Кіріспе

Гюстав Флобердің "Үш повесть" кітабы – Гюстав Флобердің 1877 жылы француз тілінде алғаш рет жарық көрген туындысы. Ол "Карапайым жүрек", "Святой Юлиан Гостеприимный" және "Геродиада" деген үш қысқа әңгімеден құралған.

"Жай жүрек"

"Жай жүрек" немесе француз тілінде Un cœur simple – Фелисити есімді қызметші қыз туралы әңгіме. Оның жалғыз ғашығы Теодор әскери қызметтен қашу үшін бай әйелге үйленгенінен кейін, Фелисити жұмыс істейтін шаруашылықты тастап, Понт-ль-Эвекке бет түзеп, онда жесір әйелдің үйінде қызметші болып жұмысқа орналасады. Ол өте адал және госпожа Обеннің екі баласына шын жүректен қамқорлық көрсетеді. Ол өзін толығымен басқаларға арнайды, көптеген адамдар оны пайдаланғанымен, ол бұлғаңдамайды. Оның күйеуі, балалары мен мүлкі жоқ, ол госпожасына тәуелді, білімі жоқ, ал өлімі көбінесе ешкімнің назарына ілінбейді. Өмірі көрінеу мағынасыз болғанымен, оның ішінде сүйіспеншілікке қабілеті бар, ол оны өштей алмаса да жасайды. Ол сонымен қатар терең құштарлықты, құдіретті рухани сезімділікке ие, ол өлімі кезінде сүйікті тотысының қасиетті деңгейге көтерілуімен толыққанды аяқталады – тотысы оның өлім төсегінің үстінде қалықтап, Киелі Рух кейпінде пайда болады. Ол қарапайым, ойға да қоймайтын өмір сүреді. Флаубердің міндеті – басты кейіпкерді "Мадам Бовари" сияқты бұрынғы романдарының сатирикалық тұлғаларынан мүлдем өзгеше жасау болды.

"Қасиетті Юлианның аңызы"

"The Legend of Saint Julian the Hospitalier" - француз тілінде "La légende de Saint Julien l'hospitalier" - бұл Джулиан Госпиталь туралы әңгіме. (Еске сала кетейік, бұл оқиғаның есімдердің ұқсастығына қарамастан, Госпитальдер орденімен ешқандай байланысы жоқ.) Ол дүниеге келген кезде үлкен істер атқарады деп болжанады. Әкесіне ұлы императордың отбасына үйленетінін, ал анасына ол қасиетті болатынын айтады. Олар оны жақсы көреді. Джулиан шіркеуде зейінін бөлеген тышқанды өлтіргеннен кейін, жануарларға деген қатыгездігі өсіп, оның омарталардың бүкіл аңғарларын қырғынға ұшыратады. Бір бұғы оны ата-анасын өлтіру үшін қарғады. Ол екі рет қарғысты жүзеге асыра жаздады: әкесімен бірге баспалдақта тұрған кезде семсерін түсіреді және анасының ақ шалы құстың қанатына ұқсағаны үшін оны найзамен қабырғаға іледі. Ол болашағынан қашып кетеді (Эдипке ұқсайды). Джулиан босқындар тобына қосылады, олар ақырында оның бақылауында үлкен әскерге айналады. Ол өз атын шығарады, бай әйелге үйленеді, бірақ ешқашан аң ауламайды. Ақырында, әйелі оны аң аулауға көндіреді, ал ол өлтірген барлық жануарлардың рухтарымен қудаланады. Ол үйге қайтып келгенде, әйеліне таңғалып, оның төсегінде бір еркек пен әйелді табады. Ол ата-анасының келіп жатқанын білмеді, ал әйелі оларға өз төсегін берген еді. Ол әйелін басқа ер адам ұрысып жатыр деп ойлап, екеуін де өлтіреді. Ол өзінің күнәсін мойындайды да, тағы да кетеді. Барлық дүние-мүлкін әйеліне берген соң, Джулиан тамақ сұрайды, бірақ оның іс-әрекеті үшін одан бас тартылады. Ол бос жатқан өзенге тап болып, құлдықта өмір сүруді шешеді. Бір күні дауыл тұрып, алапеспен ауырған бір адам көлден өтіп кеткісі келеді. Бұл қиын, бірақ Джулиан берілмейді. Ол көлденең жағаға жеткенде, сұмдыққа бой алдырады. Ол тамақ пен шарап, Джулианның төсегі, ақырында Джулианның денесімен жылысуын тілейді. Юлиан ер адамға бәрін бірден беріп, алапестің Иса Мәсіхтің өзі екені анықталады, ол Юлианды өзімен бірге көкке алып кетеді.

"Геродия"

"Геродия" - Жақияның басын кесу оқиғасының қайта айтылуы. Бұл оқиға Сириялық үкімші Вителлиус келгенге дейін сәл бұрын басталады. Иродия екінші күйеуі Ирод Антипаның туған күнін үлкен тоймен тойлайды. Ол күйеуінен бейхабар, Жақияның басын кесу жоспарын құрады. Флаубердің сөзіне сүйенсек, бұл жоспар күйеуін оның қызы Саломеге ғашық етуді, осы арқылы оған қалағанын уәде беруді көздейді. Саломе, әрине анасының тапсырмасымен, Жақияның басын сұрайды. Барлығы жоспарланғандай өтеді. Жақия патшалық отбасына жиі қорлық көрсеткендіктен, патша Саломенің тілегін орындау үшін көп ойланбайды. Тойға жиналған халық жазалаушы Маннайыс Жақияны өлтіргенде үлкен қызығушылықпен күтеді. Оқиға Жақияның шәкірттерінің Мәсіхті күтіп отыруымен аяқталады.

Нысан көздері

"Жай жүрек" Фlaubердің өміріндегі бірнеше оқиғаға сүйенді: ол да Нормандияның ауылдық аймағындағы шаруа үйінде тұрды, ол да Пол сияқты оқуда адасып, мағынасын таппады. Ең маңыздысы, ол Фелисита сияқты эпилепсиялық ұстаманы бастан өткерді. Густав Флобер "Жай жүрек" шығармасын жақын досы және жазушы Джордж Сэндтың ынталандыруымен жазды. "Ауруханашы Әулие Жулиан туралы аңыз" Руан соборындағы үлкен боялған шыны терезеден шабыт алды. Флобер өзінің әңгімесін шыныда бейнеленген оқиғадан әдейілеп айқын ерекшелендірді. "Геродия" – сол атпен белгілі Киелі кітаптағы кейіпкерге негізделген. Флобер Саломе биінің эпизодын Руан соборындағы бас-рельефтен және Египетте жас биші қызды бақылаған жеке тәжірибесінен алып жазды. "Жай жүрек" Джулиан Барнстың "Фlaubердің тотысы" атты көркем романына ұсыныс болды. "Геродия" Оскар Уайльдтың кейінірек жазған "Саломе" (1893) және Жюль Массенедің "Геродиада" (1881) операсына ықпал еткені айтылады; "Ауруханашы Әулие Жулиан туралы аңыз" Камиль Эрлангердің (1888) осы аттас операсының негізі болды. Оқиға Янн Мартельдің "Беатрис және Вергилий" романында толыққанды сипатталған.