Кіріспе

Конвертирленетін бағалы қағаз – иеленушісі оны сол эмитенттің басқа бағалы қағазына айырбастау құқығына ие болатын қаржы құралы. Конвертирленетін бағалы қағаздардың көпшілігі – тұрақты сыйақы төлейтін конвертирленетін облигациялар немесе артықшылық акциялар болып табылады, оларды эмитенттің жай акцияларына айналдыруға болады. Конвертирленетін бағалы қағаздарға көбінесе қосымша опциялар да кіреді, мысалы, сатып алу немесе сату опциялары. Осы себепті, конвертирленетін бағалы қағаздардың құнын анықтау күрделі мәселе болуы мүмкін. Бағалаудың осы күрделілігі арнайы кәсіби инвесторларды, соның ішінде арбитражерлерді және хедж-фондарды тартады, олар конвертирленетін бағалы қағаздың бағасы мен негізгі жай акция арасындағы айырмашылықты пайдалануға тырысады.

Конвертибельді облигациялардың және басымдықты қорлардың сипаттамалары

Конвертибельді бағалы қағаздар гибридті бағалы қағаз болғандықтан, олардың нарықтық бағасына пайыздық мөлшерлеменің өзгеруі (қайтару облигациясы сияқты) және компания акцияларының бағасының өзгеруі (негізгі акцияға конвертациялау опциясы болғандықтан) әсер етуі мүмкін. Конвертирленетін облигацияның саудаланатын ең төменгі бағасы оның белгілі кіріс сипаттамаларына негізделеді: купондық төлемдер ағыны және номиналды құн бойынша соңғы төлеу мерзімі. Бұл "облигациялық эквивалент" немесе "түз облигация" құны деп аталады. Акция бағасы төмендесе, конвертирленетін облигацияның бағасы түз құннан төмендемейді. Осы деңгейдегі қорғаныс үшін, негізгі акцияны емес, конвертирленетін облигацияны сатып алатын инвесторлар әдетте акцияның ағымдағы нарықтық бағасынан жоғары төлейді. Конвертирленетін инвестордың жай акцияға конвертациялау құқығы үшін тиімді төлейтін бағасы – нарықтық конверсия бағасы деп аталады және төменде көрсетілгендей есептеледі. Конверсия коэффициенті – облигацияны жай акцияға айырбастағанда инвестор алатын акциялар саны – облигация шартында көрсетілген. Егер бағалы қағаздың нақты нарықтық бағасы конвертирленетін қағаздағы нарықтық конверсия бағасынан асып кетсе, акция бағасының кез келген одан әрі өсуі конвертирленетін қағаздың бағасын кем дегенде сол пайызға дейін көтереді. Сондықтан, нарықтық конверсия бағасын "тепе-теңдік нүктесі" деп қарастыруға болады. Егер акция бағасы түз облигация құны конверсия құнынан әлдеқайда жоғары деңгейге дейін төмендесе, конвертирленетін облигация түз облигация сияқты саудаланады. Бұл облигациялық эквивалент немесе "жарамсыз конвертирленетін" облигация деп аталады.

Инвестор үшін артықшылықтар

Конвертирленетін облигациялар, әдетте, компанияның төлемдерді орындамаған жағдайында оның активтеріне басымдық құқығына және белгілі бір кіріс мүмкіндіктеріне байланысты, қарапайым акцияларға қарағанда жоғары ағымдағы кіріс береді. Егер негізгі акцияның құны өссе, конвертирленетін облигацияның құны да өседі. Инвестор облигацияны акцияға айналдырмай-ақ сату арқылы акция құнының өсуінен пайда көре алады. Балама ретінде, акцияның құны төмендеуі мүмкін, бірақ онда конвертирленетін облигацияның бағасы облигация ретінде қанағаттанарлық кіріс беретін деңгейге дейін ғана төмендейді.

Инвестордың кемшіліктері

Конвертибельді қағаздардың көпшілігі эмитентке қалыпты акцияға мәжбүрлі түрде айырбастауға мүмкіндік беретін шақыру құқығын қамтиды. Мұндай құқық акция бағасының потенциалды өсуімен байланысты құнды шектейді. Конвертибельді қағаздар әдетте конвертибельді емес қағаздарға қарағанда төмен дивидендтік ставкаға ие, себебі инвестор қосымша құқық алады: негізгі акцияға айырбастау құқығы. Алайда, егер эмитенттің бизнесі өспесе және дамымаса, инвестор конвертибельді емес қағаздарға қарағанда жоғалған ағымдағы дивидендтік ставкасынан туындаған мүмкіндік шығынына және егер конвертибельді қағаздың бағасы инвестор оны сатып алу үшін төлеген бағадан төмен түсетін болса, капитал шығынына ұшырайды.