы Хантли Кетченді дереу қызметтен босатуды талап етті, ал Тернер Кетчен қызметтен босатылса, ол өзі де отставкаға кететінін мәлімдегенде, Канада корпусының командирі Алдерсон Тернердің қызметтен босатылуын талап етті. Екі офицер де Сэм Хьюзтің жақтастары болды, ол бас қолбасшы сэр Дуглас Хейгке Тернер кетсе, Хейг енді канадалық қолдауға сене алмайтынын нақты айтты. Бұл Алдерсон корпустың басқаруын қолдануға және Джулиан Бингпен алмастыруға дипломатиялық келісімге әкелді, ал Тернер мен Кетчен өздерінің лауазымдарын сақтап қалды. Тернер 5 желтоқсан 1916 ж. әскери қызметтен босатылып, әкімшілік қызметке ауыстырылды, Ұлыбританиядағы канадалық күштердің командирі және Канада үкіметінің бас әскери кеңесшісі болды. Тернер 1917 жылғы маусым айындағы Корольдің туған күні құрметіне Святого Михаила және Святого Георгия орденінің рыцарь-командоры (KCMG) болып тағайындалды және 1917 жылғы 9 маусымда генерал-лейтенант болып жоғарылатылды. 1918 жылғы 18 мамырда ол Канаданың теңіз арты әскерлерінің Бас штабының бастығы болды. Сонымен қатар, ол француз үкіметінен Croix de Guerre avec Palme және Легион Почета ордендерімен, ал Ресейден – қылыштармен әшекейленген Ақ иттің орденімен марапатталды.