Кіріспе

Америкалық кәсіпкер (1883–1964)
мұнай саласының басшысы және скаутингке көмекші

Уэйт Филлипс (19 қаңтар 1883 – 27 қаңтар 1964) – мұнай өндіру, тазарту және сатуды біріктіретін толыққанды интеграцияланған жүйені құрған американдық мұнай кәсіпкері. Штаб-пәтері Оклахома штатының Тулса қаласында орналасқан, ол сонымен қатар бірнеше кеңсе кешендерін салған, банк ісімен және мал шаруашылығымен айналысқан. Филлипс Талса қаласының жергілікті мекемелеріне де, жалпыұлттық мақсаттарға да қайырымдылық жасаған. Талсада ол 72 бөлмелі сарай салдырып, кейін қалаға сыйға берді; ол Филбрук өнер мұражайына айналды. Ол өзінің жақсы көрген Нью-Мексикодағы ранчосын Америкалық скауттарға, оның ішінде кеңсе ғимаратын да сыйлады. Бұл ранчо қазір Филмонт скаут ранчосы деп аталады, ол әлемдегі ең ірі жастар лагерлерінің бірі. Филлипс Оңтүстік Калифорния университетіне де мол мүлік қалдырды, ондағы ғимарат оның есімімен аталады.

Ерте өмір және білім

Уэйт Филлипс және оның бірдей егіз інісі Уиат Айова штатының Конвей қаласының жанында Азамат соғысының қатысушысы Льюис "Лью" Франклин Филлипс пен Люсинда Жозефин "Джози" Фаусетт Филлипстің отбасында дүниеге келді. Уэйт, кіші егіз, Филлипс отбасында туған он баланың жетіншісі болды. 1899 жылы, 16 жасында Уэйт пен Уиат олардың үйі деп атаған шаруашылықты қалдырып, пойызға мініп батысқа бет бұрды. Олардың саяхаттары АҚШ-тың батыс және орталық бөліктерінен, сондай-ақ Канаданың бір бөлігін қамтыды. Көлік теміржол салу, кен өндіру, орман шаруашылығы сияқты түрлі жұмыстар арқылы өздерін асырады. Бір қыс бойы олар Bitterroot тауларында аң терісін аулады. Олардың саяхаты 1902 жылдың 16 шілдесінде Вашингтон штатының Спокан қаласында Уиат жедел аппендициттен қайтыс болғанда аяқталды.

Мансап

Уэйт Айоваға оралып, алты ай колледжде оқығаннан кейін белсенді бизнес-қызметке кірісті. Ағалары Фрэнк пен Л. Э. Филлипстің жетекшілігімен және көмегімен ол 1906 жылы Айовадағы қысқа мерзімді көмір өндіруден Бартлсвиллге (Оклахома штаты) ортасталған мұнай операцияларына көшті. Оның ағалары "Phillips Petroleum Company" деп аталған компанияны құрды. 1914 жылы Филлипс мұнайдағы үлесін ағаларына сатты. Ол жеке мұнай өндіруші, қайта өңдеуші және сатушы ретінде тәуелсіз қызметін бастады. Оның толыққанды және кең ауқымды мұнай операциялары шамамен 40 жылға созылды. 1918 жылдан кейін ол Талсада (Оклахома штаты) кеңсесін ашты. Талсада болатын кезінде Филлипс бірнеше кеңсе кешендерін, мысалы, Philtower және Philcade ғимараттарын салдырды. Ол сондай-ақ 72 бөлмелі итальяндық Ренессанс стиліндегі Villa Philbrook сарайын салдырды. 1938 жылы Ұлы депрессия кезінде Филлипс өзінің зәулім үйін Талса қаласына сыйға тартты, ол оны Philbrook өнер мұражайына айналдырды. Бұл ғимараттардың әрқайсысы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Сарайды қалаға сыйға тартқаннан кейін Филлипс және оның әйелі Женевьева 1937 жылы Philcade-ке қосылған 23 бөлмелі пентхаусқа көшіп барды. Бұл үй 1942 жылы Уэйт оны сатқанға дейін олардың Талсадағы негізгі тұрақты мекені болды. Мұнай бизнесінен басқа, Филлипс банк ісімен, қалалық жылжымайтын мүліктерді дамытумен және бірнеше таулы аймақтардағы шаруашылықтарды басқарумен де белсенді айналысты. Оның алғашқы таңдауы Сангре-де-Кристо тауларының батыс етегінде, Симаррон қаласының жанындағы (Нью-Мексико штаты) жерлер болды, ол оларды 1922 жылы сатып алған. Басқа шаруашылықтарын сатқаннан кейін ол UU Ranch-ты әртараптандырылған егіншілік және мал шаруашылығына айналдырды. Уэйт өзінің жазғы үйі ретінде Villa Philmonte-ні салдырды. Ол сондай-ақ шаруашылықта тау жолдары, аң аулау үйі және балық аулау үйін салды, олардың барлығы Талсадағы бизнес қысымынан демалуға арналған орындар болды.

Қайырымдылық

Кейде Филипс басқаларға, оның ішінде бірнеше скаут отрядына, өзінің ранчосына келуге рұқсат беретін. 1938 және 1941 жылдары Филлипс ранчосының бір бөлігін Американың скауттарына су, минералдық және орман ресурстарын қоса сыйлады. Бір ғана талап болды – ол "Скаут ұйымының мүшелерінің пайдасына" жұмсалуы керек еді, ал екінші, ірі сыйлыққа тек бәсекелестік коммерциялық қызметке бөлінген бөліктерінен салықтың әділ үлесін төлеу шарты қойылды. Ол Тулса қаласындағы 23 қабатты Филтауэр ғимаратын да сыйға берді. 1943 жылы Филлипс Оклахома Даңқ залына енгізілді.

Неке және отбасы

1909 жылы Айова штатының Ноксвилл қаласында Женевье Эллиотқа үйленді. Уэйт пен Женевьеваның екі баласы болды: Хелен Джейн (1 шілде 1911 – 19 мамыр 1963, 52 жас) және Эллиотт "Чоуп" Уэйт (11 қаңтар 1918 – 26 сәуір 2015). Хелен Джейн бейсболшы және адвокат Уильям Р. Брекинриджге үйленді. Уэйт Филлипс 1964 жылғы 27 қаңтарда 81 жасында қайтыс болды. Уэйт пен Женевьева Филипс Лос-Анджелестегі Вествуд Вилидж Мемориал Парк зиратында жерленген.