Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кейінгі Бэкдже патшасы (892-935)
King of Later Baekje (r. 892–935)
Кён Хвон (견훤; 867 – 27 қыркүйек 936, 892 – наурыз 935 аралығында билеген) – Кореяның Кейінгі Үш Патшалығының бірі – Кейінгі Бэкдже патшасы және оның негізін қалаушы. 892 жылдан 935 жылға дейін биледі. Кейбір деректерде оның есімі Чин Хвон (진훤) деп көрсетілген. Ол Хванган Кён руының атасы саналады. Оның өмірі туралы маңызды мәліметтер Самгук сагиде бір жазба түрінде, ал Самгук юсада түрлі көздерден алынған үзінділер ретінде сақталған.
Kyŏn Hwŏn (견훤; 867 – 27 September 936, ruled from 892 – March 935) was the king and founder of Later Baekje, one of the Later Three Kingdoms of Korea, and reigned from 892 to 935. Some records render his name as Chin Hwŏn (진훤). He was also the progenitor of the Hwanggan Kyŏn clan. Substantial accounts of his life are preserved in the Samguk sagi, which presents a single narrative, and the Samguk yusa, which presents excerpts about him from various sources.
Өмірбаян
Жазбаларда Кён Хвонның Кион емес, И тегімен туғаны айтылған. Көптеген деректер Кён Хвонның әкесі Аджаге, И тегінен болған шаруа екендігіне және ол қазіргі Муньён қаласы, Солтүстік Кёнсан провинциясындағы Гаюн еуп аймағында алты баланың ең үлкені ретінде дүниеге келгеніне келіседі. Бірақ, кейін Кён Хвон өз тегін Кён деп өзгерткен. Кейбір деректер оның тегін өзгертуінің себебін, Жаңа Бэкче мемлекетінің негізін қалаушы ретінде таза беттен бастау ниетімен байланыстырады. Кён Хвон Хванган Кён руының атасы саналады. Оның ұлдары – Синь гом, Ян гом, Йонг гом және Кюм ганг, И емес, Кён (немесе Чин) тегін қолданды. Аджаге екі әйелге үйленген: Сангвон ханым мен Намвон ханым. Кён Хвон оның бірінші әйелінен туған. Аңыз бойынша, оның анасы Гванчжудан шыққан және адам кейпіндегі құртпен байланысқа түскеннен кейін алғашқы ұлын дүниеге келтірген. Кён Хвон жолбарыстың сүтімен өскен деседі. Силла патшалығының ханшайымы Цзиньсонның сарайында сыбайлас жемқорлық пен саяси дау-жанжалдар өршіген. Елдегі ашаршылық халықты көтерілісшілер қатарына итермеледі. Ауыл басшылары мен жаңа әскери күштер пайда болып, елдің түкпір-түкпірінде өздерінің бекіністерін құрды. Салық салу жүйесін күшейтуге тырысқан үкімет, қарақшылар, жергілікті ақсүйектер мен көтерілісшілердің басшылары ұйымдастырған бүліктерге тап болды. Осы кезеңде Кён Хвонның әкесі Аджаге жергілікті шаруалардың көтерілісіне жетекшілік етіп, Санджу қаласында бекініс орнатып алды.
Records say that Kyŏn Hwŏn was born with the surname Yi, not Kyŏn. Most accounts agree that Kyŏn Hwŏn's father was Ajagae, a farmer surnamed Yi, and that he was born in what is today Gaeun eup in Mungyeong, North Gyeongsang province, as the oldest of six children. However, Kyŏn Hwŏn later changed his family name to Kyon. Some argue that he changed his surname to start afresh as the founder of the new state of Later Baekje. Kyŏn Hwŏn is considered the progenitor of the Hwanggan Kyŏn clan. His sons, Sin gŏm, Yang gŏm, Yong gŏm and Kŭm gang, used the surname Kyŏn (or Chin), not Yi. Ajagae had two wives, Lady Sangwon and Lady Namwon, and Kyŏn Hwŏn was born to his first wife. Legends state that his mother was from Gwangju and gave birth to her firstborn son after having physical contact with a worm disguised as a man, and that Kyŏn Hwŏn grew up drinking the milk of a tiger. The Silla court of Queen Jinseong was heavily corrupt and embroiled with political confusion. Widespread famine ravaged the country, driving many of the people into rebel forces. Village headmen, and new military forces arose and created power bases all over the country. The government who had tried to implement a forceful taxation plan found itself in the face of rebellions led by bandits, local nobles, and rebel leaders. It was during this time that Kyŏn Hwŏn's father Ajagae led a local peasant revolt and set up base in Sangju.
