Кіріспе

Неміс еврей социологы және саяси экономисі (1864–1943)
кәсіпкер және өнер жинақшысы

Франц Оппенгеймер (30 наурыз 1864 – 30 қыркүйек 1943) – неміс еврей социологы және саяси экономисі, сонымен қатар мемлекеттің негізгі социологиясы саласында жариялаған.

Өмір және мансап

Фрайбург пен Берлинде медицинаны оқығаннан кейін Оппенгеймер 1886 жылдан 1895 жылға дейін Берлинде дәрігер болып жұмыс істеді. 1890 жылдан бастап ол әлеуметтік-саяси мәселелер мен әлеуметтік экономикаға қызығушылық таныта бастады. Дәрігерлік қызметтен кейін ол «Welt am Morgen» журналының бас редакторы болды, онда ол сол кезде әртүрлі күнделікті газеттерде үйден-үй аралап жұмыс істейтін Фридрих Науманмен танысты. 1909 жылы Оппенгеймер Кильде экономист Дэвид Рикардо туралы диссертация қорғап, доктор ғылымын алды. 1909 жылдан 1917 жылға дейін Оппенгеймер Берлинде приват-доцент, содан кейін екі жыл титулярлы профессор болды. 1914 жылы ол Ресейдегі еврейлерді босату жөніндегі неміс комитетінің негізін қалаушылардың бірі болды. 1919 жылы ол Франкфурт қаласындағы Иоганн Вольфганг Гете университетінде социология және теориялық саяси экономика кафедрасын басқаруға шақырылды. Бұл Германияда социологияға арналған алғашқы кафедра болды. 1911 жылы еврей иммигранттары Османдық Палестинада Оппенгеймер жазған ауыл шаруашылығы кооперациясы жоспары бойынша «Мерхавиядағы кооператив» деп аталатын кооперативтік шаруашылық құрды. Жоба ақырында сәтсіз аяқталып, 1922 жылы Мерхавия мошавқа, яғни өзгеше коммуналдық қонысқа айналды. 1934-1935 жылдары Оппенгеймер Палестинада оқытумен айналысты. 1936 жылы ол Америкалық социологиялық қауымдастықтың құрметті мүшесі болып тағайындалды. 1938 жылы нацистердің қуғын-сүргінінен қашып, Токио және Шанхай арқылы Лос-Анджелеске эмиграциялады. 1941 жылы ол «Американдық экономика және әлеуметтану журналының» құрылтайшы мүшесі болды. Оппенгеймердің ұлы – Иерусалимдегі Еврей университетінің ботаника профессоры және Израиль сыйлығының иегері Хиллель Оппенгеймер.

Жазбалар

Оппенгеймер өзінің социология, экономика және заманының саяси мәселелеріне қатысты жазған шамамен 40 кітаптан және 400 эсседен тұратын кең ауқымды туындылар жинағын жасады. Олардың ең белгілісі – "Дер Штаат" (Мемлекет). Германиядағы Фрайланд. Берлин, В. Ф. Фонтан және компаниясы, 1895. Әлеуметтану жүйесі. 1922. "Мемлекет". 1929. Жинақталған еңбектер. Берлин. Теориялық негіздеме. 1995. Саяси еңбектер. 1996. Нарық экономикасы туралы еңбектер. 1998.

Шығармалары

Сионисттік отарлаудың алғашқы бағдарламасы. (1903)
Мемлекет. (1914/1922); pdf, OLL
Мемлекетке табыну. (1927)
Тарих және әлеуметтану. (1927)
"Соңғы неміс социологиясының үрдістері" (Социологиялық шолу, 24-том, 1932)
Кембридж экономикасының постмортемі. (1943)