Кіріспе
Herbert Edwin Huncke (9 қаңтар 1915 – 8 тамыз 1996) – американдық жазушы және ақын, 20 ғасырдағы Америкадағы бірнеше жаңа мәдени, әлеуметтік және эстетикалық қозғалыстардың белсенді қатысушысы. Ол Бит буынының мүшесі болды және осы терминді алғаш рет қолданған адам деп есептеледі.
Herbert Edwin Huncke (January 9, 1915 – August 8, 1996) was an American writer and poet, and an active participant in a number of emerging cultural, social and aesthetic movements of the 20th century in America. He was a member of the Beat Generation and is reputed to have coined the term.
Ерте өмір
Гринфилд (Массачусетс штатында) туып, Чикагода өскен Герберт Ханке көшеде алаяқтықпен айналысқан, мектептен шығып қалған және есірткіге тәуелді болған. Әкесі мен анасы ажырасқаннан кейін, жасөспірім шағында Чикагодан кетіп, Америка Құрама Штаттары бойынша пойыздармен саяхаттап, басқа сарандармен ортақ мүшкел мен ортақ тәжірибе арқылы байланыс орнатқан, сарандық өмір салған. Кейін Ханке отбасылық байланыстарын үзіп алғанына өкінгенмен, "Барлығына кінәлі" атты автобиографиясында ұзақ мерзімге түрмеге түсуінің бір себебі отбасының қолдауының болмауы екенін айтады.
Нью-Йорк қаласы мен Таймс-сквер
1939 жылы Ханке Нью-Йоркке автостоппен келді. Ол 103-ші көше мен Бродвейдің қиылысында түсірілді де, жүргізушіден 42-ші көшеге қалай жету керектігін сұрады. "Бродвейден түзу түсіп, 42-ші көшеге жетесіз", - деді ол. Әдетте әдемі киінетін Ханке жағасына бутоньер сатып алып, 42-ші көшеге бет алды. Келесі 10 жыл бойы Ханке 42-ші көшенің тұрақты тұрғыны болды және "42-ші көшенің мэрі" деп танылды. Осы кезде Ханке 42-ші көше мен Таймс-скверде көп кездесетін, онда ол түрлі адамдармен, соның ішінде әйел және еркек жынысты жезөкшелермен және теңізшілермен араласты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ханке АҚШ сауда флотында Оңтүстік Америка, Африка және Еуропа порттарына сапарлады. Нормандия жағалауына шабуылдан үш күн өткен соң ол десантқа түсті. Кемеде Ханке есірткіге тәуелділігімен күресіп, немесе кеме дәрігері берген морфин шприцтерімен оны бақылап ұстады. Нью-Йоркке оралғаннан кейін ол қайтадан 42-ші көшеге келді. Осындай бір сапардан кейін ол сол кездегі беймәлім Уильям С. Берроузбен кездесті, ол автоматтары мен морфин шприцтерінің қорабын сататын. Олардың алғашқы кездесуі жақсы болған жоқ: Берроуздың сыртқы келбеті мен мінез-құлқынан Ханке оның "жеңілген" (жасырын полицей немесе ФБР) екеніне күдіктенді. Берроуздың қауіпсіз екеніне көз жеткізгеннен кейін Ханке морфин сатып алды және Берроуздың өтініші бойынша бірден оған инъекция жасады. Кейін Берроуз өзінің алғашқы романында "Жанк" атты оқиғаны фантастикалық түрде суреттеді. Ханке сонымен қатар Уильямның заңды әйелі Джоан Адамс Воллмер Берроузбен жақын дос болып, онымен бірге амфетаминге құмар болды. 1940 жылдардың соңында ол Техасқа шақырылып, Берроуз фермасында марихуана өсірді. Онда ол жас Эйб Гринмен қайта танысты, ол да пойызға түсіп секіріп шығатын және кейіннен битниктердің алғашқы қатарындағы ақын ретінде танымал болды. Грин жас болса да, Ханке оны жиі "Ескі адал" деп атады. Ханке адалдықты бағалады және Эйб Грин Дэвид Каммерерді өлтіруге қолданылған қаруды жасыруға Люсьен Карр мен Джек Керуакқа "аса құнды көмек" көрсеткен деп есептеледі. 1940 жылдардың басында Ханке Альфред Кинсидің америкалық ер адамдардың жыныстық әдеттерін зерттеуге қатысты. Ол Кинсимен сұхбаттасып, оған басқа да есірткіге тәуелді достарын қатыстыруға көмектесті. Ханке Чикагода тұрған кезінен бері жарияланбаған жазушы болған және әдебиет пен музыкамен айналысатын адамдарға қызығушылық танытқан. Музыка әлемінде Ханке барлық джаз клубтарына барып, Билли Холидей, Чарли Паркер және Декстер Гордонмен (онымен бірге 42-ші көшеде ұсталған) араласты. Алғаш рет Ален Гинзберг, Керуак және Берроузбен кездескенде, олар жазуға қызығушылық танытты, бірақ ешқайсысының да еңбектері жарияланбаған еді. Олар 42-ші көшедегі өмір, қылмыстық орта, көше жаргоны және оның есірткіге қатысты тәжірибесі туралы оның әңгімелеріне әсерленді. Ханке Керуактың "Жолда" романында Эльмо Хассель кейіпінде бейнеленді. 