Брайан Джонсон: Өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Ағылшын романисі, ақыны және сыншысы (1933–1973)

Брайан Стэнли Уильям Джонсон (5 ақпан 1933 – 13 қараша 1973) – ағылшын тәжірибелік романисі, ақыны және әдеби сыншысы. Ол сонымен қатар телебағдарламалар жасап, фильмдер түсірген.

Ерте өмір

Джонсон жұмысшы отбасында дүниеге келді, кітап сатушының қоймасын басқаратын Стэнли Уилфред Джонсонның (1908–1973) және бармен-әйел Эмили Джейннің (1908–1971, туған күні Ламберд) жалғыз баласы болды, олар Лондонның Хаммерсмит қаласында тұрған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде олар жақын орналасқан Барнсқа көшіп кетті. Джонсон соғыс жылдары екі рет Лондоннан эвакуацияланды. Флора Гарденс бастауыш мектебінде білім алғаннан кейін, ол анасымен бірге 1939 жылы екі жылға Сарри графтығындағы Шобамға көшірілді және ауылдық мектепке қатысты. Хаммерсмитке қысқа қайтымнан кейін, 1941 жылы ол Букингемширдің Хай-Уайкомб қаласына жалғыз жіберілді, онда ол жергілікті мектепке барды. Он бір жастағыларға арналған емтиханды тапса алмағандықтан, ол Хаммерсмиттегі Латимер мектебіне түсе алмады және соғыстың соңғы жылын Хайфилдс орта мектебінде өткізді. Үйге оралғаннан кейін, ол Барнс округінің орта мектебінде оқыды, содан кейін "қандай да бір қарапайым емтиханды тапсырды", бұл оған Кингстон күндізгі коммерциялық мектебіне ауысуға мүмкіндік берді, онда "маған стенография, теріп жазу және есепке алуды үйретті. Ыңғайлы болды" деді. Джонсон 16 жасында мектепті тастап, құрылыс компаниясында есепшінің көмекшісі, нан пісірушіде, банкте кіші қызметкер және Standard Oil компаниясында кеңсе қызметкері болып жұмыс істеді, бірақ кешкі уақытта латын тілін өзі үйренді, Біркбек колледжінде бір жылдық университет алдындағы курсқа қатысты, және осы дайындықпен 1956 жылы Лондон Король колледжіне түсу емтиханын тапсырды. Кейінірек ол Солтүстік Лондондағы Ислингтонде тұрып, Клармонт сквері мен Миддлтон скверінде өмір сүрді, содан кейін Ислингтондағы Дагмар террасасында үй сатып алды, онда өмірінің соңына дейін тұрды. 1964 жылдың 31 наурызында Вирджиния Энн Кимптонға (1938 ж.т.) үйленді, ол оқыту машинасының бағдарламашысы болды; ол оның "Траул" романында Джинни кейіпкері ретінде бейнеленген. Олардың екі баласы болды.

Мансап

1959 жылы 2:2 дәрежесімен бітіргеннен кейін ол Суррейде жеке репетитор және уақытша мұғалім болып жұмыс істеді, сонымен қатар тәжірибелік және көбінесе өте жеке романдар жазды. Алғашқы жылдары ол жақын досы және әріптес жазушы Зұлфиқар Гоузебен бірнеше жобада бірлесіп жұмыс істеді, олар «Денелерге қарсы мәлімдеме» атты ортақ әңгімелер жинағын жарыққа шығарды. Джонсонның ерте әңгімелері сияқты, оның алғашқы екі романы – «Саяхаттаушы халық» (1963) және «Альберт Анджело» (1964) сюжет жағынан бастапқыда салыстырмалы түрде дәстүрлі болып көрінеді. Дегенмен, біріншісі бірнеше инновациялық тәсілдерді қолданады және киносценарий түрінде берілген бөлімді қамтиды. Екіншісінде оқырманға алға жылдамдауға мүмкіндік беретін кесілген беттер бар. Оның туындылары прогрессивті түрде одан да тәжірибелі болып келді. «Бақытсыздықтар» (1969) кітабы мүлдем қаптамасыз қорапта жарық көрді (оқырмандар кітапты «Бірінші» және «Соңғы» деп белгіленген тараулардан басқа, кез келген тәртіпте жинастыра алатын болды, бұл қалаулы аяқталу нүктелерін көрсетеді). BBC продюсері Лорна Пеграм оны «Release» телесериалы үшін осы туынды туралы сұхбат беруге шақырды. Сұхбат кітап басылымға дайын болғанға дейін бірнеше ай бұрын аяқталды. «Нормаль үй анасы» (1971) кітабы толығымен хронологиялық тәртіпте жазылған, сондықтан әртүрлі кейіпкерлердің ойлары мен тәжірибелері беттен бетке ғана емес, тіпті сөйлемнен сөйлемге дейін келісіп, өріледі. Ол 1962 жылы Эрик Грегори сыйлығын, ал 1967 жылы Сомерсет Моэм сыйлығын жеңіп алды. Джонсон 1960 жылдардағы Ұлыбританиядағы тәжірибелі авторлардың еркін тобын басқарды және оған Алан Бернс, Ева Фигс, Рейнер Хеппенсталл, Энн Куин, Стефан Темерсон, Уилсон Харрис және басқалар кірді. Көптеген авторлар Маргарет Драбл мен Джонсон редакциялаған, қатысушы авторлар арасында таратылған тараулардың палимпсестінен тұратын «Лондонның салдары» романына үлес қосты. Джонсон сонымен қатар көптеген тәжірибелі фильмдер түсірді, өлеңдер жариялады және рецензиялар, әңгімелер мен пьесалар жазды. Бірнеше жыл бойы ол «Transatlantic Review» журналының поэзия редакторы болды. Ол Пол Терудың В. С. Найполмен достығы туралы «Сэр Видияның көлеңкесі» (1998) еңбегінде бірнеше рет еске алынады.

