Кіріспе

Римдік дворян әйел, Августтың екінші әйелі және Үлкен Юлияның анасы Скрибония (шамамен б.з.д. 70 – шамамен б.з. 16 ж.) Октавианның, кейіннен Рим императоры Августтың екінші әйелі және оның жалғыз туған баласы, Үлкен Юлияның анасы болды. Кіші қызы арқылы ол император Тиберийдің қалың еді, император Калигула мен император Агриппинаның әжесі және император Неронның шөбересі болды.

Ата-аналық тегі

Скрибонияның тегі белгісіз. Оның анасының аты Сентия екені мәлім, оның ата-бабалары монета соғу зауытының директорлары болған. Әкесінің аты белгісіз, бірақ Бартоломео Боргези, Герман Дессау, Эдмунд Грог және Рональд Симе сияқты бірқатар зерттеушілер оның б.з.д. 56 жылы консул болған Гней Корнелий Лентул Марцеллин екенін ұсынды, себебі б.з.д. 39 жылдан кейін Скрибонияның азат етілген құлдары мен оның ұлы Корнелий Марцеллин туралы жазба табылды. Бұл оның Октавианнан ажырасқаннан кейін онымен бірге тұрған бірінші некеден туған ұлы болғанын көрсетеді. Суетоний оны есімдерін атамайды, тек екінші және үшінші некелерінен туған балаларын ғана мойындайды, бұл зерттеушілерді жас Марцеллиннің ерте қайтыс болғанына алып келді. Корнелий Марцеллин ерте қайтыс болған деп есептелгендіктен, тағы бір бауырын табу қажет болды, және әртүрлі үміткерлер ұсынылды, соңғысы б.з.д. 16 жылы консул болған Публий Корнелий Сципион. Бұл жас Корнелияның қай жылы қайтыс болғанын көрсетеді. Дегенмен, бұл Корнелия Сципионның консул әкесі анықталмады, бұл Сименің Скрибонияның күйеулерін анықтау мәселесі "шешілмейтіндей" деп ескерткеніне себеп болды. Алайда, тарихшы Джон Шейд көрсеткендей, олардың барлығы Суетонийдің бірінші некесінен балалары болмағанын нақты айтқандығын естен шығарды. Бұл Корнелий Лентул Марцеллин оның бірінші емес, екінші күйеуі болғанын білдіреді. Корнелияның ағасы б.з.д. 16 жылы емес, б.з.д. 18 жылы консул болды, және Корнелия сол жылы қайтыс болды.

Октавиан

40 ж.б. Скрибония екінші күйеуінен ажырасып, жақында әйелі Клавдиядан ажырасқан Октавианға үйленуге мәжбүр болды. Октавиан Скрибонияға үйлену арқылы Секст Помпеймен саяси одақ құруды көздеді, ол Скрибонияның қызы немесе сіңлісінің күйеуі болған. Неке қысқа және бақытсыз болды; ол қызы Юлияның туған күнінде одан ажырасты. Ол "оның қатал мінезін көтере алмайтынын" жазған. Октавианның ажырасу себептеріне қарағанда, Скрибония белгілі бір беделге ие болған тұлға болғанға ұқсайды. 16 ж.б., оның ұлы консул болып сайланған жылы, оның қызы Корнелия қайтыс болды және Скрибонияны еске алатын Пропертийдің элегиясына айналды. Мен сені ренжіткен жоқпын, Скрибония, ана, менің сүйкімді тегім: менде қандай өзгеріс қалайсың, тағдырымнан басқа? Анамның көз жасы мен қаланың қайғысы маған күш береді, ал менің сүйектерімді Цезардың азасы қорғайды. Ол мен тірі кезде қызының лайықты қарындасы болдым деп өкінеді, және біз құдайдың көз жасын төгілгенін көрдік. Суетоний Скрибонияның Луций Орбилий Пупиллдің құлы және шәкірті Скрибоний Афродизиймен байланысын да айтады. Кейін Скрибония оны сатып алды, мүмкін, балаларын немесе өзін оқыту үшін, және одан кейін оны босатып жіберді. Осыған сүйенсек, ол оны және басқаларын демеуші ретінде қолдаған болуы мүмкін.

