Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ирландияның мифтік қоныстанушылары
Mythical settlers of Ireland
Ортағасырлық ирланд мифологиясында Фир Болг (Фирболг және Фир Бхо́лг деп те жазылады) – Ирландияға қоныстанған төртінші топ. Олар Ирландияны тастап, Еуропаның әртүрлі жерлеріне кеткен Муинтир Немидтің ұрпақтары. Грекияға барғандары Фир Болг атымен белгілі болып, көп жылдар бойы адам қоныстанбағаннан кейін Ирландияға қайта оралды. Олар аралды біраз уақыт биледі, оны провинцияларға бөлді, бірақ соңынан басып келген Туатха Де́ Дананн тарапынан жеңіліске ұшырады.
In medieval Irish myth, the Fir Bolg (also spelt Firbolg and Fir Bholg) are the fourth group of people to settle in Ireland. They are descended from the Muintir Nemid, an earlier group who abandoned Ireland and went to different parts of Europe. Those who went to Greece became the Fir Bolg and eventually return to Ireland, after it had been uninhabited for many years. After ruling it for some time and dividing the island into provinces, they are overthrown by the invading Tuatha Dé Danann.
Талдау
Бүгінде көптеген ғалымдар Лебор Габаланы тарих емес, миф ретінде қарастырады. Ирландия тұрғындары (осы жағдайда Фир Болг) құлдықтан босап, "Уәде етілген жерге" ұзақ сапар жасау арқылы израильдіктерге теңестіріледі. Ал, жазыққан құдайлар (Туат Де) сиқыр күші бар адамдар тобы ретінде суреттеледі. Ертедегі әдебиеттерде "Фир Болг" атауы көбінесе "қап тасушылар" деп аударылады. Ирланд тіліндегі fir сөзі "адамдар" дегенді білдірсе, bolg/bolc сөзі "құрсақ, қап, дорба, үрлегіш" және т.б. мағыналарды білдіреді. Куно Мейер мен Р.А. Стюарт Макалистер бұл атау "Fir i mBolgaib" терминінен туындаған дейді, яғни "шалбар киюшілер", нақтырақ айтқанда "(көлемді) шалбардағы адамдар", бұл "төменгі топтарға" қатысты жеңілтеушілік сөз болуы мүмкін. Макалистердің пікірінше, Лебор Габала жазылған кезде бұл сөз қолданыстан шығып, авторлар оны түсіндіру үшін қаппен жүрген адамдар туралы әңгіме құрастырған. Сондай-ақ, бұл атау бастапқыда шайқастағы ашумен "ісінген" немесе "қабарысқан" адамдарды білдірген болуы мүмкін. Атау белгиялықтармен байланысты болуы және олармен туыс болуы да мүмкін. О'Рахиллидің теориясы тарихшылар мен археологтар тарапынан сыналып, қазір қабылданбайды. Джон Рис және Р.А. Стюарт Макалистер Фир Болгтың басқа кейіптегі фоморийлер (Фомоир) екенін ұсынады. Макалистердің атап көрсетуінше, Фир Болг – фоморийлердің шабуылына ұшырамаған жалғыз қоныс аударушылар тобы.
Today, most scholars regard the Lebor Gabála as myth rather than history. Ireland's inhabitants (in this case the Fir Bolg) are likened to the Israelites by escaping from slavery and making a great journey to a 'Promised Land'. The pagan gods (the Tuath Dé) are depicted as a group of people with powers of sorcery. The name Fir Bolg is usually translated in the early literature as "men of bags". The Irish word fir means "men" and the word bolg/bolc can mean a belly, bag, sack, bellows, and so forth. Kuno Meyer and R. A. Stewart Macalister argue that the name comes from the term Fir i mBolgaib, meaning "breeches wearers", literally "men in (baggy) breeches", which could be interpreted as a term of contempt for the "lower orders". Macalister suggests this expression had fallen out of use by the time the Lebor Gabála was written, and the writers tried to make sense of it by creating a story about men with bags. It has also been suggested that it originally meant men who were "bulging" or "swollen" with battle fury. The name may be based on, and cognate with, Belgae. O'Rahilly's theory has been challenged by historians and archaeologists, and is no longer accepted. John Rhys and R. A. Stewart Macalister suggest that the Fir Bolg are the Fomorians (Fomoire) under another guise. Macalister notes that the Fir Bolg are the only group of settlers who are not harried by the Fomorians.