Кіріспе
Британдық армия офицері және Виктория Кресінің иегері генерал-майор Джон Чарльз Кэмпбелл (10 қаңтар 1894 – 26 ақпан 1942), «Джок Кэмпбелл» деп танылған, британдық армия офицері және Виктория Кресінің иегері, британдық және Достастық күштеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда.
Major General John Charles Campbell, (10 January 1894 – 26 February 1942), known as Jock Campbell, was a British Army officer and recipient of the Victoria Cross, the highest award for gallantry in the face of the enemy that can be awarded to British and Commonwealth forces.
Ерте өмір және мансап
Кемпбелл Тёрсо қаласында дүниеге келді және Седберг мектебінде білім алды. 1914 жылдың тамызында Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол Құрметті артиллерия компаниясына қосылды, ал Royal Military Academy, Woolwich-тен бітіргеннен кейін 1915 жылы Royal Horse Artillery қатарына офицер болып қабылданды. Францияда қызмет етіп, екі рет жараланды және соғысты капитан шынжырғысында аяқтады, осылайша Әскери крестпен (MC) марапатталды. Соғыс аралығында ол жоғары деңгейдегі ат спорты шебері болды (поло және аңшылықта), сонымен қатар артиллерия офицері қызметін жалғастырды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Кэмпбелл 45 жаста болды және Мысырдағы 4-ші полк Корольдік ат артиллериясының батареясына командалық берген майор еді. Италия 1940 жылы маусымда соғыс жариялағанда, Кэмпбелл, сол кезде подполковник, бригадалық Уильям Готттың басшылығымен 7-ші бронетанкті дивизияның қолдау тобының артиллерия құрамына басшылық етті. Британдық армия итальяндықтардан сандар жағынан кем болғандықтан, генерал Арчибальд Уэвелл өзінің жоғары тұрған қолбасшыларымен бірге жауды ұстап тұру үшін жылдам қимылдайтын, барлық қару түрлерінен құралған топтарды пайдалану жоспарын жасады. Кэмпбеллдің осы топтардың бірін шебер басқаруы оларға «Жок колонналары» деген жалпы атау берілуіне әкелді (бірақ бұл идея Кэмпбелден туындаған-жоқ белгісіз). «Компас» операциясы кезінде Кэмпбеллдің артиллериясы 7-ші қолдау тобының 1941 жылдың ақпан айында Беда-Фоммдағы шешуші шайқасқа қатысуында маңызды рөл атқарды, нәтижесінде итальяндық 10-армия жеңіліп берді. 1941 жылдың сәуірінде Кэмпбеллге «Еңбегі үшін орден» (DSO) берілді, одан кейін екінші сынып белгісін алды. 1941 жылдың қыркүйегінде Готт 7-ші бронетанкті дивизияның қолбасшысы болып тағайындалды, ал Кэмпбелл 7-ші қолдау тобының басшылығын, әрекет етуші бригада командирі ретінде қабылдады. 1941 жылдың қарашасында «Крестовый» операциясы кезінде 7-ші қолдау тобы 7-ші бронетанкті бригадамен бірге Тобруктың оңтүстігіндегі Сиди-Резегтегі әуежайды басып алды. 1941 жылдың 21 қарашасында оларға Африка корпусының екі бронетанкті дивизиясы шабуыл жасады. Британдық танктері ауыр шығынға ұшырады, бірақ немістердің әуежайды басып алуына жол бермеді. Бригадир Кэмпбеллдің маңызды биіктіктерді ұстап тұрған шағын күштеріне қайталап шабуыл жасалды, және ең қызыл шайқас болған жерде оны жаяу, ашық машинасымен немесе танк үстінде көруге болады еді. Алан Мурхедтің айтуынша, келесі күні ол қайтадан алдыңғы қатарда болды, жаудың шабуылдарына қарсы әскерін жігерлендірді. Ол жеке өзі батареяларының атысын басқарды және екі рет жарақат алғандардың орнына өзі қаруға тұрды. Ол жарақаттанғанына қарамастан, неміс шабуылының соңғы кезінде эвакуацияланудан бас тартты. Оның басшылығы әскерінің рухын көтеріп, жауға ауыр шығын келтірді. 