Карло Карра: Итальян суретшісі және футуризмнің көшбасшысы

Кіріспе

Италиялық суретші (1881–1966)

Карло Карра (11 ақпан 1881 – 13 сәуір 1966) – итальян суретшісі және 20 ғасырдың басында Италияда гүлдеген футуризм қозғалысының басшы тұлғасы. Ол көптеген картиналарынан өзге, өнер туралы бірнеше кітап жазды. Милан қаласында көп жылдар бойы оқытумен айналысты.

Өмірбаян

Карра Италияның Алессандрия қаласынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан Куарньенто коммунасында (Пьемонт) дүниеге келген. 12 жасында қабырға суретшісі болып жұмыс істеу үшін үйден кетіп қалды. 1899–1900 жылдары Карра Парижде Универсальдық көрменің павильондарын безендіріп жүрді, онда ол заманауи француз өнерімен танысты. Содан кейін ол Лондонда бірнеше ай бойы эмигрант итальяндық анархистермен араласып, 1901 жылы Миланға оралды. 1906 жылы ол Милан қаласындағы Бера академиясына (Accademia di Brera) түсіп, Чезаре Таллонеден сабақ алды. 1910 жылы ол Умберто Боччони, Луиджи Руссоло және Джакомо Балламен бірге фьютурист суретшілерінің манифестіне қол қойып, ең танымал және ықпалды кезеңін бастады. Карраның фьютуристік кезеңі Бірінші дүниежүзілік соғыс басталған шамада аяқталды. Оның туындылары әлі де кейбір фьютуристік ұғымдарды қолданып, қозғалыс пен сезімге қарағанда форма мен тыныштыққа көбірек ден қоя бастады. 1913 жылғы «Дыбыстардың, шудың және иістердің суреті» атты манифестінде Карра синестезияға деген қызығушылығын талқылап, оны «бір сыртқы тітіркендіргішке (мысалы, дыбыс немесе иіс) ұшырағанда параллель көру қабілеті (мысалы, түс) туындайтын қабылдау құбылысы» деп сипаттады. Треченто суретінен, балалар өнерінен және Анри Руссоның туындыларынан шабыттанған Карра көп ұзамай қарапайым заттардың нақтылығын көрсететін қарапайым стильде натюрморттар жасады. 1917 жылы ол Феррарада Джорджо де Кирикомен кездесіп, бірнеше апта бойы оныңмен бірге жұмыс істеді. Де Кириконың ықпалымен Карра суреттеріне манекендерді бейнелеуді бастады. Екі суретші «метафизикалық сурет» деп аталатын стильдің негізін қалаушылар болды. 1919 жылы Карраның метафизикалық кезеңі Джоттоның туындыларынан шабыттанған архаизмге ұласты, ол оны «біздің кеңістіктегі денелердің құрылымын қабылдау тәсілімізге ең жақын суретші» деп бағалады. Карраның «Лоттың қыздары» (1919) картинасы оның туындыларының жаңа бағытын көрсетеді. 1919–1922 жылдары ол Римде шығатын «La Ronda» әдеби журналына үлес қосты. 1920-1930 жылдары ол негізінен пейзаж суретіне назар аударып, атмосфералық стильді дамытты. Бұл кезеңнен «Теңіз жағасындағы таң» (1928) туындысын атауға болады. Карра 1911 жылы жарық көрген «Анархист Галлидің қоштасу рәсімі» атты фьютуристік туындысымен ең танымал. Ол жас кезінде анархист болған, бірақ көптеген фьютуристер сияқты кейін реакциялық саяси көзқарастарға ие болды, соғысқа дейін және соғыс кезінде ультраұлттық және ирредентистік көзқарастарды ұстанды. 1918 жылдан кейін фашизмді қолдады. 1930 жылдары Карра өнер арқылы мемлекеттік идеологияны қолдауға шақыратын манифестке қол қойды. Ол қосылған Страпаезе тобының негізін қалаушы Джорджо Моранди фашизмнің ықпалында болды және 1937 жылдан кейін режим белгілеген неоклассикалық бағыттарға жауап берді, бірақ күшті орталықтандыруға бағытталған идеологиялық қозғалысқа қарсы болды. Карра 1966 жылдың 13 сәуірінде 85 жасында Италияның Милан қаласында қайтыс болды.

Carrà was born in Quargnento, a comune just northwest of Alessandria, Italy (Piedmont). At the age of 12 he left home in order to work as a mural decorator. In 1899–1900, Carrà was in Paris decorating pavilions at the Exposition Universelle, where he became acquainted with contemporary French art. He then spent a few months in London in contact with exiled Italian anarchists, and returned to Milan in 1901. In 1906, he enrolled at Brera Academy (Accademia di Brera) in the city, and studied under Cesare Tallone. In 1910 he signed, along with Umberto Boccioni, Luigi Russolo and Giacomo Balla the Manifesto of Futurist Painters, and began a phase of painting that became his most popular and influential. Carrà's Futurist phase ended around the time World War I began. His work, while still using some Futurist concepts, began to deal more clearly with form and stillness, rather than motion and feeling. In his 1913 manifesto, "The Painting of Sounds, Noises and Smells," Carrà discussed his interest in synaesthesia, describing it as "being a perceptual phenomenon that relates to the idea that exposure to one external stimulus (say, sound or smell), induces a parallel visualization (say, color)." Inspired by Trecento painting, children's art, and the work of Henri Rousseau, Carrà soon began creating still lifes in a simplified style that emphasized the reality of ordinary objects. In 1917 he met Giorgio de Chirico in Ferrara, and worked with him there for several weeks. Influenced by de Chirico, Carrà began including mannequin imagery in his paintings. The two artists were the innovators of a style they called "metaphysical painting". By 1919, Carrà's metaphysical phase was giving way to an archaicism inspired by the works of Giotto, whom he admired as "the artist whose forms are closest to our manner of conceiving the construction of bodies in space". Carrà's painting The Daughters of Lot (1919) exemplifies the new direction of his work. He was among the contributors of the Rome based literary magazine La Ronda between 1919 and 1922. Throughout the 1920s and 1930s, he concentrated mainly on landscape painting and developed a more atmospheric style. An example from this period is his 1928 Morning by the Sea. Carrà is best known for his 1911 Futurist work, The Funeral of the Anarchist Galli. He was indeed an anarchist as a young man but, along with many other Futurists, later held more reactionary political views, becoming ultranationalist and irredentist before and during the war. He supported fascism after 1918. In the 1930s, Carrà signed a manifesto in which called for support of the state ideology through art. The Strapaese group he joined, founded by Giorgio Morandi, was strongly influenced by fascism and responded to the Neo classical guidelines which had been set by the regime after 1937, but was opposed to the ideological drive towards strong centralism. Carrà died in Milan, Italy on April 13, 1966 at age 85.