Кіріспе
Уэльс мифологиясындағы кейіпкер Кульхвуч (, соңғы әріпі шотландтың "лох" дыбысына ұқсас), Уэльс мифологиясында Артурдың туысы және "Кульхвуч пен Ольвен" (леди Шарлотта Гесттің "Мабиногион" басылымына қосылған ортағасырлық Уэльс ертегілерінің ең ертесі) оқиғасының басты кейіпкері. Бұл ертегіде Кульхвуч атының этимологиясы "тоңғыздың қашуы" (cul "тар, жіңішке"; hwch "тоңғыз, шошқа") деп түсіндіріледі, бірақ бұл, көбінесе, халық этимологиясы болып саналады. Аңыз бойынша, Кульхвуч өзінің қорқып қалған анасы Голеудддтан шошқалардың үйінен қорқып туған. Шошқа бағушы Кульхвучті шошқалардың қорасынан тауып, оны әкесі Cilydd-ке қайтарады. Кульхвуч "асыл текті" деп сипатталады.
Culhwch (, with the final consonant sounding like Scottish "loch"), in Welsh mythology, is the son of Cilydd son of Celyddon and Goleuddydd, a cousin of Arthur and the protagonist of the story Culhwch and Olwen (the earliest of the medieval Welsh tales appended to Lady Charlotte Guest's edition of the Mabinogion). In this tale the etymology of Culhwch is explained as "sow run" (cul "narrow, a narrow thing"; hwch "sow, pig"), but this is likely to be folk etymology. According to the narrative, Culhwch is born to his maddened mother Goleuddydd after she is frightened by a herd of swine. The swineherd finds Culhwch in the pigs' run, and takes him back to his father Cilydd. Culhwch is described as being "of gentle lineage".
Кулхвич пен Ольвенде
Кулхвичтің әкесі, Килидд патша, Кэлидон ұлы, ауыр босанудан кейін әйелі Голеуддидті жоғалтады. Ол қайтадан үйленгенде, жас Кулхвич өгей анасының оны жаңа өгей қарындасымен үйлендіру әрекетіне қарсы тұрады. Нашар көрініп, жаңа патшайым оған қарғыс жібереді, осылайша ол тек алып Исбаддаденнің әдемі қызы Олвенге ғана үйлене алады. Ол қызды ешқашан көрмегенімен, Кулхвич оған ғашық болады, бірақ әкесі оны атақты туысы Артурдың көмегі болмаса ешқашан таба алмайтынын ескертеді. Жас жігіт дереу туысын іздеуге шығады. Ол оны Корнуоллдағы Селливигтегі сарайында табады және қолдау мен көмек сұрайды. Артур көмектесуге келіседі және Олвенді іздеуге Кулхвичке алты жауынгерді жібереді. Олар "әлемдегі ең әдемі қамалға" жетеді және Исбаддаденнің қойшы інісі Кустеннинмен кездеседі. Олар қамал Исбаддаденге тиесілі екенін, ол Кустенниннің жерін тартып алғанын және қойшының жиырма үш баласын қатыгездікпен өлтіргенін біледі. Кустеннин Кулхвич пен Олвеннің кездесуін ұйымдастырады, ал қыз Кулхвич пен оның серіктерін Исбаддаденнің қамалына жетектеуге келіседі. Жауынгер Кай жиырма төртінші ұлы Гореуді өмірімен қорғауға ант етеді. Олар тым жасырын түрде қамалға шабуыл жасайды, тоғыз күзетші мен тоғыз күзетші итті өлтіріп, алыптың залына кіреді. Олар келгеннен кейін, Исбаддаден Кулхвичті улағыш жебемен өлтіруге тырысады, бірақ Бедвир, содан кейін сиқыршы Менв, ал соңында Кулхвичтің өзі оны алдап, жарақаттайды. Ақырында Исбаддаден мойындайды және Кулхвичке қызын беруге келіседі, егер ол бірнеше орындалмайтын тапсырмаларды (аноэфау) орындаса, соның ішінде Twrch Trwyth-ті аулау және құрметті тұтқын Mabon ap Modron-ды босату. Кулхвич алыптың қызын қабылдап, Артур мен оның рыцарьларының көмегімен көптеген тапсырмаларды аяқтайды. Аноэфау аяқталғаннан кейін, Кулхвич, Гореу және "Исбаддаден Бенкаврға жамандық тілегендер" оның сарайына аттанады. Пиктлендтің Кау алыбының сақалын, терісі мен етін қырқып алады және оны жеңіліске ұшыраған Горэу сүйреп әкетеді, ол өлтірілген бауырларының өшін алады. Исбаддаденнің басы қамалдың тікұшағына орнатылады, Гореу оның інісінің жерін өзіне иеленеді, ал Олвен сүйіктісімен үйленуге болады.
Басқа көріністер
Кулхуч туралы қысқаша сіңісілген мәлімет "Марунад Синддилан" поэмасында кездеседі, бұл поэма шамамен VII ғасырда жазылған "аудль" түріндегі өлең. Онда мифологиялық батыр Кулхуч, VII ғасырдағы Пенгверн билеушісі, қайтыс болған Синддиланмен салыстырылады.