Кіріспе
Джон Ф. Кеннединің қанына құныққан оқиғаға байланысты аудиожазба
1963 жылғы 22 қарашада Джон Ф. Кеннединің қанына құныққан оқиғаның артында құлақтандырғандар тобы болған деген қорытындыға келген Құрбандықтар жөніндегі палаталық комиссиясы (HSCA) бұл жазбаны маңызды дәлел ретінде қарастырды. Мотоциклде жүрген полиция қызметкерінің радио микрофонының ашық қалған күйдегі Dictabelt жазбасы, Dictaphone үлгісіндегі диктафонмен жасалған. Бұл диктафон дыбысты жұқа винил пластик белдемеге басылған ойыстарға жазады. HSCA-ның 1978 жылғы қорытындысынан кейін, осы дәлелге сүйене отырып, Ли Харви Освальдтің жалғыз әрекет етпегені және Кеннедидің қанына құныққан оқиғасы құлақтандырғандар тобының нәтижесі болғаны туралы "жоғары ықтималдық" бар екені анықталды. Жазба Дәллас полициясының 1-арнасынан жасалған, ол күнделікті полиция радио байланысын жүргізді; 2-арна президенттік кортеж сияқты ерекше оқиғаларға арналған. Жазбаның ашық микрофон бөлігі 5,5 минутқа созылады және жергілікті уақыт бойынша сағат 12:29-да, қанына құныққан оқиғадан бір минут бұрын басталады. Полиция радио диспетчері уақыт белгілерін ауызша мезгіл-мезгіл қосып, оларды жазбада естуге болады.
Құрмыстар жөніндегі палаталық арнайы комитет
1978 жылдың желтоқсанында Ұлттық қауіпсіздік жөніндегі палаталық комиссиясы (HSCA) өзінің соңғы есебінің жобасын дайындады, онда Ли Харви Освальдтың кісі өлтіруде жалғыз әрекет еткені туралы қорытынды жасалды. Алайда, «Диктабелт» таспасынан алынған мәліметтер қолжеткілі болғаннан кейін, HSCA өз қорытындысын тез арада өзгертіп, естілген төрт оқтың үшіншісін екінші атушы атқан деп мәлімдеді. 1980 жылдың 5 қаңтарында журналист Эрл Голцпен сұхбаттасқан HSCA бас кеңесшісі Г. Роберт Блейки кейінірек: «Акустикалық сараптама қателік жасалғанын көрсетсе, менің ойымша, бұл [көп атушы туралы теорияны] тоқтатар еді» деді. Ғылыми дәлелдерге және HSCA қорытындыларына қатысты күшті сынға қарамастан, «Диктабелт» таспасы және екінші атушы болу мүмкіндігі туралы болжамдар жалғасты. Тергеушілер «импульстік үлгілерді» (күдікті оқтар мен оларға байланысты эхо) «Диктабелт» таспасындағы мәліметтермен 1978 жылы Техас мектеп кітапханасының алтыншы қабатынан және президенттік кортеждің бағытындағы шөптік төбедегі қоршаудан Дили Плазада атылған Каркано мылтығының сынақ жазбаларымен салыстырды. Осы негізде, Bolt, Beranek and Newman (BBN) компаниясының акустикалық сарапшылары 1, 2 және 4 импульстік үлгілердің кітапханадан атылған оқтар екенін, ал 3 импульстік үлгінің шөптік төбеден атылған оқ болу ықтималдығы 50% құрайды деген қорытындыға келді. Акустикалық сарапшылар Марк Вайс және Эрнест Ашкенаси Куинс колледжінің BBN деректерін қарап шығып, «95% немесе одан да жоғары ықтималдықпен шөптік төбеден оқ атылған» деген қорытындыға келді. BBN докторы Джеймс Баргер HSCA-ға куәлік беріп, Даллас полициясының жазбаларындағы импульстік үлгілердің статистикалық талдауы ашық микрофоны бар мотоциклдің президенттік кортеж алғашқы оқ атылған кезде шамамен «120-ден 138 футқа дейін» артта болғанын көрсеткенін мәлімдеді. HSCA Вайс-тен ашық микрофоны бар мотоциклдің орналасуы туралы сұрағанда: «Сіз оны талдау қорытындысының маңызды бөлігі деп санайсыз ба?» деген сұраққа Вайс: «Бұл оның маңызды бөлігі, өйткені егер сіз мотоциклді [оқ дыбысын] алған жердің бастапқы