1940 жылдардың соңында Аллен Гинзберг, Джек Мелоди және Вики Расселл Нью-Йорктің Куинс аймағында NYPD мотоцикл полицейін қашқысы келгенде машинаны аударып алғандықтан ұсталды. Ханке сол кезде Ален Гинзбергпен бірге тұрғандықтан бірге ұсталды. Герберт Ханке Нью-Йорк штатының түрмесінде бес жылға сотталды. "Біреу осы істі істеуі керек еді", - деді Ханке. Колумбия университетінің студенті Аллен Гинзберг алты айға психиатриялық ауруханаға жатқызылды, онда ол өзінің әйгілі "Ау" өлеңін жазды. Вики Расселлдің (сонымен қатар Персилла Армингер) әкесі көршілес штатта судья болып жұмыс істеді және оны түрмеден босатып алды. Джек Мелодидің анасы Бруклиндегі мафиямен байланыста болды және Кішкентай Джекке қарауды өз міндетіне алды. Герберт Ханке түрмеден шартты түрде босатылғаннан кейін Кішкентай Джек отбасы оны Манхэттеннің 23-ші көшесіне жақын орналасқан сәндік шыны компаниясында жұмысқа орналастырды. Аллен бастапқыда Аленнің психиатрының кеңесі бойынша босатылғаннан кейін Ханкемен кездесуден бас тартты.
Жазушылық мансап
Ханке өзінің табиғатынан әңгімеші, өмірге парадоксалды түрде шыншыл көзқараспен қараған ерекше тұлға еді. Кейін, «бит» буыны қалыптасқаннан кейін, биттердің мүшелері Хункке-нің күнделік жазбаларын («Хунке журналы») жариялауға ынталандырды, ол 1965 жылы Диана ДиПриманың Poet's Press басылымы арқылы шектеулі сәттілікке қол жеткізді. Хунке «бит» сөзін ақшасы және перспективасы жоқ адамды сипаттау үшін қолданды. «Мен тозығымнан битпін», - деді ол. Хунке осы тіркесті Джек Керуакпен әңгімелескенде айтқан, ол олардың буыны қалай есте қалатынымен қызығушылық танытқан. «Мен шаршадым», - деп жауап берді Хунке, яғни шаршап, тозығымнан битпін. Керуак бұл терминді бүкіл буынды сипаттау үшін пайдаланды. Кейінірек Джек Керуак «бит» сөзінің «мүбәрак» сөзінен шыққандығын, яғни жоғары бақытқа жетуді білдіредінін айтты. Алайда, бұл анықтама американдықтардың көптеген адамдарын ренжіткен және «бит» өмір салтын қорғау мақсатында айтылған деп есептеледі. Оның «Барлық кінәде менмін» атты автобиографиясы 1970-ші жылдардың басында социолог Майкл Агар Р’лен Дальбергтің Үшінші авенюдегі пәтерінде жазылды. Бұл жазбалардың транскрипциясын Стювесант орта мектебінің ағылшын тілі кафедрасының бірнеше оқытушылары, соның ішінде Фрэнк Маккорт өңдеді, ал олар қайтадан өңделіп, Реймонд Фойдің Hanuman Books (1987) және Paragon Press (1990) баспаларында жарияланды. 1991 жылы Герберт Хунке көркем өнерлер балының королі атанды. Ол Фей Рей патшайымымен бірге төрағалық етті. Хунке 1996 жылы 81 жасында қайтыс болды. Ол бірнеше жыл бойы Нью-Йорктегі D авенюіне жақын, Шығыс 7-ші көшедегі жертөледегі пәтерде тұрды, оның шығындары достарының қаржылық көмегімен қамтамасыз етілді. Өмірінің соңғы жылдарында ол «Челси» қонақүйінде тұрды, ондағы жалдау ақысын «The Grateful Dead» тобының Джерри Гарсия қаржылық тұрғыдан қолдады, Хунке оны ешқашан кездестірген жоқ.
Хунке фильмде
Хунке Бит буыны туралы бірнеше деректі фильмдерде пайда болды, оның ішінде Джанет Форманның "Бит буыны: Американ арманы", Ричард Лернер мен Льюис МакАдамстың "Керуакқа не болды?", Джон Антонеллидің "Керуак, фильм" және Ховард Брукнердің Уильям Берроуз туралы "Берроуз" деректі фильмінде. Ол сонымен қатар Джеймс Расин мен Джером Пойнтонның "Көрінуші қақпа" фильміндегі жалғыз актерлік рөлінде де ойнады.