Кіріспе

Басқарылатын зымырандық фрегат

HMAS Canberra (FFG 02) – Австралия Корольдік теңіз флотының (RAN) Аделаида класындағы басқарылатын зымырандық фрегаты. Оливер Хазард Перри класының жобасына негізделген Канберра, Америка Құрама Штаттарында салынған Аделаида класындағы төрт кемеден бірі және RAN-де қызмет еткен алты кемеден бірі болды. Фрегат 1981 жылы пайдалануға берілді. Қызмет істеген кезеңінде Канберра 1988 жылы Елизавета II патшайымның сапары барысында «Британия» корольдік яхтасын сүйемелдеуге тағайындалды, 1992 және 1993 жылдары Біріккен Ұлттар Ұйымының Иракқа қатысты санкцияларын орындауға көмектесті, 1998 жылғы Индонезиядағы тәртіпсіздіктерге және 2000 жылғы Соломон аралдарындағы азаматтық соғысқа Австралияның жауапты шараларының бір бөлігі болды, ал 2002 жылы Ауғанстандағы соғысқа қатысу үшін Парсы шығанағына қайта оралды. 2005 жылы Канберра өз класындағы тұңғыш рет қызметтен шығарылған кеме болды. Фрегат Виктория штатындағы Барон-Хедс жағалауында су астындағы кемеге айналдырып, жасанды риф құру үшін белгіленді және 2009 жылдың 4 қазанында мақсатты түрде батырылды.

Дизайн және құрылыс

Австралияның жеңіл эсминец жобасы 1973 жылы тоқтатылғаннан кейін, британдық 42-типті эсминец және американдықтар жойылған жеңіл эсминецтерді және S-ты ауыстыру үшін балама ретінде қарастырылды. Оливер Хазард Перри класы әлі де жобалау кезеңінде болғанымен, 42-типті эсминецті SM-1 зымырасымен жабдықтаудың қиындығы және (америкалықтардың туындысы) сатып алудың сәттілігі британдық аналогтармен салыстырғанда, Австралия үкіметі 1976 жылы АҚШ-та салынған екі Оливер Хазард Перри класының фрегатын (соның ішінде Канберраны) сатып алуға келісім берді. 1977 жылы үшінші кемеге тапсырыс берілді, одан кейін төртінші кемеге, барлық төрт кеме де АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кеме жасау бағдарламасына енгізілді. 1980 жылы тағы екі кемеге тапсырыс берілді, олар Австралияда салынды. Сенсорлық жабдыққа AN/SPS 49 әуе іздеу радарі, AN/SPS 55 беткі іздеу және навигациялық радарі, Mark 92 өртке басқару жүйесіне қосылған SPG 60 өртке басқару радарі және AN/SQS 56 корпусқа орнатылған гидролокатор кіреді. Кеме құрылыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің FFG 18 борты номерін алды. Mark 75 OTO Melara зеңбірегінің оқшаулау құрылғысы суперструктураның үстінде, түтін құбырының алдында орналасқан. Суперструктураның екі жағына үш түтік Mark 32 торпедалық аппарат жиынтығы орнатылған. Канберра 1988 жылдың сәуір және мамыр айларында Королева Елизавета II Австралияға келген кезде Австралияның екі жүз жылдық мерекесінің аясында Корольдік яхта «Британияға» сүйемелдеуші ретінде тағайындалды. 1990 жылдың 16 мамырында Канберра Австралияның алты әскери кемесінің бірі және Малайзия Корольдік теңіз күштерінің 55 жылдығын мерекелеуге арналған Корольдік флоттың парадында болған 21 елден келген 64 әскери кемелердің бірі болды. Канберра 1992 жылдың 13 қарашасынан 1993 жылдың 12 наурызына дейін Перс шығанағындағы соғыстан кейін Біріккен Ұлттар Ұйымының Иракқа қарсы санкцияларын күшейту үшін Қызыл теңізге жөнелтілді. 1993 жылдың желтоқсан айында Канберра және эсминец Ланкави, Малайзияға Ланкави халықаралық теңіз және аэроғарыш көрмесіне қатысты. Осы тапсырма барысында Канберрадан келген суға түсушілер Малайзия Корольдік полициясына MV Leisureworld кемесінен суға құлаған саудагер теңізшісінің денесін іздеуге және құтқаруға көмектесті. 1996 жылдың ақпанында фрегаттың базасы Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Шығыс флоты базасынан Батыс Австралиядағы Батыс флоты базасына ауыстырылды. 1998 жылдың 17 мамырында фрегат Индонезиядағы тәртіпсіздіктерден кейін Австралия азаматтарын эвакуациялауға көмектесу үшін дайындыққа қойылған төрт RAN кемесінің бірі болды. Канберра күшке бас тарту туралы нұсқау алғанға дейін бір апта бұрын кем дегенде бір эвакуация жүргізді. 2002 жылдың қаңтарында Рождество мен Жаңа жылды Австралияда тойлағаннан кейін фрегат май құюшы кемемен бірге Хирд және Макдональд аралдарына барды, онда екі кеме бір ай бойы аралдардың Эксклюзивті экономикалық аймағында Австралияның суверенитеттік құқықтары мен балық шаруашылығы заңдарын сақтады. Осы іс-шара барысында 7 ақпанда кеме Херд аралы маңында заңсыз жұмыс істеген Ресейдің «Волга» балық аулау кемесін ұстады. Кейін сол жылы Канберра әріптес кемесімен және десанттық кемемен бірге үш айлық сапармен Персия шығанағына терроризмге қарсы халықаралық коалицияны қолдау үшін аттанды. 2003 жылдың шілдесінде Австралияның солтүстік суларында жұмыс істеп жатқанда Канберра 2001 жылдың желтоқсанынан бері ұсталған алғашқы SIEV - 13 (Suspected Illegal Entry Vessel) кемесін ұстады. Канберра 2005 жылдың 12 қарашасында Батыс Австралиядағы Fleet Base West базасында қызметтен босатылды.

