Кіріспе
Кентерберийлік ертегілердің бір бөлігі, Джеральд Моррис сериясы. "Сквайрдың ертегісі" – Джеффри Чосердің «Кентерберийлік ертегілеріндегі» ертегі. Ол аяқталмаған, себебі оны келесі әңгімеші, Франклин, өзінің кіріспесімен және ертегісімен жалғастырады. Сквайр – рыцарьдың ұлы, жас жауынгер және ғашық, тәжірибеден гөрі құлшынысқа толы. Оның ертегісі – эпикалық роман, егер аяқталған болса, қалған ертегілердің бәрінен де ұзын болар еді. Онда көптеген әдеби сілтемелер мен жарқын суреттемелер бар. Бұл ертегінің бастапқы көзі әлі белгісіз. Кейбір сыншылардың пікірінше, оның көзі – «Мың бір түн» жинағы.
the series by Gerald Morris
"The Squire's Tale" is a tale in Geoffrey Chaucer's The Canterbury Tales. It is unfinished, because it is interrupted by the next story teller, the Franklin, who then continues with his own prologue and tale. The Squire is the Knight's son, a novice warrior and lover with more enthusiasm than experience. His tale is an epic romance, which, if completed, would probably have been longer than rest of the Tales combined. It contains many literary allusions and vivid descriptions. The original source of the tale remains unknown. According to some critics the source of the tale is The Arabian Nights.
Сюжет
Шыңғыс хан ("Камбускан" Шосер нұсқасында) моңғол империясын екі ұлы – Алгарсиф пен Камбало, және қызы Канасемен басқарады. Оның патшалық құрғанның жиырма жылдығына орай той ұйымдастырылады, сонда "Араб және Үнді патшалығынан" келген таңғажайып салт атты кісі сыйлықтар әкеледі – бұл Артур аңыздарында жиі кездесетін мотив. Сыйлықтардың ішінде телепортация қабілетіне ие мыс ат, патшаның достары мен жауларының ойларын аша алатын айна, құстардың тілін түсінуге мүмкіндік беретін сақина (кейбір аңыздарда Сүлеймен патшаның иелігінде болған деседі), және тек оның қолы тигенде ғана жазылатын өлімге әкелетін жараларды келтіретін қылыш бар (Ахилл найзасы мен Киелі Ланс та осындай қабілетке ие). Көптеген сыйлықтар туралы білімді әңгімелерден кейін, тақырып астрологияға бұрылып, әңгіменің бірінші бөлігі аяқталады. Әңгіменің жеке желісі Канасе мен оның сақинасына арналған. Ертеңгісіне таңертең тұрып, серуенге шыққанда ол қайғырып жүрген бүркітті көреді. Бүркіт Канасеге өзінің адал емес сүйіктісі, терцелет (еркек бүркіт) оны серік үшін тастап кеткенін айтады. (Ортағасырлық бүркітшілікте, желкендер төмен дәрежелі құстар саналған.) Канасе құсты емдеп, оған үй салады – мұнда сыртқы қабырғасына шын ниетті білдіретін көк түс, ал ішкі жағына адалсыздықты көрсететін жасыл түс жағылады, сондай-ақ, алдаушы құстардың суреттері салынады. (Алдаушы құстардың бұл бейнесі "Розаның романтикасындағы" бақша қабырғаларындағы суреттерге ұқсас.) Екінші бөлім Шыңғыс ханның ұлдары және Камбалоның Канасені әйелі ретінде жеңіп алуға жасаған тырысымен аяқталады. Сквайр әңгіменің үшінші бөлігін қысқаша сипаттағанда, онда Канасе мен оның бауырларының Джон Гоуэр нұсқасындағыдай, туысқа отыруға ұмтылатыны туралы сезім пайда болады. Алайда, Чосердің әңгімені аяқтау ниеті болмаған сықтанды. Оның орнына Франклин үшінші бөлімнің басында, "әлеуметтік жорықшы" ретінде, Сквайрдің ізгілігін мақтап, өз әңгімесін бастайды.
Сын-пікірлер мен жалғасулар
Алғашқы сыншылар "Еңбекшінің" ертегісіне ризашылықпен қарады. Джон Милтон Шосердің оны аяқтауға ниеттенгеніне сенді. Элизавета дәуірінің авторлары, Эдмунд Спенсер сияқты, өздерінің туындыларында ертегіден кейіпкерлерді пайдаланды; Джон Лейн сияқтылар оның толық жалғасын жазды. Жалпы, қазіргі заманғы сыншылар оған көп назар бөлген жоқ және оны Чосердің жас Еңбекшінің романтикалық әдебиетке құштарлығын, оның жиі мақтанға толы ойшалауларын және баяндау өнерінде тәжірибесіздігін әжуалайтын тәсілі деп есептейді. Әкесі, Жоғарғы Батырдың, ресми, мәнді және аяқталған әңгімесімен салыстырғанда, бұл шашыраңқы және қиялға толы әңгіме Еңбекшінің тәжірибесіздігін көрсетеді. Кейбір сыншылар сыйлықтарды поэзияның күшінің символы ретінде қарастырады, оны Еңбекші әлі де меңгеруде. Әңгіменің нақты бастауы жоқ, ол көптеген романстардан алынған идеялар мен тақырыптардың жиынтығы, бұл Еңбекшіге, осы әдебиеттің жанкүйеріне лайық. Шығыс елдері туралы әсем мәліметтер сол кездегі саяхат әдебиетінен, мысалы Джованни да Пьян дель Карпин, Сент-Квентиннің Саймоны және Джон Мандевилльден алынған. "Бүркіт пен кіші бүркіт" эпизоды Чосердің ерте туындысы "Анелида мен Арцит" романының бір бөлігіне ұқсас.