нүктесіне» қоймасаңыз және оны осы жазбадағы жылдамдықпен жылжытпасаңыз, полиция таспасындағы байқалған импульстермен жақсы салыстыратын нақты үлгі алмайсыз» деп жауап берді. Кортеждің әуесқойлық түсірілімдерін пайдаланып, HSCA жазбаның полиция офицері H. B. McLain-нің мотоциклінен алынғанын қорытындылады, ол кейіннен комиссия алдында микрофонының әдетте ашық күйде тұратынын айтты. Маклейн куәлігін бергенге дейін жазбаны естімеген, және оны естігеннен кейін жазбаның өзінің мотоциклінен алынғанын қатаң түрде жоққа шығарды. Ол жазбадағы басқа да дыбыстар оның қозғалыстарына сәйкес келмейтінін айтты. «Диктабелт» таспасындағы сиреналар естілген кезде, олардың дыбысы жоғалып, төмендеді (яғни Допплер эффектісі) және дыбыс көлемі өзгерді, олар өтіп бара жатқандай сезім тудырды. Сонымен қатар, Маклейн қозғалтқыш дыбысының үш дөңгелекті мотоциклге тән екенін, ол басқарған екі дөңгелекті мотоциклге емес екенін айтты. «Екі дыбыстың арасында ешқандай ұқсастық жоқ», - деді ол. Басқа да дыбыстық қарама-қайшылықтар бар. «Диктабелт» таспасында Даллас қаласының Бас көшесі мен Дили Плазасындағы көптеген көрермендердің тудырған шуы естілмейді (кортежден кем дегенде он 2-арналы хабарламаларда көрермендердің шуы естіледі). Кісі өлтірілгеннен кейін шамамен бір минуттан кейін әуен сыңғырлап жатқанын естиді. Жазбада оқ атылған дыбыс естілген жоқ. HSCA-ның екінші атушы туралы жалғыз дәлелі – «Диктабелт» таспасынан алынған дыбыс жазбасы еді. HSCA мүшелерінің он екісінің төртеуі акустикалық нәтижелерге негізделген сөз байласу туралы комиссияның қорытындысына келіспеді, ал бесіншісі акустикалық дәлелдерді одан әрі зерттеу «қажет» деп ойлады. Комиссия мүшелерінің арасында Конгрессмендер Сэмюэл Л. Девин, Роберт В. Эдгар және Гарольд С. Сойер болды. Егер ол Әділет министрлігінде болса, комиссия есебін қалай жүргізетінін сұрағанда, Сойер: «Мен оны айналмалы файлға жіберер едім» деп жауап берді.
Сын
Ричард Э. Спраг, салдаудың фототүрлері бойынша сарапшы және HSCA-ның кеңесшісі, HSCA негізделген әуесқой түсірілімде президенттік лимузиннің арт жағындағы және H. B. Маклейннің мотоциклі арасында мотоцикл болмағанын, ал басқа түсірілімдерде Маклейннің мотоциклі бірінші оқ атылған кезде президенттік лимузиннен 250 фут қашықтықта болғанын, 120-ден 138 фут емес екенін көрсетті. Сонымен қатар, нысана аумағына жақын жерде мотоцикл де болған жоқ. 1979 жылғы шілде айында шыққан "Gallery" журналында Диктабельт жазбасы, дәл Cereal қораптарының арт жағындағыдай, ламинатталған картоннан жасалған жазба түрінде жарияланды. Салдауды зерттеуші Стив Барбер осы жазбаны бірнеше рет тыңдап, HSCA оқ атылған деп қорытынды жасаған жерде "Қылмыстық тергеушілер мен басқа тергеушілер келгенше, барлығын қауіпсіз ұстап тұрыңыз" деген сөздерді естіді. ФБР-дің техникалық қызметтер бөлімі акустикалық деректерді зерттеп, 1980 жылдың 1 желтоқсанында (19 қараша 1980 жылы күнді көрсетіп) есеп дайындады. ФБР есебінде HSCA жазбада оқ атылғанын дәлелдей алмағаны және жазба Дили Плазада жасалғанын дәлелдей алмағаны айтылды. Шындығында, бұрынғы тергеушілердің әдістерін пайдалана отырып, ФБР 1979 жылы Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласында тіркелген оқ дыбысын, шөптік төбеден атылған деп есептелген дыбыспен салыстырды, бұл алғашқы тергеу әдістерінің дұрыс еместігін көрсетеді.