Ерікті жер аударылу

Б.з.д. 2 жылы Юлия неке бұзушылық және мемлекетке қарсы болу мүмкіндігі үшін Пандатерияға жер аударылды. Скрибония өз еркімен онымен бірге жер аударды. Шамамен б.з. 4 жылы Юлия мен Скрибонияға материкке оралуға рұқсат берілді және олар Региумға көшіп барды, онда Август Юлияға мүлік және жылдық кіріс берді. Скрибония Юлияның 15 жыл бойы жер ауда болған кезінде оның қасында болған болуы мүмкін. Тациттің жазуынша, оның кіші ұлы Агриппа Постум өлтірілгеннен кейін, ол үмітсіздікке беріліп, денсаулығы ақырындап нашарлаған. Скрибония қызынан аман қалды және Римдегі отбасылық үйіне қайтып келген сияқты.

Соңғы жылдар

Ол шамамен 85 жасында қайтыс болды. Скрибонияның соңғы белгілі әрекеті шамамен 16 жылға дейін болды; оның үлкен жүрген інісі Маркус Скрибоний Либо Друсус Тиберийге қарсы қастандық жасағанда, ол оны өзін-өзі өлтірудің орнына сотқа беріліп, жаза алуға көндірді, оған: "Бір адамның ісін істеуде қандай ләззат бар?" - деді. Друз оның сөзін тыңдамай, көп ұзамай өміріне қол жұмсады. Сенека Скрибонияның кеңесін бекітпесе де, оны "gravis femina; gravis" деп сипаттайды, яғни "қадірлі және қатал" деген мағынаны береді, бірақ қазіргі тарихшылар оны қайғылы жағдайларда қызын Юлияны және өзіне қол жұмсауға бейім туысын Скрибонийді сабырмен қолдаған, үлгілі римдік әйел ретінде бағалайды.

Мәдени суреттер

Романда, «I, Claudius», Роберт Грейвс Скрибонияның өлімін Август пен Юлияның өлімінен бұрын, дұрыс емес көрсеткен, олардың өлімінен кейін емес. Аллан Массидің «Август» романында ол стереотипті бейнеленген: келбетсіз, тісі аралы, семіз. Роман Юлияның мінез-құлқының себебі әкесі Августтың екіжүзділігі емес, анасы Скрибония екенін көрсетеді. Скрибония Эдвард Бертонның «Цезарь қызы» романындағы маңызды кейіпкер. Ол өнерді қолдайды, рим халқының және Августтың құрметіне ие. Заманауи және қазіргі тарихшылардың айтуынша, ол Юлияның өмірінде белсенді рөл атқарады. Элизабет Доредтің «Мен Тиберийді жақсы көрдім» романында Августтың билігі диктатура ретінде бейнеленген. Скрибония аналық сезімімен және тұрақтылығымен суреттелген, ол Юлияға жер аударылғанға дейін байланысқа рұқсат етілмейді. Ол Колин МакКаллоның «Римнің шеберлері» сериясының соңғы романында, «Антоний мен Клеопатрада» пайда болады. Октавиус бастапқыда оны өте тартымды және жағымды деп тапқан, бірақ одақтастық және олардың некесіндегі қиындықтар оның бұзылуына әкеледі. Заманауи тарихшылардың пікіріне қарамастан, Скрибонияға Юлияның біліміне қатысуға рұқсат беріледі. Скрибония Мишель Моранның «Клеопатраның қызы» (2009) романында қысқаша көрінеді. Ол театрда, қызы Юлияны алыстан бақылап отыр, себебі ажырасқаннан кейін олар бір-бірін көре алмады; ол Август пен Ливияның ашуынан қорқатын бай қоғамнан шеттетіледі. Бенита Кейн Яроның «Түнге сатқындық: Овидий туралы роман» романында Скрибония зор күш-қуатқа, жеке ерекшелік пен батылдыққа ие қарт әйел ретінде бейнеленген, ол өмірі бойы, әйелдерге салынған шектеулерге қарамастан, Август кезеңінің фракциялық және отбасылық саясатында маңызды рөл атқарған. «Домина» (2021) телесериалында Скрибония рөлін Бейли Сполдинг және Кристин Боттомли сомдады.