Кіріспе

Қытай ақыны, каллиграф (1883–1971)

Шэнь Инмо (沈尹默, 1883 жылдың 1 маусымы – 1971) – қытай ақыны және каллиграфы.

Алғашқы жылдар

Ол Шанси провинциясының Ханянг аймағында дүниеге келген. Атын Жапонияның Киото қаласында шығарды. Жаңа үлгіде жазғандардың алғашқыларының бірі болды және өлеңдерін "Жаңа жастар" және "Шинчао" (新潮, Ренессанс) сияқты мерзімді басылымдарда жариялады. Оны танымал еткен екі туындысы – "Сансян" (三弦) және "Цюминг Цзи" (秋明集). "Сансян" (1918) – жаңа үлгіде жазылған алғашқы өлеңдердің бірі. Ол классикалық үлгіде де өлеңдер жазды. Өлеңдерінде классикалық поэзиядағыдай ұйқас пен әліпбиді қолданды. Бірнеше университетте профессор болып жұмыс істеді, кейін Бейпинг университетінің президенті болды. Суретте: 1929 жылғы Жаңа жылдық кеш, Жоу Зуореннің студиясы. Шен Инмо – сол жақта екінші, досы Чжан Фэнджу – сол жақта бірінші. 1932 жылы үкімет саясатына наразылық білдіріп, қызметінен кетіп, Шанхайға көшті. Сол кезден бастап Шен жазу және каллиграфия арқылы күнкөріс істеді, үкіметтегі кейбір номиналды лауазымдарды ғана қабылдады. Жапон басқындығы күшейгенде, 1939 жылы Чунцинге, 1940 жылы Чэндуға барып, қайта Чунцинге оралды. Оның каллиграфия туралы алғашқы мақаласы "Бес сөзді қылқаламмен жазу техникасы" (执笔五字法) 1943 жылы жарық көрді. Онда бес сөздік және төрт сөздік қылқаламмен жазу әдістері түсіндірілді. Жапония жеңілгеннен кейін Шанхайға оралып, кәсіби каллиграф және ақын ретінде жұмысын жалғастырды. Шен Инмо 1947 жылдың 10 қазанында ұзақ жылдар бойы бірге болған серігі Чубоокуанға (褚保权) үйленді. Жұбайлар тойларын өткізу үшін Ханчжоуға сапар шекті. Ол да шебер каллиграф болған.

Поэзия үлгісі - Сансян (三弦)

Бұл қысқа өлең жарқын ойлар, дыбыстар мен сезімдерді оятады. Онда әуен мен ұйқас жоқ, барлығы тілдегідей қарапайым. Дегенмен, бұл күмәнсіз өлең. Жаңа үлгінің көрнекті мысалы.

1949 жылдан кейін

Халық Республикасы құрылғаннан кейін ол бірқатар ресми және жартылай ресми лауазымдарды атқарды. Олардың ішінде Орталық мәдениет бюросының орынбасары 中央文史馆副馆长 (Чжоу Энлай тағайындаған), Шанхай қалалық халық кеңесінің мүшесі 上海市人委委员, Халық Конгресінің мүшесі (ұлттық) және Халықтың кеңесші комитетінің мүшесі 全国人大代表和政协委员. Сондай-ақ, мәдени және каллиграфиялық ұйымдарда көптеген жартылай ресми лауазымдар болды. Ол жеке Шанхай қытай каллиграфиясы және мөрлерді зерттеу институтын (上海市中国书法篆刻研究会) құрды. 1950 жылдардың басында оның өлеңдері «Гуанмин күнделігі», «Вэньхуэй Бао» және «Цзефанг күнделігі» газеттерінің әдебиеттік қосымшаларында жиі жарияланды. Ол 1966 жылғы Мәдени революцияға дейін оннан астам жыл бойы көптеген мақалалар, өлеңдер мен каллиграфия туындыларын жариялады. 1959 жылы Халық Республикасының 10 жылдығына арналған шарада 115 өлеңін ұсынды. 1964 жылдың қыркүйегінде Шанхай қаласынан Ұлттық Халық Конгресінің өкілі болып сайланды. Ол ең алдымен каллиграф ретінде танымал. Шен Инмоның каллиграфиялық стилі мен техникасы Сунь әулетінің шеберлеріне дейін жетеді. Көптеген суретшілер тек Цинь дәуірін ғана қайталап сала алады, ал Минь дәуіріне жететіндердің саны аз. Бұл бағаны Чжэцзян өнер академиясының профессоры Лу Лувэй берген. Ол зерттеу институтының директоры болды және каллиграфия тарихы бойынша көптеген зерттеулер жариялады, бұл ретте өзінің жеке тәжірибесі мен техникалық біліміне сүйенді. Мәдени революция кезінде (1966–76) 80-ге жуық жасқа келген Шен Қызыл гвардияшылардың азаптауына ұшырады. Олар коммунистік емес өнер мен мәдениеттің барлық түрлеріне қарсы болды және Шенді «контрреволюционер» деп жариялады. Ол өзінің барлық жеке жазбаларын, ескі каллиграфия мен қолжазбалар жинағын жойды. Бірақ оларға осының өзі жеткіліксіз болды. Ол өзін кінәлі деп мойындап, сынға алған хаттар жазып, үйінің қабырғасына іліп қойды. Оның каллиграфиясын іздегендер бұл хаттарды қуана алды. Соңында, 87 жасында ол көптеген зорлық-зомбылықтың салдарынан қайтыс болды, өшпес мұра қалдырды.