Ұлттық ғылым академиясы
ФБР акустикалық дәлелдердің дұрыстығын даулағаннан кейін, Әділет министрлігі Ұлттық ғылым академиясының, Конгресс жарғысының 36-тауысымен жұмыс істейтін ұйымның сараптамасын тапсырыс берді. 1982 жылдың 14 мамырында Гарвард университетінің профессоры Норман Рамзи төрағалық еткен сарапшылар тобы зерттеулерінің нәтижелерін жариялады. Ұлттық ғылым академиясының тобы бірауыздан мына қорытындыға келді:
«Акустикалық талдаулар шөпті дөңгелектен оқ атылғанын көрсетпейді, және әсіресе мұндай оқтың 95% ықтималдығы туралы талапқа акустикалық негіз жоқ. Президентке оқ тигеннен кейін және кортежді ауруханаға баруға бағыттап жібергеннен кейін шамамен бір минуттан кейін ғана оқ атылған дыбыстық импульстер тіркелді. Сондықтан, акустикалық деректер екінші оқ атушы болды деген тұжырымды қолдамайды». Рамзидің сөзіне сүйенсек, Dictabelt-тегі шулар «көбінесе статикалық» болған. ХСКК-ның төрағасы болған АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі Луис Стоукс бұл есептің «біздің қорытындыларымызға қатысты жаңа және маңызды сұрақтар тудыратынын және оларды шешу қажеттігін» айтты. Audograph жазбасы бастапқыда 2-канал радиосынан жасалған. 2-каналдағы оқиға болғаннан шамамен бір минут өткен соң естілетін сөз тіркесі, контекстке сәйкес, сол уақытта болғандай көрінеді. Сондықтан, бізге оқ атылған дыбыстар оқ тигеннен бір минуттан кейін естілген сияқты. Ұлттық ғылым академиясының есебін оқығаннан кейін, біз Ұлттық ғылым академиясы комитеті жасаған және бізге берген Audograph жазбасын қысқаша талдадық. Біз бұл жазбада адамдар оқ тигенге реакция жасайтын уақытта пайда болатын кейбір түсініксіз ерекшеліктерді таптық. Сондықтан, біз сол жазбадағы оқиғалардың уақыттық синхронизациясына күмәнданамыз, сондықтан Барбердің гипотезасының дәлелденгеніне де күмәнданамыз. Ұлттық ғылым академиясы комитеті біздің бастапқы қорытындыларымызды растайтын бірнеше дәлелдерді қарастырмады, сондықтан біз әлі де Құрбандықтар жөніндегі палаталық комиссияның қорытындысымен келісеміз. 2001 жылдың наурыз айында жарияланған талдауда доктор Дональд Б. Томас басқа радиохабар тарату синхронизациясын қолданып, Ұлттық ғылым академиясы тобының қателік жасағанын мәлімдеді. Томас қорытындысы, ХСКК қорытындысына өте ұқсас, оқ атылған импульстердің 96,3% сенімділікпен нақты екенін көрсетті. Томас 2001 жылдың қараша, қыркүйек және 2002 жылдың қараша айларында қосымша мәліметтер мен қолдау ұсынды. Томас зерттеуіне қатысты Г. Роберт Блейки: «Бұл біз жасағанның бәрін адал және мұқият ғылыми тұрғыдан қарастыру, барлық қажетті статистикалық тексерулермен» деді. 2005 жылы Томас қорытындысы сол журналда жоққа шығарылды. Ральф Линскер және Ұлттық ғылым академиясы тобының бірнеше мүшелері (Ричард Гарвин, Герман Чернофф, Пол Хоровиц және Рамзи) жазбалардың уақытын қайта талдап, Science & Justice журналындағы мақалада Ұлттық ғылым академиясының бұрынғы қорытындысын растады, яғни күдікті оқ атылған дыбыстар оқ тигеннен шамамен бір минуттан кейін жазылған.