Бастапқы өмірі және кейінгі Бэкцзе қаласының құрылуы
Кён Хвон 15 жасында Силла әскеріне қосылу үшін үйін тастап, Джеолла аймағында Силла әскерлерінің қолбасшысы болды. Әкесі Санджу аймағында билікті басып алғанда, ол жергілікті шаруаларды тәуелсіз түрде өз мақсатына жинап, көп ұзамай көптеген ізбасар жинады. 892 жылы Кён Хвон Вансанжу және Муджинжу қалаларын жаулап алып, Баекче мемлекетінің бұрынғы аумағын иеленді және Силлаға қарсы болған аймақ халқының қолдауын алды. Кён Хвон өзін Кейінгі Баекче патшасы деп жариялап, 900 жылы Вансанжу қаласын астана етіп белгіледі. Ол мемлекеттік басқару жүйесін құрды, Қытаймен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты және Кейінгі Гогорьоның Кунг Есімен болған көптеген қақтығыстар арасында мемлекетін кеңейтуді үздіксіз жалғастырды. 920 жылы Кён Хвон Хапчонға үлкен әскери жорық ұйымдастырып, аймақты басып алуға жетті, соның нәтижесінде патша Кёнмён Горёомен одақ құруға мәжбүр болды. Содан кейін ол қазіргі Андонг аймағына шабуыл жасады, бірақ оның әскерлері жергілікті Силла сақшыларынан жеңіліс тапты. Шабуылдан кейін Кён Хвон Горёомен патша отбасының мүшелерін кепілге алып бітім жасасуға мәжбүр болды. Бірақ, оның жүйесі Чин Хо қайтыс болғаннан кейін, Ван Конның туысы Ван Шинды өлтіріп, Горёоға қарсы соғысты қайта бастады. 927 жылы Кён Хвон әскерін жетекшілік етіп, Силланың астанасы Кёнджуға тікелей шабуыл жасады. Кёнджу патшасы бұл шабуылға дайын болмағандықтан, Баекченің басып кіруші әскеріне қолға түсуден гөрі өзіне-өзі қол жұмсауды жөн көрді. Кён Хвон содан кейін Ким Пуды (кейіннен Кёңсун патшасы болған) келесі Силла патшасы етіп тағайындады. Қайтып келе жатқанда Ван Кён бастаған әскерлермен кездесіп, Горёо армиясын оңай жеңіп, Ванның көптеген белгілі генералдары мен жауынгерлерін өлтірді. Ван Син Сунг Гём мен Ким Нактың қаһармандық құрбандығы арқасында ғана құтыла алды. Бір жыл өткен соң ол Силладан Циньцзю қаласын басып алды.
Kyŏn Hwŏn is said to have left home at 15 to join the Silla army and became the commander of Silla forces in the Jeolla region. While his father grabbed power in the Sangju region, he independently marshalled local peasants to his cause, and soon gathered many followers. In 892, Kyŏn Hwŏn seized the cities of Wansanju and Mujinju, taking over the old territory of Baekje and winning the support of the people in the area who were hostile to Silla. Kyŏn Hwŏn declared himself the king of Later Baekje and established his capital at Wansanju in 900. He established government, made diplomatic ties with China, and continuously pursued the expansion of his kingdom amidst much conflict with Kung Ye of Later Goguryeo. Kyŏn Hwŏn sent another major expedition to Hapcheon in 920 and finally succeeded in taking over the region, forcing King Gyeongmyeong into an alliance with Goryeo. Then he invaded the present day Andong area, but his troops were defeated by local Silla guards. Kyŏn Hwŏn was forced to make peace with Goryeo after the battle, through a hostage exchange of royal family members. However, when his nephew Chin Ho died, he killed the Goryeo hostage Wang Shin, cousin of Wang Kon, and resumed war against Goryeo. In 927, Kyŏn Hwŏn led his army himself and directly attacked the Silla capital of Gyeongju. King Gyeongae was unprepared for this attack, and he chose suicide over capture by the invading army of Later Baekje. Kyŏn Hwŏn then established Kim Pu (who became King Gyeongsun) as the next Silla king. On his way back, he was met by the forces led by Wang Kŏn, and easily defeated the Goryeo army, killing many of Wang's notable generals and warriors, with Wang barely escaping through the daring self sacrifice of his general Sin Sung gyŏm and Kim Nak. One year later he took over the city of Jinju from Silla.
