Екінші дүниежүзілік соғыста Гитлердің Украинадағы "Werwolf" штабы. 1942-43 ж. қолданылған, шығыс майданның ең алыс нүктесі. "Werwolf" партизандық топтар атауы да болған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вермахт штабы. "Фюрерхауптквартиер Вервольф" – Адольф Гитлердің Екінші дүниежүзілік соғыстағы Шығыс майдан әскери штабының біріне берілген кодтық атау. Штаб 1942 және 1943 жылдар аралығында Украинадағы Винница қаласының солтүстігіндегі қарағайлы орманда орналасқан. Бұл Еуропадағы Гитлер штабтарының бірі және Гитлер жеке басқарып, қолданған ең шығысқа орналасқан штаб болған.
Wehrmacht headquarters
Führerhauptquartier Werwolf was the codename used for one of Adolf Hitler's World War II Eastern Front military headquarters located in a pine forest about north of Vinnytsia, in Ukraine, which was used between 1942 and 1943. It was one of a number of Führer Headquarters throughout Europe, and the most easterly ever used by Hitler in person.
Атау беру
Атауы неміс тіліндегі Werwolf немесе Wehrwolf сөзінен шыққан, оны «адамқұры» деп аударуға болады. Нацистер Вервольф терминін Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында оккупациялық күштерге қарсы партизандық шабуылдар жүргізуге арналған жасырын қарсылық топтарының кодовое атауы ретінде де пайдаланды. Атау жүйесі Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фюрер штабтарына берілген басқа кодовое атаулармен үйлеседі, мысалы, Вольфсшанце. Олардың бірнешеуі Гитлердің өзінің құрметіне аталған, оның лақап аты – Вольф еді. Бұл орын Вермахттың ең шығыс штабы болып табылды.
The name is derived from Werwolf or Wehrwolf in German, which can be translated as werewolf. The Nazis also used the term Werwolf as a codename for clandestine resistance groups which were intended to carry out guerrilla attacks against the occupying forces towards the end of World War II. The naming scheme is in accord with other code names given to Führerhauptquartiere during the Second World War, such as Wolfsschanze. Several were named for Hitler himself, whose nickname was Wolf. The site was also the easternmost Wehrmacht headquarters.
Бас кеңсесі
Кешен Украинаның Винница қаласының солтүстігінде, Киев тас жолындағы Стрижавка және Коло-Михайловка ауылдары арасында орналасқан. Ол 1941 жылдың желтоқсаны мен 1942 жылдың маусымы аралығында совет тұтқындарының күш салуымен, қатаң құпия сақталып, салынды. 1941 жылдың шілдесінде нацистік режим бүкіл Винница облысын, кейіннен аймақтың барлығын басып алды. Вервольф штаб-пәтерінің құрылысы маңында жүйелі соғыс қылмыстары жасалды. Ресми деректерге сәйкес, аймақты нацистер басып алған кезеңде 200 000-нан астам бейбіт тұрғын қаза тапты, оның 25 000-ы 1941 жылдың қыркүйегі мен 1942 жылдың сәуірінде Винницада. Сонымен қатар, 1800 психиатриялық науқас атып өлтірілді, аштықтан немесе уландырылды. Нацистер аймақта кеңес әскерлерінің тұтқындары үшін 18 лагерь, еврейлер үшін бірнеше гетто, еңбек лагерлері мен түрмелер салды, олардың барлығын неміс басқыншылары жойды. Мыңдаған әйелдер Германиядағы мәжбүрлі еңбек лагерлеріне жіберілді, ал 61 000 адам Винница аймағынан шығарылып, олардың орнына неміс оккупанттары келді. Орын таңдауына нацистердің Крым түбегіне бағытталған Еуропалық магистраль жобасының әсері тиген болуы мүмкін. Вермахттың аймақтық штабы Винницада, ал Люфтваффе Калиновкадағы әуе базасында күшті өкілдікке ие болды, ол шамалы қашықтықта орналасқан. Гитлер Вервольфте (Фюрерхаус) жеке ауласы бар қарапайым ағаш үйінде тұрды, оның ішінде бетон бункері бар еді. Кешеннің қалған бөлігі шамамен 20 ағаш коттедж мен казармадан, үш "B" класты бункерден тұрды, олар тікенді сыммен қоршалған және туннельдермен байланысқан қорғаныс позицияларымен қамтылған. Қайың орманының айналасындағы емен ағаштарында бірнеше бақылау пункттері орнатылды. Аймақ бункерлерден, зениттік артиллериядан және танктерден тұратын қорғаныс жолағымен, сондай-ақ миналық далалармен және танкке қарсы орлармен қоршалған. Мұнда шайхана, шаштараз, монша, сауна, кинотеатр және бассейі болды, олар негізінен Гитлер үшін арналған, бірақ ол олардан ешқашан пайдаланбады. Гитлерге қауіпсіз тамақ өнімдерін жеткізу үшін неміс Zeidenspiner компаниясы үлкен көкөніс бақшасын ұйымдастырды, одан бұрын оны уланудан сақтау үшін татылып