The acoustic analyses do not demonstrate that there was a grassy knoll shot, and in particular there is no acoustic basis for the claim of 95% probability of such a shot. The acoustic impulses attributed to gunshots were recorded about one minute after the President had been shot and the motorcade had been instructed to go to the hospital. Therefore, reliable acoustic data do not support a conclusion that there was a second gunman." According to Ramsey, noises on the Dictabelt were "probably static". Louis Stokes, a member of the United States House of Representatives who chaired the HSCA, commented that the report "raised new and serious questions about our conclusions that need to be resolved." The Audograph recording was originally made from the channel 2 radio. The common phrase is heard on channel 2 about a minute after the assassination would appear, from the context, to have taken place. Therefore, it would seem . that the sounds that we connected with gunfire were made about a minute after the assassination shots were fired. Upon reading the NAS report, we did a brief analysis of the Audograph dub that was made by the NAS Committee and loaned to us by them. We found some enigmatic features of this recording that occur at about the time that individuals react to the assassination. Therefore, we have doubt about the time synchronization of events on that recording, and so we doubt that the Barber hypothesis is proven. The NAS Committee did not examine the several items of evidence that corroborated our original findings, so that we still agree with the House Select Committee on Assassinations conclusion that our findings were corroborated</blockquote>
An analysis published in the March 2001 issue of Science & Justice by Dr. Donald B. Thomas used a different radio transmission synchronization to put forth the claim that the National Academy of Sciences panel was in error. Thomas' conclusion, very similar to the HSCA conclusion, was that the gunshot impulses were real to a 96.3% certainty. Thomas presented additional details and support in the November 2001 and September and November 2002 issues. Commenting on Thomas's study, G. Robert Blakey said: "This is an honest, careful scientific examination of everything we did, with all the appropriate statistical checks." In 2005, Thomas' conclusions were rebutted in the same journal. Ralph Linsker and several members of the original NAS team, (Richard Garwin, Herman Chernoff, Paul Horowitz, and Ramsey) reanalyzed the timings of the recordings and reaffirmed in an article in Science & Justice the earlier conclusion of the NAS report that the alleged shot sounds were recorded approximately one minute after the assassination.
Қосымша талдау
АҚШ Әділет министрлігі HSCA есебін және Ұлттық ғылым академиясының дыбыстық дәлелдерді зерттеуін қарастырды. 1988 жылдың 28 наурызында Сот комитетіне есеп беріп, HSCA-ның құпияласу мүмкіндігі туралы қорытындысын сынады. 2003 жылы Майкл О'Делл деген тәуелсіз зерттеуші Ұлттық академия мен доктор Томас екеуінің де дұрыс емес уақыт кестесін қолданғанын мәлімдеді, себебі олар Диктабельт үздіксіз жұмыс істейді деп есептеген. Түзетілгенде, импульстардың тіпті Томас ұсынған балама синхронизациямен де нақты оқтар болу үшін тым кеш екені анықталды. Ол 95% немесе одан да жоғары ықтималдықпен оқтың шөптік төбеден атылғаны туралы мәлімдеме логикалық тұрғыдан дұрыс емес екенін көрсетті. Бұл кездейсоқ шуда 5% мүмкіндік болатын және басқа да ықтимал себептер ескерілмеген. 2003 жылдың қараша айында Court TV телеарнасы төлеген талдау нәтижесінде, аталған оқ импульстары Дили Плазасында тіркелген оқ дыбыстарынан гөрі кездейсоқ шуға жақын екені анықталды. 2003 жылдың желтоқсанында Томас, Court TV-нің 2003 жылғы қарашадағы талдауында қателер бар екенін мәлімдеді. 2005 жылы бес акустикалық сарапшы (Линскер, Гарвин, Чернофф, Хоровиц және Рамси) дыбыстық жазбаларды қайта зерттеп, Томас жасаған бірнеше қателерді анықтады. 2013 жылы профессор Ларри Дж. Сабато, Ph.D., Диктабельт жазбасын зерттеу үшін заманауи талдау әдістерін қолданды. Есепте жазбада қастандыққа қатысты ешқандай дыбыс жоқ екені және ол құпияласуды дәлелдеу не жоққа шығару үшін «күмәнді пайдалы» болады деген қорытынды жасалды. Сонымен қатар, HSCA мәліметтері бойынша, Дили Плазасында оқ атылған кезде болған куәгерлердің шамамен 90% үш немесе одан аз оқ естігенін хабарласа, ал «178 куәгердің тек төртеуі ғана оқтың бірнеше бағыттан келгенін айтқан».