Төмендеу және құлдырау
Кейіннен Бэкче мен Горёо бір-біріне толыққанды үстемдік ете алмай, үнемі соғысқан. Алайда, 930 жылы Кейінгі Бэкче әскері Гочан шайқасында (қазіргі Андонг) ауыр жеңіліске ұшырап, одан қалпына келе алмады. Кён Хвон 934 жылы Горёо астанасы Кэсонды шауып, жағдайды өзгертуге тырысты, бірақ оның әскері тағы да жеңіліске ұшырады. Кейінгі Бэкче әскери жеңілістерге ғана емес, ішкі дағдарысқа да тап болды. 935 жылы Кён Хвонның үлкен ұлы Кён Сингом, оның кіші інісі Кумган таққа мұрагер етілгендіктен, ағалары Янгом мен Ёнгомның көмегімен Кён Хвонды құлатты. Сингом Кумганды өлтіріп, Кён Хвонды Гымсан ғибадатханасына қамады, бірақ Кён Хвон қашып, Гореоға және оның ескі жауы Ван Конға қашты. Ван Кон оны құшақтап, жер мен құлдармен қамтамасыз етті. Силла королі Кёнсун 935 жылы Горёоға ресми түрде бағынды. Келесі жылы Кён Хвонның өтінішімен ол және Ван Кон үлкен Горёо әскерін Кейінгі Бэкчеге бастап барды, нәтижесінде патшалық құлады. Кён Хвон сол жылы қабынулы ісіктен қайтыс болды.
Later Baekje and Goryeo were in constant state of hostilities without one being completely dominant over the other. However, in 930, the Later Baekje troops faced a heavy defeat at the Battle of Gochang (present day Andong) and was unable to recover from the loss. Kyŏn Hwŏn attempted to reverse the current by sacking the Goryeo capital of Gaeseong, but his army suffered another defeat in 934. Not only was Later Baekje reeling from military defeats, the kingdom was in internal disarray. In 935, Kyŏn Hwŏn's eldest son Kyŏn Sin gŏm, who had been slighted as heir to the throne in favor of his younger brother Kŭm gang, overthrew Kyŏn Hwŏn with the aid of his brothers Yang gŏm and Yong gŏm. Sin gŏm killed Kŭm gang and confined Kyŏn Hwŏn to Geumsan Temple, but Kyŏn Hwŏn escaped and fled to Goryeo and his old enemy Wang Kŏn, who welcomed him and provided him with land and slaves. King Gyeongsun of Silla formally surrendered to Goryeo in 935. The following year, at Kyŏn Hwŏn's request, he and Wang Kŏn led a massive Goryeo army to Later Baekje and the kingdom fell. Kyŏn Hwŏn died the same year of an inflamed tumor.
Дипломатиялық
Кюнь Хвон өзінің бәсекелесі Кунг Еден айырмашылығы, дипломатия саласында белсенділік танытты; оны Уэй және Кейінгі Тан қытай мемлекеттері Кейінгі Бэкченің заңды билеушісі ретінде ресми түрде мойындады. Сонымен қатар, ол солтүстік және оңтүстіктен Горёоға қауіп тудыру мақсатында, шималдағы жаңадан құрылған Ляо династиясымен одақ құруға тырысты, бұл династияны қидан тайпасы негіздеген болатын. Кён Хвон билік еткен кезеңде негізінен саудалық мақсатта Жапонияға елшілер жіберді; Кён Хвон патшалығын бастаған Чолла аймағы сол кезде Шығыс Азиядағы сауда орталығы болып есептелді және бұрын Чанг Пого сияқты саудагерлердің базасы ретінде пайдаланылған. Дегенмен, дипломатиялық, әскери және саудалық қабілеттеріне қарамастан, Кён Хвон тұрақты мемлекет құру үшін қажетті саяси сабырлылықтан мүсір болды. Оның Кейінгі Бэкче үкіметтік жүйесі Силладан көп ерекшеленбеді, ал Силла жергілікті жер иелері мен саудагерлердің билігін орталықтандыруда тиімсіз екені дәлелденген еді. Нәтижесінде, Кейінгі Бэкче халқының көп бөлігіне ықпал ете алмады, бұл Горёо патшалығына мемлекетті қосып алуға және Корея түбегін біріктіруге мүмкіндік берді.
Unlike his rival Kung Ye, Kyŏn Hwŏn was active in diplomacy; he was formally confirmed by the Chinese kingdoms of Wuyue and Later Tang as the legitimate ruler of Later Baekje. In addition, he sought an alliance with the newly formed Liao Dynasty in the north, which was founded by the Khitans, in order to surround Goryeo from both north and south. Kyŏn Hwŏn also sent envoys to Japan during his reign for mainly commercial reasons; the Jeolla region, where Kyŏn Hwŏn began his kingdom, was the center of trade in East Asia during the period and had already served as the base for traders such as Chang Pogo. However, despite all of his diplomatic, military and trade abilities Kyŏn Hwŏn lacked the political astuteness to found a viable state; his Later Baekje government system was not very much different from the one of Silla, which had been proven to be ineffective in centralizing the power of the local landlords and merchants. In the end, Later Baekje was not able to exercise influence over many of its people, paving the way for Goryeo to incorporate the kingdom and unify the Korean peninsula.