23 қарашада шайқас жалғасты, бірақ 7-ші бронетанкті бригадасы жойылды және 5-ші Оңтүстік Африкалық жаяу әскер бригадасы қирады, Кэмпбелл қолдау тобының қалдықтарын оңтүстікке шегіндірді. Шайқастағы іс-әрекеттері үшін Кэмпбелл Виктория кресімен марапатталды. Ол Сиди-Резегте кездескен бронетанктік құралымдардың бірі – 21-ші танк дивизиясының командирі генерал Иоганн фон Равенштейннен құттықтау хаты алды. Кейіннен ол әскери тұтқын ретінде сұхбат бергенде, Равенштейн «сол ыстық күндерде» Кэмпбеллдің шеберлігіне «үлкен құрмет» екенін айтты және «әуежай маңында біздің құлағымыздың үстінен өткен көптеген темірлерді» еске алды. 1942 жылдың ақпанында Кэмпбелл генерал-майор болып тағайындалды және 7-ші бронетанкті дивизияның басшылығына ие болды, ал Готт 7-ші корпустан XIII корпусты басқаруға көтерілді. Тағайындалғаннан үш апта өткен соң, Кэмпбеллдің джипі жаңадан салынған саз жолда аударылып кеткенде қаза тапты. Джиптің жүргізушісі, майор Рой Фарран және басқа жолаушылар сынықтардан мүжілген күйде есінен танып қалды. Фарран Кэмпбеллдің лагерьдегі көмекшісі болған, кейіннен медициналық көмек күтіп жатқанда өзін-өзі өлтіруді ойлағанын мойындады. Батыс шөлдегі науқан кезінде Кэмпбелл Сегізінші армияның ең жақсы командирлерінің бірі деп есептелді, ол соғыстың басынан бері Солтүстік Африкада болған тәжірибелі шөл адамы еді. Оның қазасы ауыр сезілді. Соғыстың барлық кезеңінде шөлде қызмет еткен соғыс тілшісі Алан Мурхед Готт пен Кэмпбеллдің Бенгазидегі ауруханаға барған кездегі әсерін былай сипаттады:
The following day he was again at the forefront, encouraging his troops through continued enemy attacks. He personally directed the fire of his batteries, and twice manned a gun himself to replace casualties. Though wounded, he refused to be evacuated during the final German attack. His leadership did much to maintain the fighting spirit of his men, and resulted in heavy casualties being inflicted upon the enemy. The fighting continued on 23 November, but with 7th Armoured Brigade destroyed and the 5th South African Infantry Brigade being decimated, Campbell withdrew the remains of his support group to the south. For his actions during the battle, Campbell was awarded the Victoria Cross. He purportedly received a letter of congratulation from General Johann von Ravenstein, commander of the 21st Panzer Division, one of the armoured formations which Campbell had faced at Sidi Rezegh. When interviewed later as a prisoner of war, Ravenstein freely expressed his "greatest admiration" for Campbell's skill on "those hot days" and recalled "all the many iron that flew near the aerodrome around our ears". In February 1942 Campbell was promoted Major General and given command of 7th Armoured Division, while Gott was promoted from the 7th to lead XIII Corps. Three weeks after his promotion Campbell was killed when his jeep overturned on a newly laid clay road. The driver of the jeep, Major Roy Farran, and the other passengers were thrown clear from the wreck and knocked unconscious. Farran had been Campbell's aide de camp, and later admitted considering suicide while waiting for medical help. During the Western Desert campaign Campbell was considered one of the finest commanders in the Eighth Army, an old desert hand who had been in North Africa from the start of the war. His loss was deeply felt. Alan Moorehead, a war correspondent who served throughout the war in the desert, described the impact that both Gott and Campbell had when visiting a hospital in Benghazi:'
Викторияның айқасы
Оның Виктория кресі Англияның Вулвич қаласындағы Корольдік артиллерия мұражайында қойылған. Марапаттау туралы бұйрық 1942 жылдың 30 қаңтарында «Лондон газеті» басылымында жарияланды:
Қосымша ақпарат
Кемпбеллдің ескерткіші оның бұрынғы мектебі Седбергде оның батылдығын еске түсіреді. Оның құрметіне туған қаласындағы теңіз жағасында тақташа және орындық қойылған. Генерал-майор Кэмпбеллдің есімі сондай-ақ Нортгемптоннан батысқа қарай 7 миль қашықтықтағы Флоре ауылындағы соғыс ескерткішінде жазылған.