Цифрлық қалпына келтіру
2003 жылы ABC News телеарнасы «Питер Дженнингс баяндайды: Кеннедиге жасалған қастандық: Құпиядан тыс» атты бағдарламасындағы тергеу нәтижелерін көрсетті. Дейл К. Майерстің компьютерлік схемалары мен қайта жаңартуларына сүйене отырып, Диктабельттегі дыбыс жазбалары Дили Плазасынан түспегені және Даллас полициясының офицері Х.Б. Маклейн қастандық кезінде Дили Плазасына әлі кірмегені туралы мәлімдемесінің дұрыс екеніне қорытынды жасалды. 2005 жылғы наурыз айындағы Reader's Digest журналында Карл Хабер мен Виталий Фадеевке Ұлттық мұрағаттан Лесли Вафеннің Диктабельт 10-ды цифрлық түрде қалпына келтіру жұмысы тапсырылғаны хабарланды. Олардың әдісі ескі дыбыс жазбаларының микроскоптық контурларын картаға түсіру үшін сенсорларды пайдаланудан тұрды, оларды инемен ойнату қажеттілігі болмады, бұл дыбысты одан әрі нашарлатуы мүмкін еді. Диктабельт 10 көп рет ойналғаннан кейін тозығып, дұрыс сақталмағандықтан жарылып кеткен. Жасанды интеллект саласындағы жетістіктердің арқасында ескі аналогтық дыбысты дыбыс көзін бөліп, цифрлық түрде қалпына келтіру мүмкін болды. Машиналық оқыту техникалары, мысалы, конволюциялық нейрондық желілер, қылмыс орнындағы аудио жазбалардағы оқ атысының дыбысы негізінде қарудың түрлерін анықтай алады.
Мүмкін шығу тегі
Кәсіби талдаулар жауап бермеген сұрақ – егер офицер Х. Б. Маклейн болмаса, Диктабельдте жазылған дыбыстарды кімнің ашық микрофоны жазған? 1963 жылдың қараша айында Даллас полициясының диспетчерлік бөлімінің бастығы, кейін Даллас округінің шерифі болған Джим Боулз, бұл дыбыс президент Кеннедидің автокөлігінің бастапқы бағыты болған Даллас сауда орталығындағы үш дөңгелекті мотоциклдегі бір офицердің микрофонынан түскенін айтады. Ол Паркленд ауруханасына соққан сол тас жол бойында болған, сондықтан сирена дауысы естілген. Маклейн болса, бұл дыбыстың сауда орталығының жанындағы үш дөңгелекті мотоциклдегі, сыбызғы тартып жүретін басқа офицердің микрофонынан келгенін есептейді. Автор Винсент Буглиозимен сұхбаттасқанда, офицер микрофонының ашық қалғанын мойындады (бірнеше минут бойы ешқандай хабар алмағанын есіне алмайды), ал кейін автокөлікті Парклендке сүйемелдеген кезде жабылып қалғанын айтты.