After graduating with a 2:2 degree in 1959, he worked as a private tutor and supply teacher in Surrey, while writing increasingly experimental and often acutely personal novels. In his early years he collaborated on several projects with a close friend and fellow writer, Zulfikar Ghose, with whom he produced a joint collection of stories, Statement Against Corpses. Like Johnson's early stories, at least superficially, his first two novels, Travelling People (1963) and Albert Angelo (1964) initially appear relatively conventional in plot terms. However, the first uses several innovative devices and includes a section set out as a film script. The second includes famously cut through pages to enable the reader to skip forward. His work became progressively even more experimental. The Unfortunates (1969) was published in a box with no binding (readers could assemble the book any way they liked, apart from the chapters marked "First" and "Last", which indicated preferred terminal points. BBC producer Lorna Pegram employed him to talk about this creation for the TV series Release. With barely any negotiation, the interview was complete months before the book was ready for publication. House Mother Normal (1971) was written in purely chronological order such that various characters' thoughts and experiences would cross each other and intertwine, not just page by page, but sentence by sentence. He won the Eric Gregory Award in 1962 and the Somerset Maugham Award in 1967. Johnson led and associated with a loose circle of experimental authors in 1960s Britain, who included Alan Burns, Eva Figes, Rayner Heppenstall, Ann Quin, Stefan Themerson, Wilson Harris and others. Many contributed to London Consequences, a novel consisting of a palimpsest of chapters passed between a range of participating authors, edited by Margaret Drabble and Johnson. Johnson also made numerous experimental films, published poetry, and wrote reviews, short stories and plays. For some years he was poetry editor of Transatlantic Review. He is mentioned several times in Paul Theroux's account of his friendship with V. S. Naipaul, Sir Vidia's Shadow (1998).

Өлім және мұра

Джонсон коммерциялық сәттілікке жетпегеніне және отбасылық мәселелердің күшеюіне байланысты депрессияға түсті. 1973 жылдың 13 қарашасында, 40 жасында, ол Дагмар Террасасының 9-шы үйінде, Ислингтон N1-де веналарын кесіп өз өмірін аяқтады. Ол 9 621 фунт стерлинг сомасында мүлік қалдырды. Өлімінен бір күн бұрын ол өзінің агентіне: "Мен өлгеннен кейін әлдеқайда белгілі боламын" деді. Джонсонның өлімі кезіндегі жақтастары аз болғанмен, ынталы болды; ол тез арада өлімнен кейінгі құлшынысқа ие болды, мұны оның өмірінде жарық көрген соңғы романы – «Кристи Малридің жеке есебі» (1973) бойынша 2000 жылы түсірілген, сыншылар тарапынан жоғары бағаланған фильмге бейімделуі жеңілдетті. Әнші-әндерші Джо Пернис 2006 жылы Pernice Brothers тобының «Live a Little» альбомында Джонсонға құрмет көрсетті. Джонатан Коудың 2004 жылғы «Отты пілдей» (2005 жылғы Сэмюэл Джонсон сыйлығының иегері) өмірбаяны Джонсонның туындыларына деген қызығушылықты қайта жақтандырды. Коу қазір Б. С. Джонсон қоғамының президенті, оның мақсаты – «автордың өмірі мен шығармашылығына әртүрлі көзқараспен келетін Джонсон зерттеушілерін, оқырмандарын және жанкүйерлерін жақындастыру». Іс-шараға қатысушылар қала бойынша аралап, романның бөлімдерін қалауынша кез келген тәртіппен тыңдады. «Лос Кампесинос!» инди-поп тобы Коудың өмірбаянын жоғары бағалап, Джонсонның шығармаларын өздерінің музыкасының атаулары мен мәтіндеріне шабыт берген деп атады. Б. С. Джонсонның әдеби қолжазбалары мен хаттары Британ кітапханасында сақталады (Add MS 89001).

Өмірбаян

Джонатан Коу. (2004) Отты пілдей: Б. С. Джонсонның өмірі. Пикадор.

Академиялық оқу

Филип Тью (2001), Б. С. Джонсон: Сыни оқу. Манчестер университетінің баспасы, Кристина Стамировска (2006), Б. С. Джонсонның романдары: Ақиқаттың үлгісі. Краков: Universitas, Филип Тью және Глин Уайт (2007), Б. С. Джонсонды қайта оқу. Palgrave Macmillan, Ванесса Гигнер (2009), Ceci n’est pas une fiction. Б. С. Джонсонның шын романдары. Presses de l’Université Paris Sorbonne, Николас Тределл (2010), Күрескен көркем әдебиет: Б. С. Джонсонның романдары. Paupers' Press, Ванесса Гигнер, ред. (2015), Б. С. Джонсон / Зулфикар Гоузе хат алмасуы. Cambridge Scholars Publishing, Себастьян Гроус (2016), "Ағылшын анти-романдары", in: British Fictions of the Sixties. Нью-Йорк және Лондон: Bloomsbury.