көруші сынақтан өткізілді. Гитлердің талабы бойынша оттегі баллондары да қол жетімді болды. Жерге су артезиандық құдықтар арқылы, ал электр қуаты генератор арқылы берілді. Кейбір тарихшылар, соның ішінде Ллойд Кларк, кейбір ғимараттардың туннельдермен байланысқандығын көрсетеді. Бункерлерді Тодт ұйымы жергілікті украиндық жұмысшыларды, мәжбүрлі еңбекті, бірақ негізінен совет әскери тұтқындарын пайдаланып салды. Құпия құрылыс жобасының кодтық атауы Anlage Eichenhain (Кэмп-Ок-Гроув) болды. Құрылыс аяқталғаннан кейін 4000 мәжбүрлі жұмысшы тізбекке тізіліп, атылды. Сапар 34 сағатқа созылды. Германияның Шығыс науқаны кезінде Адольф Гитлер көбінесе Вольфсшанце штаб-пәтерінде (Растенбург, Шығыс Пруссия) тұрды, бірақ ол Вервольф штаб-пәтерінде үш рет болды. Объектіні аралауға болады, бірақ 2018 жылдың тамызына дейін толыққанды мұражай құру жоспарлары іске аспады. Жақын жерде Стрижавкадағы нацистердің қабірлерінде жерленген мыңдаған жұмысшылар мен басқаларға арналған ескерткіш орналасқан.
The complex was located in a pine forest, about north of Vinnytsia in occupied Ukraine, between the villages of Stryzhavka and Kolo Mikhailovka on the Kyiv highway. It was built between December 1941 and June 1942 under top secret conditions by Soviet prisoners of war. In July 1941 the whole Vinnyts’ka oblast’ was occupied by the Nazi regime and later the entire region too. Systematic warcrimes took place in areas around where the Wehrwolf headquarter construction was; According to official figures, during the Nazi occupation of the region over 200,000 local civilians were killed, 25,000 in Vinnytsia in September 1941 and April 1942. 1,800 psychiatric patients were also shot, starved or poisoned. The Nazi regime built 18 camps for Soviet prisoners of war in the region, and several ghettos, labor camps and prisons for Jewish residents, all of whom were killed by the German occupants. Thousands of women, were sent to forced labor camps in Germany—61,000 people were removed from the Vinnytsia region to be replaced by German occupants. The location may have been influenced by the Nazis' proposed trans European highway to the Crimean Peninsula, which would have connected with the site. The Wehrmacht had its regional headquarters in Vinnytsia, and the Luftwaffe had a strong presence at their airbase in Kalinovka, about away. Hitler's accommodation at Werwolf (the Führerhaus) consisted of a modest log cabin built around a private courtyard with its own concrete bunker. The rest of the complex consisted of about 20 wooden cottages and barracks and up to three "B" class bunkers, surrounded by ring of barbed wire and ground defensive positions connected by tunnels. A couple of observation points were set up on platforms in the oak trees surrounding the pine forest. The area was surrounded by a defensive strip of bunkers, anti aircraft guns and tanks, as well as anti tank ditches and minefields. There was a tea house, a barber shop, a bathhouse, a sauna, a cinema and a swimming pool, primarily intended for Hitler who never used it. The facility also contained a large vegetable garden organised by the German horticultural company Zeidenspiner to provide Hitler with a secure supply of food. before being tried by a taster because of Hitler's fear of poisoning. Oxygen tanks were also available at Hitler's insistence. Water for the site was provided by artesian wells while power was provided by a generator. Some historians, including Lloyd Clark, indicate that some buildings were connected by tunnels. The bunkers were constructed by Organisation Todt using some local Ukrainian workers, forced labour but mainly Soviet prisoners of war. The code name for the secret construction project was Anlage Eichenhain (Camp Oak Grove). The 4000 forced laborers were lined up and shot when construction was finished. The journey took 34 hours. During Germany's Eastern campaign, Adolf Hitler lived mainly at FHQ Wolfsschanze (near Rastenburg, East Prussia) but he stayed at FHQ Werwolf three times: The site can be visited but plans to create a full fledged museum had not come to fruition as of August 2018. Nearby is a memorial to the thousands of labourers and others buried by the Nazis in gravepits at Stryzhavka.