Суға түсу апаты

2006 жылдың қазан айында бұрынғы фрегат Виктория штатының Барвон-Хедс қаласының жағалауында су астына батырылып, су астында жүзуге арналған нысан ретінде пайдалануға берілетіні жарияланды. 2006 жылдың қазан айында Федералдық үкімет жобаға 2,8 миллион австралиялық доллар, ал Виктория үкіметі 500 000 австралиялық доллар бөлді. 2007 жылдың 23 шілдесінде Қорғаныс министрі Брендан Нельсон кеменің мүмкіндігінше жылдам суға батыру кестесін қамтамасыз ету үшін жобаға қосымша 7 миллион австралиялық доллар бөлінетінін мәлімдеді. Фрегат 2009 жылдың 13 қыркүйегінде Виктория штатының Оушен Гроув қаласының жанында суға батыруға жоспарланған, бірақ нашар ауа райы салдарынан 4 қазанға дейін кейінге шегерілді. Кемені орнына тартуда алты сағаттық кешігу болғаннан кейін, сағат 14:00-де 16 жарылғыш заряд қолданылды. 2011 жылдың басында Parks Victoria ангардың сол жақ бөлігінің қалған конструкциялардан бөлініп кеткенін хабарлады, ал каркас пен қаптамаларға дейін ығысқан. 2011 жылдың ортасында Parks Victoria фрегаттың нашарлауына байланысты қауіпсіздік алаңдаулары туындағандықтан суға түсу орнын жапты. Бағалаудан кейін, нысан 2011 жылдың 24 қазанында қайта ашылды. 2010 жылдың наурыз айында аяқталған RAN ұрыс даңқы жүйесін жаңарту аясында Канберра Ауғанстандағы соғыс кезіндегі қызметі үшін "Парсы шығанағы 2002" ұрыс даңқымен сыйапатталды.