Джозеф МакГрат: Ирланд саяхатшы және кәсіпкер (1888-1966)

Кіріспе

Ирландиялық саясаткер және кәсіпкер (1888–1966)

Джозеф Макграт (12 тамыз 1888 – 26 наурыз 1966) – ирландиялық саясаткер және кәсіпкер. Ол «Синн Фэйн» партиясының және кейін «Куманн на нГаедхель» партиясының Тәуелсіз депутат (TD) ретінде түрлі сайлау округтерінен сайланды: Дублин Сент-Джеймс (1918–1921), Дублин Солтүстік-Батыс (1921–1923) және Майо Солтүстік (1923–1924) округтерінен. Ол кең ауқымды бизнес мүдделерін дамытты.

Саяси мансап

Макграт 1888 жылы Дублинде дүниеге келген. 1916 жылы ол ағасы Джорджбен бірге Дублиннің Доусон көшесіндегі «Крейг Гардинер және компания» атты бухгалтерлік фирмада жұмыс істеді. Ол Майкл Коллинзбен бірге жұмыс істеді, ол жартылай штатты қызметкер болған және екеуі достық қарым-қатынас орнатты. Бос уақытында Макграт «Еріктілерге көмек қорының» хатшысы қызметін атқарды. Көп ұзамай ол Ирландия республикалық бауырластығына қосылды. 1916 жылғы Пасха көтерілісінде ол Марроубоун-Лейн көшесінде шайқасты. Макграт көтерілістен кейін тұтқындалып, Англиядағы Вормвуд Скрабс және Брикстон түрмелеріне қамалды. 1918 жылғы жалпы сайлауда ол Дублин Сент-Джеймс сайлау округінен «Синн Фейн» партиясынан депутат болып сайланды, кейін Бірінші Дайлға қатысты. Ол сондай-ақ Ирландия Республикасының партизандық армиясы – Ирландия республикалық армиясының мүшесі болды және Ирландияның тәуелсіздік соғысы (1919–1921) кезінде көптеген банк тонауларын ұйымдастырды, олардың табысының бір бөлігі өзі мен әріптес сарбаздарына сыйлық ретінде қалды. Осы кезеңде ол қысқа мерзімге Балликинлар тұтқындық лагерінде болды. Ол әскери форма киіп, рұхсат алған әскерилермен бірге қақпадан шығып кетіп, қашып құтылды. Бірақ, кейін қайта ұсталды және Белфаст түрмесінде уақыт өткізді. 1921 жылдың қазан айында Макграт Майкл Коллинстің жеке штабының мүшесі ретінде Ирландия келісімі делегациясымен Лондонға сапар шекті. 1922 жылдың қаңтарында Ирландияның Уақытша үкіметі құрылғанда Макграт Еңбек министрі болып тағайындалды. 1922–1923 жылдардағы Ирландия азаматтық соғысында ол келісімді қолдады және Лиам Тобиннің орнына барлау директоры болып тағайындалды. Қызыл сиямен жазылған қатаң хатта Макграт Коллинстің соңғы, қасіретті сапарынан Коркқа бармауын ескертті. Макграт және «Cumann na nGaedheal» партиясынан отставкаға кеткен тағы сегіз депутат Дайлдегі мандаттарынан бас тартып, жаңа саяси партия – Ұлттық партияны құрды. Алайда, жаңа партия бұрынғы мандаттары үшін өткен қосымша сайлауға қатыспады. Оның орнына «Cumann na nGaedheal» жеті мандатты жеңіп алды, ал «Синн Фейн» қалған екеуінде жеңіске жетті.

McGrath was born in Dublin in 1888. By 1916 he was working with his brother George at Craig Gardiner & Co., a firm of accountants in Dawson Street, Dublin. He worked with Michael Collins, a part time fellow clerk and the two struck up a friendship. In his spare time McGrath worked as secretary for the Volunteer Dependents' Fund. He soon joined the Irish Republican Brotherhood. He fought in Marrowbone Lane in the 1916 Easter Rising. McGrath was arrested after the rising, and jailed in Wormwood Scrubs and Brixton prisons in England. In the 1918 general election, he was elected as Sinn Féin TD for the Dublin St James's constituency, later sitting in the First Dáil. He was also a member of the Irish Republican Army, the guerrilla army of the Irish Republic, and successfully organised many bank robberies during the Irish war of Independence (1919–1921), where a small percentage of the proceeds was retained as a reward by him and his fellow soldiers. During this time he was interred briefly at Ballykinlar Internment Camp. He escaped by dressing in army uniform and walking out of the gate with soldiers going on leave. He was eventually recaptured and spent time in jail in Belfast. In October 1921 McGrath travelled with the Irish Treaty delegation to London as one of Michael Collins' personal staff. When the Provisional Government of Ireland was set up in January 1922, McGrath was appointed as Minister for Labour. In the Irish Civil War of 1922–1923, he took the pro treaty side and was made Director of Intelligence, replacing Liam Tobin. In a strongly worded letter, written in red ink, McGrath warned Collins not to take his last, ill fated trip to Cork. McGrath and eight other TDs who had resigned from Cumann na nGaedheal then resigned their seats in the Dáil and formed a new political party, the National Party. However, the new party did not contest the subsequent by elections for their old seats. Instead, Cumann na nGaedheal won seven of the seats and Sinn Féin won the other two.

Ноэль Лемас өлтірілуіне қатысы бар деген айып

1927 жылы Макграт ақын Сирил Бретхертонның «Нағыз Ирландия» кітабын жариялағандарға қарсы қылмысты жала жабу ісін қозғады. Кітапта Макграт 1923 жылғы маусымда азамат соғысы кезінде Ноэль Лемасстың (Шон Лемасстың інісі) ұрлануына және өлтірілуіне, сондай-ақ одан кейін оқиғаны жасыруға кінәлі деп айтылған. Макграт сотта жеңіске жетті. 1930 жылдары Макграт пен Шон Лемас татуласып, жиі покер ойнайтын болды. 1986 жылы Кэбинтели үйі мемлекетке сыйға тартылды, ал жері халыққа арналған саябаққа айналдырылды. Жозефтің ұлы Патрик В. Макграт әкесінің көптеген бизнес мүдделерін мұраға алды және 1973 жылдан 1977 жылға дейін Fine Gael сенаторы болып қызмет етті.