Кіріспе

Виктория Кресінің иегері: Худадад Хан (20 қазан 1888 – 8 наурыз 1971) – британдық және Ұлттар Достастығы күштеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда – Виктория Кресінің иегері. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1914 жылғы 31 қазанда Бельгиядағы Холлебекеде британдық үнді армиясында қызмет етіп жүргенде, ол батылдық көрсетіп, Виктория Кресімен марапатталды. 1911 жылы британдық үнді армиясының әскери қызметкерлері Виктория Кресіне ие болуға құқылы болғаннан кейін, ол Виктория Кресін алған алғашқы британдық үнді азаматы болды, бұл бұрынғы Үндістанның Еңбегі үшін орденінің бірінші класын алмастырды.

Өмір

1888 жылы 20 қазанда Пунджаб провинциясының Чаквал ауданындағы Даб ауылында (қазіргі Пәкістан) пунджабтық мұсылман раджпут отбасында, Минас руынан туған Худадад Хан, британдық Үнді армиясының Коннахт герцогының 129-шы балучилер батальонында (қазіргі Пәкістан армиясының Балуч полкінің 11-ші батальоны) қара сержант болды. Батальон 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыста Батыс майданында соғысқан британдық күштерді нығайту үшін Франция мен Фландрияға жіберілген Үнді корпусының бір бөлігін құрады. Ол Лилль қаласын немістер басып алғанға дейін қорғауға қатысты. 1914 жылдың қазан айында немістер Іппердің бірінші шайқасын басталғанда, жаңадан келген 129-шы балучилер ауыр күйзелісте болған британдық әскерлерге көмек көрсету үшін майданға жіберілді. 31 қазанда Голлебеке секторындағы Гелувельт ауылының жанында балучилердің екі ротасы немістердің басты шабуылының күшіне толыққанды тап болды. Аз санды балучилер батырлықпен соғысты, бірақ ауыр шығынға ұшырағаннан кейін жеңіліске ұшырады. Кара сержант Худадад Ханның пулеметшілер тобы, тағы бір топпен бірге, күні бойы пулеметтерін іске қосып, немістердің соңғы шабуылына жол бермеді. Екінші пулемет оқтан зақымданды, ал Худадад Ханның тобы да соңынан басылып алынды. Барлық сарбаздар оқтан немесе штыктан өлтірілді, бірақ Худадад Хан, ауыр жараланған болса да, пулеметін іске қосуын жалғастырды. Жау оны өлгендей қалдырды, бірақ ол түнде өз полкіне қайта оралуға үміттенді. Оның және оның бауырластары балучилердің батылдығының арқасында немістерді үнді және британдық күштер келгенге дейін тоқтата алды. Олар қорғаныс шебін нығайтып, неміс армиясының маңызды порттарға жетуіне кедергі жасады; Хан Виктория кресімен марапатталды.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Кейін Хан Брайттондағы Корольдік павильон әскери госпиталіне емделуге жіберілді. Хан 1929 жылы субедар шенімен зейнетке шықты, содан кейін ол Пәнджабқа қоныстанды. Ол Виктория кресімен байланысты Ұлыбританияға бірнеше рет сапар шекті, соның ішінде 1956 жылғы маусымда Лондондағы Хайд-паркте Виктория кресінің 100 жылдығына арналған әскери шеруге қатысты. Ол 1971 жылдың 8 наурызында 82 жасында қайтыс болды және Манди Бахауддиннің 25-ші ауылында жерленді. Оның Виктория кресі Пакистанның Чаквал ауданындағы Даб ауылындағы әулеттік үйінде қойылған. Ол қайтыс болған кезде Батыс майданында қызмет еткен Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңғы тірі британдық-үндістандық ардагері еді. Худадад ханның мүсіні Равалпиндидегі Пәкістан армиясы мұражайының кіреберісінде орналасқан. 2016 жылы Иши Диннің Худадад ханның ерлігі туралы "Wipers" атты пьесасы бірнеше британдық театрларда қойылды.