Кіріспе

Швед бизнес-отбасы

Валленбергтер отбасы – банкирлер, өнеркәсіпшілер, саясаткерлер, бюрократтар және дипломаттар ретінде танымал швед отбасы. Олар Эрикссон, Электролюкс, АББ, SAS Group, SKF, AIK, Atlas Copco, Saab AB сияқты көптеген ірі швед өнеркәсіптік топтарында белсенділік көрсетеді. 1970 жылдары Валленбергтер отбасының кәсіпорындарында Швецияның өнеркәсіптік жұмыс күшінің 40% жұмыс істесе, Стокгольм қор нарығының жалпы құнының 40% оларға тиесілі болды. Валленбергтер отбасының ең танымал өкілі – дипломат Рауль Валленберг, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Венгрияның Будапешт қаласында Холокосттан еврейлерді құтқару үшін жұмыс істеді. 1944 жылдың шілдесінен желтоқсанына дейін ол қорғау паспортарын беріп, еврейлерді баптады, нәтижесінде ондаған мың еврейдің өмірі сақталды. Олардың негізгі компаниясы – Investor AB, оның нарықтық капитализациясы шамамен 60 миллиард долларды құрайды. Сондай-ақ, отбасы Валленбергтер қоры арқылы, әсіресе Кнут және Элис Валленбергтер қоры арқылы қайырымдылық қызметімен белсенді айналысады.

Тарих

Валленбергтер отбасының ең ерте кездегі мүшесі Пер Ханссон (1670–1741) болды, ол 1692 жылы Керстин Якобсдоттер Шутқа (1671–1752) үйленді. Олардың ұлы Якоб Перссон Уоллберг (1699–1758) екі рет үйленген. Бірінші некеден туған балалары өздерін Уоллберг, екінші некеден туғандары Валленберг деп атады. Якоб Перссон Уоллберг – 1856 жылы қазіргі Скандинавиялық Энскильда Банкінің алдыңғысы – Стокгольм Энскильда Банкін құрған Андре Оскар Уолленбергтің арғы атасы. Төртінші буын Валленбергтер 1953 жылы отбасылық бизнеске қосылды, оның ішінде мұрагер Марк Валленберг, Маркус Валленбергтің (үлкен) үлкен ұлы, ол 1953 жылы Стокгольм Энскильда Банкінің бас директордың орынбасары болды, ал 1958 жылы бас директор лауазымын алды. Якоб Валленберг пен оның кіші інісі Маркус Валленберг (кіші) арасындағы билік күресінен кейін 1969 жылы Якоб Валленберг директорлар кеңесінен кетті. Отставка банк директорлар кеңесінде Маркус Валленбергтің кіші ұлы Питер Валленбергке (үлкен) орын ашты. Маркус Валленберг (кіші) 1971 жылы Стокгольм Энскильда Банкі мен оның бәсекелесі Скандинависка Банкеннің бірігу туралы келісімді қолға алды. Көп ұзамай Марк Валленбергтің өзіне қол жұмсауы туралы қайғылы оқиға орын алды, байқаушылар бұл әрекеттің себебі Марк Валленбергтің Скандинавияның банк гиганты Скандинависка Энскильда Банкін басқаруға өзін лайықсыз сезінуі болуы мүмкін екенін айтты. Бірігу 1972 жылы жүзеге асты. Маркус Валленберг (кіші) және кіші ұлы Питер Валленберг (үлкен) өздерінің қызығушылықтарын отбасылық инвестициялық компаниялар – Investor және Providentia-ға бағыттады. Investor енді отбасының жаңа бас бизнесіне айналды және Маркус Валленбергтің (кіші) басшылығымен өзінің бақылауындағы өнеркәсіптік компаниялардың көпшілігінің қайта құрылымдалуын белсенді түрде ілгерілетуді бастады, басқарма мүшелерін ауыстырды және жас бас директорларды және басқа да басшыларды тағайындады. 1982 жылы Маркус Валленберг (кіші) қайтыс болғаннан кейін оны Питер Валленберг (үлкен) басқарды. Көптеген сырттан қараушылар үшін басшылықтың ауысуы отбасының швед банктік және өнеркәсіптік секторларында 100 жылдан астам уақыттан бері басымдықты ұстауының соңғы сәтін білдірді. Дегенмен Питер Валленберг (үлкен) бұл қиындыққа жеңіп, Investor компаниясы мен Швеция өнеркәсібін жаңа дәуірге бастап әкелді. 1990 жылы отбасының Швецияның жалпы ұлттық өнімінің үштен бір бөлігін жанама түрде бақылайтыны анықталды. Питер Валленберг (үлкен) 1997 жылы Investor компаниясының басшылығынан кетіп қалды. 2006 жылы Wallenberg сферасын бесінші буын иеленді. Маркус Валленберг, Марк Валленбергтің ұлы, Якоб Валленберг және Питер Валленберг (кіші) екеуі де Питер Валленбергтің (үлкен) ұлдары.

Қазіргі заманғы бизнес

Валленбергтер жұртшылықта өте қарапайым, байлықтарын әдейі көрсетуден жаңылған. Отбасының ұраны "Esse, non Videri" (латынша "Болу, көрінбеу"). Валленбергтердің бизнес империясы көбінесе "Валленберг аймағы" деп аталады, бұл аймақ – олардың инвестициялық компаниясы Investor AB немесе қорды басқару компаниясы Foundation Asset Management (FAM) бақылау үлесіне ие компаниялардың ірі тобы.