Кіріспе

Ағылшын ғалымы және аспазшысы Уильям Китчиннер (1775–1827) – ағылшын оптикашы, әуесқой музыкант және аспазшы. Ол 19 ғасырдағы танымал аспазшы болған, ал 1817 жылы жазған «The Cook's Oracle» атты ас кітабы Ұлыбритания мен АҚШ-та ең көп сатылған кітаптардың бірі болды. Қабыршақтың (немесе картоп чипсінің) пайда болуы Китчиннерге байланысты, ал «The Cook's Oracle» кітабында оның ең ерте белгілі рецепті келтірілген. Ол сонымен қатар «Wow Wow» соусының авторы.

Аспазшының оракулы

Китчинердің ең танымал кітабы "The Cook's Oracle", толық атауы – Apicius Redivivus, немесе Cook's Oracle, алғаш рет 1817 жылы жарық көрді. Ол сонымен қатар "The Cook's Oracle: жеке отбасылар үшін ең экономикалық жоспарда қарапайым тамақ дайындау рецептері" деген атаумен де белгілі. "The Cook's Oracle" кітабында он бір кечуп рецепті бар, оның ішінде екі-екіден саңырауқұлақ, жаңғақ және томат кечуптары, бір-бірден қияр, устрица, шақша және мидия кечуптары, сондай-ақ Wow Wow соусының рецепті де кездеседі.

Өмір

Китчинер 1778 жылы белгілі бір дәулетті саудагердің ұлы болып дүниеге келді. Әкесінің қалдырған мүлігі оның жұмыс істеу қажеттігін жойды, оның орнына ол өз қаражатымен өмір сүре алды. Этон мен Глазго университетінде білім алғанын айтса да, ол екі оқу орнына да бармады. Бірақ Глазгомен байланысы оған медицина ғылымының докторы (М.Д.) атағын иеленуге мүмкіндік берді, бірақ ешкім бұл мәлімдемені тексермеді. Оның жеке өмірі құлпыраған: ол үйленді, ажырасты және заңды емес ұлы болды, оны мойындап, қаржылық жағынан көмектесті. Ол өзіне ұқсас адамдармен өралап, өзі ұйымдастырған немесе басқа жерде өткізілген кешкі ас жиындарымен айналысатын "дәм талғамы комитетін" құрды. Оның кешкі астары кеңінен танымал болды және оны белгілі бір топтағы адамдар арасында әйгілі етті. Ол осы себепті өте маңызды болды. Сол заманғы көптеген тағам жазушыларынан өзгеше, ол тамақты өзі дайындады (бірақ жалғыз емес), кейін ыдыс-аяқтарын жуды және өзі жазған үй шаруасының барлық жұмыстарын өзі атқарды. Ол өзінің жазбаларында "дәм журналының" артықшылықтарын жоғары бағалады, "пирамидалық эпергня" сонымен қатар саяхатқа алып жүруге ыңғайлы кейске айналдырылуы мүмкін еді, және оның құрамында ликерлер, дәмдеуіштер қоспалары және авторлық құқықпен қорғалған соустар сияқты 28 түрлі ингредиент болды. Ол 1827 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды, өсиетін өзгертіп, енді мұраға лайық емес деп шешкен ұлын алып тастауға бір күн қалғанда.